Οι πρόγονοί της ήρθαν στην Κύπρο από την Αφρική την εποχή της Τουρκοκρατίας
Του Χρήστου Χαραλάμπους
«Ναπολέοντος δηλαδή…».
«Μάλιστα, Ναπολέοντος… του μεγάλου… μα μεν ρωτήσεις πόσων χρονών είμαι… εν ηξέρω την ηλικία μου…».
Κάπως έτσι ξεκίνησε η γνωριμία και η κουβέντα με την υπερήλικη γυναίκα που είχα απέναντι μου. Από την πρώτη στιγμή, από τις πρώτες φράσεις της αλλά και από την πολύ γλυκιά έκφραση του προσώπου της, κατάλαβα ότι από αυτή τη γνωριμία, θα μάθαινα πολλά πράγματα, θα είχα μια ακόμα σημαντική εμπειρία… Κίνητρο γι’ αυτή την κουβέντα, δεν ήταν το προχωρημένο της ηλικίας της γιαγιάς Μαρίας που παρά το γεγονός ότι φέτος συμπληρώνει έναν αιώνα ζωής, έχει πλήρη διαύγεια πνεύματος, «τα έχει παραπάνω από 400…» όπως χαρακτηριστικά μου είχαν πει. Εκείνο που είχε περισσότερο ενδιαφέρον, ήταν οι ρίζες αυτής της γυναίκας, οι καταβολές της… «Από τις τελευταίες απογόνους σκλάβων που είχαν μεταφερθεί από την Αφρική την εποχή της Τουρκοκρατίας…». Η συνάντησή μας έγινε στο μικρό σπίτι που λειτουργεί το ΣΚΕ Φασούλας. Με περίμενε καθισμένη στη βεράντα, ανάμεσα σε άλλους συγκατοίκους της. Καλοντυμένη, πεντακάθαρη στο σκουρολουλουδάτο φουστάνι της, με το κεραμιδί μαντήλι της, μου θύμιζε έντονα τη γιαγιά μου την Αγλαΐα κι αυτό με έκανε να νιώθω άνετα απέναντί της.
«Αρώτα με να σου πω ό,τι θέλεις…» ξεκίνησε αυτή την κουβέντα και βγάζοντάς με κάπως από το αδιέξοδο της πρώτης ερώτησης, συνέχισε από μόνη της να ξετυλίγει την ιστορία της ζωής της.
«Τον παππού μου τζιαι τη γιαγιά μου εκλέψαν τους οι Τούρτζοι που την Αφρική… τότε επιάναν τους μαύρους που τον τόπο τους τζιαι εφέρναν τους δα σκλάβους… αρπάσσαν τα μωρά που μες στα χωράφκια που τα επέμπαν οι γονιοί τους να γλέπουν τα κτηνά τζιαι κάμναν τα δούλους… έτσι εκάμαν με τον παππού μου τζιαι τη γιαγιά μου… εν τους έφτασα εγώ, αλλά είπαν μου τες ιστορίες οι γονιοί μου που εγεννηθήκαν δαμέσα στην Κύπρο… δαμαί στη Φασούλα εγεννήθηκα τζιαι γω…».
Κάπως έτσι ξεκίνησε η γνωριμία και η κουβέντα με την υπερήλικη γυναίκα που είχα απέναντι μου. Από την πρώτη στιγμή, από τις πρώτες φράσεις της αλλά και από την πολύ γλυκιά έκφραση του προσώπου της, κατάλαβα ότι από αυτή τη γνωριμία, θα μάθαινα πολλά πράγματα, θα είχα μια ακόμα σημαντική εμπειρία… Κίνητρο γι’ αυτή την κουβέντα, δεν ήταν το προχωρημένο της ηλικίας της γιαγιάς Μαρίας που παρά το γεγονός ότι φέτος συμπληρώνει έναν αιώνα ζωής, έχει πλήρη διαύγεια πνεύματος, «τα έχει παραπάνω από 400…» όπως χαρακτηριστικά μου είχαν πει. Εκείνο που είχε περισσότερο ενδιαφέρον, ήταν οι ρίζες αυτής της γυναίκας, οι καταβολές της… «Από τις τελευταίες απογόνους σκλάβων που είχαν μεταφερθεί από την Αφρική την εποχή της Τουρκοκρατίας…». Η συνάντησή μας έγινε στο μικρό σπίτι που λειτουργεί το ΣΚΕ Φασούλας. Με περίμενε καθισμένη στη βεράντα, ανάμεσα σε άλλους συγκατοίκους της. Καλοντυμένη, πεντακάθαρη στο σκουρολουλουδάτο φουστάνι της, με το κεραμιδί μαντήλι της, μου θύμιζε έντονα τη γιαγιά μου την Αγλαΐα κι αυτό με έκανε να νιώθω άνετα απέναντί της.
«Αρώτα με να σου πω ό,τι θέλεις…» ξεκίνησε αυτή την κουβέντα και βγάζοντάς με κάπως από το αδιέξοδο της πρώτης ερώτησης, συνέχισε από μόνη της να ξετυλίγει την ιστορία της ζωής της.
«Τον παππού μου τζιαι τη γιαγιά μου εκλέψαν τους οι Τούρτζοι που την Αφρική… τότε επιάναν τους μαύρους που τον τόπο τους τζιαι εφέρναν τους δα σκλάβους… αρπάσσαν τα μωρά που μες στα χωράφκια που τα επέμπαν οι γονιοί τους να γλέπουν τα κτηνά τζιαι κάμναν τα δούλους… έτσι εκάμαν με τον παππού μου τζιαι τη γιαγιά μου… εν τους έφτασα εγώ, αλλά είπαν μου τες ιστορίες οι γονιοί μου που εγεννηθήκαν δαμέσα στην Κύπρο… δαμαί στη Φασούλα εγεννήθηκα τζιαι γω…».
