Τα big data των προσφύγων της Μικράς Ασίας
-
Πρόσφυγες κατά την άφιξή τους στην Κέρκυρα. (Κέντρο Μικρασιατικών Σπουδών, Αθήνα).
Για τους πρόσφυγες του 1922, για τους
ανταλλαχθέντες της Συνθήκης της Λωζάννης και για την επίδρασή τους στην
πολιτική και οικονομική ιστορία της Ελλάδας του Μεσοπολέμου, καθώς και
για τη συμβολή τους στην πολιτισμική πορεία της χώρας, όλο και κάτι
γνωρίζουμε, είτε επισταμένως είτε επιδερμικά. Σύμφωνα, ωστόσο, με τον
Στέλιο Μιχαλόπουλο, αναπληρωτή καθηγητή Οικονομικών στο Πανεπιστήμιο
Brown των ΗΠΑ, τα λεγόμενα big data του προσφυγικού ζητήματος της
Ελλάδας δεν έχουν αναλυθεί με τρόπο που να οδηγεί σε μια σφαιρική, σε
βάθος χρόνου καταγραφή του.
«Αν το φανταστούμε ως δένδρο, τότε υπάρχουν μελέτες για τα φύλλα,
αλλά όχι μια επαρκής εικόνα για την εξέλιξή του», λέει ο Μιχαλόπουλος
στην «Κ». Και παραθέτει μερικά σημαντικά κατά τη γνώμη του ερωτήματα:
από ποια ακριβώς μέρη της Μικράς Ασίας ήρθαν οι πρόσφυγες και σε ποια
της Ελλάδας εγκαταστάθηκαν; Ποια η μακροπρόθεσμη δημογραφική και
οικονομική συνεισφορά τους στη χώρα; Σίγουρα επίσης τέτοια ζητήματα
απαντώνται διαφορετικά αν μιλάμε για αγρότες ή για αστούς. Η, δε, πορεία
των απογόνων τους, των παιδιών τους, είναι άλλο ένα ενδιαφέρον
ερευνητικό πεδίο. «Το εγχείρημα ξεκίνησε το 2017, όταν το προσφυγικό
ζήτημα στη Μεσόγειο βρισκόταν σε έξαρση», εξηγεί ο καθηγητής. «Αιτήθηκα
λοιπόν μια υποτροφία από το National Science Foundation των ΗΠΑ για μια
έρευνα σχετικά με όσους ήρθαν στην Ελλάδα από το 1922 ώς το 1924. Οι
οικονομολόγοι δεν έχουμε πάντα πολύ καλή εικόνα του τι συμβαίνει σε έναν
τόπο όταν έρχονται πρόσφυγες. Μεταξύ άλλων, γιατί συχνά δεν υπάρχουν τα
στοιχεία».
