Ο πόλεμος στα χρόνια της ΑΙ: Τα διδάγματα από το Ιράν

 

Το σύστημα στοχοποίησης Maven χρησιμοποιήθηκε από τις ΗΠΑ για πρώτη φορά σε πλήρη κλίμακα στον πόλεμο κατά του Ιράν. Τι ισχύει για τον έλεγχο στα πυρηνικά όπλα.

AP Photo/Vahid Salemi/Φωτογραφία αρχείου

 

 Newsroom 31.10.2026  Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ

 

Η Anthropic προειδοποιεί για υπαρξιακούς κινδύνους στο ενημερωτικό δελτίο για την εισαγωγή της στο χρηματιστήριο με αποτίμηση 2 τρισ. δολαρίων, ενώ η αντιπαράθεση του Ιανουαρίου με τον υπουργό Πιτ Χέγκσεθ ανέδειξε τη σύγκρουση για τη στρατιωτική χρήση του Claude.

• Η επιχείρηση «Επική Οργή» κατά του Ιράν σηματοδότησε την πλήρη ανάπτυξη του συστήματος Maven της Palantir για στοχοποίηση, ενσωματώνοντας από τα τέλη του 2024 μοντέλα των OpenAI, Google και Microsoft που εξάντλησαν την απόρρητη υπολογιστική ισχύ των ΗΠΑ.
• Παρά την ενίσχυση της επιτήρησης, αναφέρονται σοβαρά σφάλματα όπως ο βομβαρδισμός σχολείου με 170 νεκρούς και η παραλίγο κατάληψη κινεζικού πλοίου, προκαλώντας ανησυχία στους συμμάχους για την αξιοπιστία των συστημάτων και την τεχνολογική εξάρτηση από την Ουάσιγκτον.

Το Ισραήλ μετά τις εκλογές

 

• Η εκλογική αναμέτρηση στο Ισραήλ ανέδειξε τη συμμετοχή-ρεκόρ των Αράβων πολιτών και την υψηλότερη προσέλευση των τελευταίων σχεδόν τριών δεκαετιών, με τον συνασπισμό του Μπενιαμίν Νετανιάχου να υποχωρεί στις 53 έδρες έναντι των 64 που διέθετε το 2022.
• Παρά την έντονη δυσαρέσκεια για τις επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου 2023, ο Γκάντι Αϊζενκοτ και το κόμμα Yashar απέτυχαν να εξασφαλίσουν την αυτοδυναμία ή την πρώτη θέση, αφήνοντας το κοινοβούλιο των 120 μελών χωρίς σαφή κυβερνητική πλειοψηφία 61 εδρών.
• Ο Νετανιάχου εξετάζει πλέον τη διεύρυνση της βάσης του μέσω αποστασιών ή τη συγκρότηση κυβέρνησης εθνικής ενότητας, την οποία θα μπορούσε να ενθαρρύνει ο Ντόναλντ Τραμπ με στόχο τη δημιουργία ενός κοινού μετώπου των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ κατά του Ιράν.
• Αν και το μέτωπο κατά του Νετανιάχου αριθμεί 67 έδρες μαζί με τα αραβικά κόμματα, οι ιδεολογικές αγκυλώσεις των εβραϊκών σχηματισμών απειλούν να ακυρώσουν τη δυναμική των Αράβων ψηφοφόρων, οι οποίοι διεκδικούν ουσιαστικό ρόλο στη δημοκρατική διαδικασία και τη λήψη αποφάσεων.

Ενδέχεται να χρειαστούν εβδομάδες μέχρι να ξεκαθαρίσει τo πολιτικό τοπίο στο Ισραήλ με τον σχηματισμό κυβέρνησης και την ανάδειξη του επόμενου ηγέτη της χώρας.

Ωστόσο, δύο συμπεράσματα μπορούν ήδη να εξαχθούν: η συμμετοχή στις εκλογές έφτασε στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων σχεδόν τριών δεκαετιών, σε μια εβδομάδα κατά την οποία καταγράφηκε εξαιρετικά υψηλή προσέλευση στις κάλπες και στη Βραζιλία και τη Σερβία.

Η άλλη μεγάλη έκπληξη ήταν η συμμετοχή-ρεκόρ των Αράβων πολιτών του Ισραήλ, η οποία καθιστά δύο αραβικά κόμματα δυνητικούς ρυθμιστές των πολιτικών εξελίξεων.

Το Ισραήλ είχε ανέκαθεν δύο ταυτότητες: είναι εβραϊκό κράτος και φιλελεύθερη δημοκρατία. Οι δύο αυτές ιδιότητες έχουν κατά καιρούς βρεθεί σε σύγκρουση. Η αντίφαση βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο, έπειτα από μία εκλογική αναμέτρηση που ανέδειξε την απροθυμία των εβραϊκών κομμάτων να σχηματίσουν κυβερνητικό συνασπισμό με αραβικά κόμματα.

Ακολουθούν τέσσερα βασικά συμπεράσματα από τις εκλογές στο Ισραήλ, σύμφωνα με ανάλυση στους New York Times.

Η ποιηση και ο κόσμος

 

Αντώνης Φωστιέρης: Υπάρχει ποίηση και έξω από την ποίηση

Γιώργος Σαββινίδης

27 Οκτωβρίου 2026,  Ο ΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΟΣ

 

Ο διακεκριμένος ποιητής και εκδότης επισημαίνει ότι κάθε λεπτό ζωής το έχουμε κλέψει από τον θάνατο.

Για πάνω από μισό αιώνα, καλλιεργεί μια ποίηση που ανασκάπτει το αθέατο υπόστρωμα των πραγμάτων κάτω από την επιφάνεια των λέξεων. Ολιγογράφος, με έργο πυκνό σε στοχασμό και διανοητική ένταση, αντιμετωπίζει το ποίημα ως διαρκή απόπειρα σύλληψης του μυστηρίου του κόσου, εκεί όπου η γλώσσα συναντά τη σιωπή, η έκπληξη τη γνώση και η επίγνωση του θανάτου το φούντωμα της ζωής. Παράλληλα με την ποιητική του διαδρομή, υπηρέτησε επί τρεις δεκαετίες τον λογοτεχνικό περιοδικό Τύπο ως συνεκδότης και συνδιευθυντής της «Λέξης», ενός εντύπου που άφησε το δικό του αποτύπωμα. Η επίσκεψή του στη Λευκωσία, με αφορμή εκδήλωση του Ομίλου Λογοτεχνίας και Κριτικής, συμπίπτει και με την πρόσφατη κυκλοφορία του νέου βιβλίου του «Ποίηση και Ποιητική», με σκέψεις και εμπειρίες μιας ζωής αφιερωμένης στην ποίηση. Τον συναντήσαμε και μάς μίλησε για την αστραπιαία στιγμή που ονομάζουμε ζωή και τις δονήσεις που μετασχηματίζονται σε ποιητική ύλη.

Η ελληνική υποτέλεια

Μην αποπατείτε στην Πνύκα

*

του ΦΩΤΗ ΤΕΡΖΑΚΗ

~.~

Υπάρχει τρόπος να σιχαθούμε την Ακρόπολη και τα όσα αντιπροσωπεύει γι’ αυτό που εξακολουθητικά λέμε «Δυτικό πολιτισμό» (που σήμερα πλέον ηχεί σαν το πιο σύντομο ανέκδοτο), ή ό,τι άλλο απόμεινε από ένα μουμιοποιημένο παρελθόν για να πουληθεί στην τουριστική βιομηχανία τής χώρας;  Ναι· αρκεί μία καρτ-ποστάλ με τον αμερικανικό αετό μπροστά της. Χρειάστηκε να το δούμε κι αυτό, να ζήσουμε και αυτή την ταπείνωση, κι επιπλέον να υποστούμε τον χορό των χειροκροτούντων υποτακτικών, αυτού του απέραντου εκτροφείου ερπετών που είναι η σημερινή Ελλάδα. Υποκλιθήκαμε σε ένα ανθρώπινο τίποτα, έναν σαλτιμπάγκο γεμάτον μίσος και σαδισμό για ό,τι υπερήφανο και ανεξάρτητο κινείται σ’ αυτόν τον κόσμο, αρχής γενομένης από την πατρίδα του, την Κούβα, για τον στραγγαλισμό τού γενναίου λαού τής οποίας είναι ο ίδιος αρχιτέκτονας και καυχιέται γι’ αυτό – όπως και για τον άγριο βασανισμό της Παλαιστίνης, για τον βιασμό της Βενεζουέλας και την αιμορραγία ολόκληρης της Λατινικής Αμερικής, για την απάνθρωπη κλίμακα των σφαγών στο Αφγανιστάν, στο Ιράκ, στο Ιράν, στον Λίβανο… Είναι ο ίδιος εκείνος που στην πολυσυζητημένη του ομιλία τής 14ης Φεβρουαρίου αυτής της χρονιάς (2026), στο πλαίσιο της Διάσκεψης Ασφαλείας του Μονάχου, εξαπέλυσε δηλητηριώδη αντικομμουνισμό και λευκό εθνοσωβινισμό, έπλεξε ύμνο τής ευρωπαϊκής αποικιοκρατίας και ζήτησε τη συσπείρωση όλων των ξεδοντιασμένων ιμπεριαλιστικών δυνάμεων της «Δύσης» πίσω από την δολοφονική μηχανή των ΗΠΑ για την ανάκτηση μιας παγκόσμιας κυριαρχίας που είναι σε ελεύθερη πτώση σήμερα – και χειροκροτήθηκε γι’ αυτά… Στο ίδιο αυτό πνεύμα ξαναμίλησε την Πνύκα, προσθέτοντας στο ματωμένο του κομπολόι σαν λάφυρο μία ακόμα χάντρα, τον ελληνικό κλασικό πολιτισμό.

Το Κυπριακό κατάντησε πια υπόθεση ανοίγματος οδοφραγμάτων;

Στέφανος Κωνσταντινίδης *

 Μήπως το Κυπριακό, από ζήτημα εισβολής, κατοχής, προσφυγιάς, εποικισμού και αναζήτησης συνολικής λύσης, περιορίζεται σταδιακά στη συζήτηση για το άνοιγμα οδοφραγμάτων; Αυτό που βλέπουμε μετά την αποτυχία σύγκλησης ακόμη μια διάσκεψης είναι να περιορίζεται ουσιαστικά η συζήτηση και η διαπραγμάτευση για το πού θα ανοίξει το επόμενο οδόφραγμα. Είμαστε στο ίδιο έργο θεατές κάθε φορά που η συζήτηση για το Κυπριακό επανέρχεται στην επικαιρότητα. Ένα από τα ζητήματα που κυριαρχούν τότε είναι το άνοιγμα νέων οδοφραγμάτων. Πού θα ανοίξουν, ποια πλευρά αποδέχεται ποια πρόταση, ποια διέλευση θα προστεθεί στις υφιστάμενες και ποιος ευθύνεται για το αδιέξοδο.  Και κάπως έτσι, μέσα από διαδοχικές συναντήσεις, ανακοινώσεις και ανταλλαγές προτάσεων, τίθεται ένα καίριο ερώτημα που δεν μπορεί να αγνοηθεί: Μήπως το Κυπριακό κατάντησε πια υπόθεση ανοίγματος οδοφραγμάτων; 

Η Γαλλία σε βαθιά κρίση με συνέπειες για την Ευρώπη

 

Στέφανος Κωνσταντινίδης*

18 Οκτωβρίου 2026   Ο ΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΟΣ

 

Η Γαλλία εισήλθε σε μια βαθιά κρίση, πολιτική, οικονομική και κοινωνική. Η δεύτερη σε μέγεθος οικονομία της Ευρώπης έχει αποσταθεροποιηθεί και απειλεί να παρασύρει μαζί της και την υπόλοιπη Ευρώπη αφού καμιά ευρωπαϊκή οικονομία δεν έχει αυτή τη στιγμή σταθερές βάσεις. Το δημόσιο χρέος της Γαλλίας ανέβηκε στο στο 120% του ΑΕΠ, ενώ το δημοσιονομικό έλλειμμα εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί φέτος στο 5,4%  και είναι το τρίτο υψηλότερο στην Ευρωζώνη μετά την Ελλάδα και την Ιταλία, πολύ πάνω από το ευρωπαϊκό όριο 3%. Η δε ανάπτυξη είναι υποτονική, γύρω στο 0,8% .

Το γαλλικό χρέος αυξήθηκε σχεδόν κατά 1 τρισεκατομμύριο ευρώ από το 2019 μέχρι σήμερα και πλέον αυξάνεται με γεωμετρική πρόοδο. Η αναχρηματοδότηση του χρέους απαιτεί τεράστιους πόρους, οι οποίοι αντλούνται από τις αγορές με βαρύ τίμημα.

Η Τεχνητή νοημοσύνη και η νέα μάχη για την τεχνολογία, την οικονομία και την ισχύ

 

Στέφανος Κωνσταντινίδης*

27 Σεπτεμβρίου 2026

 

Στις μέρες μας ζούμε  με τους ρυθμούς της τεχνητής νοημοσύνης. Οι συζητήσεις  είναι πια καθημερινές για το πώς διαμορφώνει τη ζωή μας, τι μας προσφέρει και ποιους κινδύνους μπορεί να εγκυμονεί για τον άνθρωπο.

Η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να αποδειχθεί η σημαντικότερη τεχνολογική επανάσταση της εποχής μας  όχι μόνο επειδή δημιουργεί νέες μηχανές, αλλά επειδή μετατρέπει τη γνώση και τη νοητική εργασία σε αντικείμενο αυτοματοποίησης. Τω όντι παρεμβαίνει σε κάτι που μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν μόνο ανθρώπινη μόνο δυνατότητα. Επεμβαίνει  στην επεξεργασία της γνώσης και στη λήψη γνωστικών αποφάσεων.