Τότε που οι Κύπριοι έδιναν στα παιδια τους το όνομα Παρθενώνας...

ΕΚ ΠΕΠΟΙΘΗΣΕΩΣ

Αριστείδης Π. Τζιάμαλης

Του Πέτρου Παπαπολυβίου*

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΤΗΚΕπριν από δύο εβδομάδες στην Πάφο το βιβλίο του Λευτέρη Αντωνίου (κοινοτάρχη του κατεχόμενου Μάσαρι), «Αριστείδης Παναγιώτη Τζιάμαλης (1876-1968)». Ο Τζιάμαλης είχε τη δική του, ξεχωριστή ιστορία, ανάμεσα στους χιλιάδες Έλληνες Κυπρίους που κατατάχθηκαν και υπηρέτησαν εθελοντικά στον ελληνικό στρατό.
Γεννήθηκε στο Μάσαρι, τον Οκτώβριο του 1876, και σε ηλικία δέκα χρονών μετανάστευσε στην Αλεξάνδρεια, όπου έμαθε την τέχνη του μαρμαρά. Από την Αίγυπτο έσπευσε εθελοντικά στην Ελλάδα και πολέμησε ως αντάρτης στον Μακεδονικό Αγώνα, το 1906, στο σώμα του καπετάν Πλατανιά. Το ίδιο έπραξε και στον ελληνικό στρατό στους Βαλκανικούς πολέμους του 1912-1913 και στον Πρώτο Παγκόσμιο πόλεμο, ώς το 1918. Ήταν ήδη, λόγω της συνεχούς κατάταξης, λοχίας του ελληνικού στρατού, με αρκετά πολεμικά τραύματα. Το 1919 επέστρεψε οριστικά στην Κύπρο, όπου άνοιξε εργοστάσιο μαρμάρων: Πρώτα στη Λεμεσό, στη συνέχεια στους Αγίους Ομολογητές, στη Λευκωσία, ξανά στη Λεμεσό, το 1933 και από 1936 εγκαταστάθηκε στην Πάφο. Είχαν μεσολαβήσει τα Οκτωβριανά, όπου τιμωρήθηκε με φυλάκιση για τη συμμετοχή στην παρέλαση της 21ης Οκτωβρίου 1931. Πέρασε δύσκολα χρόνια, αλλά απέκτησε μια πατριαρχική οικογένεια, δέκα παιδιά, εγγόνια και δισέγγονα. Ένα από τα παιδιά του το βάφτισε μετά τα Οκτωβριανά, στην Παλμεροκρατία, όταν οι Βρετανοί είχαν απαγορεύσει κάθε αναφορά στην Ένωση και στην Ελλάδα. Το αγόρι ονομάστηκε Παρθενώνας.