Η καταγραφή ενός ήθους και μιας ταξικής ιδεολογίας που αποτυπώνεται στη μόδα και στα υλικά της
Του Κώστα Γεωργουσόπουλου
Και
στο ένδοξο ευρωπαϊκό και αμερικανικό ρεαλιστικό μυθιστόρημα και στα
έργα του αστικού λεγόμενου θεάτρου η περιγραφή, εκτός από τους φυσικούς
χώρους, του ανθρώπινου κτιστού περιβάλλοντος αλλά και της
ενδυματολογικής μόδας είναι συχνά εξαντλητικά. Κι αυτό είναι αναγκαία
συνθήκη και προϋπόθεση για να αντιληφθεί κανείς, αναγνώστης ή θεατής,
πως πίσω από τις συγκρούσεις ιδεών και ηθών, πίσω από την ιστορική
συγκυρία υπάρχει ένας πολυδαίδαλος χάρτης με πολιτισμικά τεκμήρια, τα
οποία συχνότατα και ασφαλώς εξηγούν, ερμηνεύουν και θεμελιώνουν τα
πορίσματα για τα ελατήρια των ανθρώπινων συμπεριφορών.
Υπάρχουν περιγραφές συγκοινωνιακών συνθηκών στα μυθιστορήματα του
Ουγκό, του Δουμά, του Φλομπέρ, του Σταντάλ, του Ντίκενς, του Τολστόι,
του Ντοστογιέφσκι που θα ήταν σήμερα (και είναι) ανεξάντλητες πηγές για
τους συγκοινωνιολόγους αλλά και τους μικροκοινωνιολόγους που μελετούν
ανάλογα σήμερα προβλήματα. Κατάσταση δρόμων, υλικά οδόστρωσης,
πανδοχεία, σταθμοί ανεφοδιασμού, αστυνόμευση οδοιπορίας, κέντρα ταξιδιού
(επιδημικές αρρώστιες, τοπικές τροφές, υδάτινοι πόροι, συνοριακοί
φρουροί, θρησκευτικές τελετές και απαγορεύσεις) δεν αποτελούν μόνο
αφηγηματικά μοτίβα ή ανάπτυξη των απαραίτητων εμποδίων που κάνουν
γοητευτική και αγωνιώδη την υπόθεση, αλλά ολόκληρο σύστημα αξιών,
οικονομικών μεγεθών και όρων κοινωνικής οργάνωσης ή αποδιοργάνωσης του
κοινωνικού ιστού που φωτίζουν τα δραματικά και ιδεολογικά δρώμενα και
ζητούμενα.
