Ευρωπαϊκά αδιέξοδα και ελληνικές αμηχανίες

ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ

Ευρωπαϊκές ισορροπίες

Του Στέφανου Κωνσταντινίδη

Ενα ερώτημα που τίθεται αυτές τις μέρες στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες είναι αν η εκλογή του Φρανσουά Ολάντ και κατά δεύτερο λόγο οι ελληνικές εκλογές θα αλλάξουν τις ευρωπαϊκές ισορροπίες. Αν και το Σοσιαλιστικό Κόμμα της Γαλλίας είναι σήμερα ίσως το πιο αριστερό σοσιαλιστικό κόμμα στην Ευρώπη και επιπλέον ο Φρανσουά Ολάντ είχε την υποστήριξη για την εκλογή του και από πολιτικές ομάδες ακόμη περισσότερο αριστερές, είναι αμφίβολο αν η εκλογή του θα οδηγήσει σε διατάραξη των ευρωπαϊκών ισορροπιών. Υπάρχει το προηγούμενο του Φρανσουά Μιτεράν, ο οποίος συνεργάστηκε με την τότε γερμανική χριστιανοδημοκρατική Δεξιά που εκπροσωπούσε ο καγκελάριος Χέλμουτ Κολ χωρίς να διαταχθούν οι ευρωπαϊκές ισορροπίες.
Εξάλλου ο ίδιος ο Ολάντ με εξαίρεση το δημοσιονομικό σύμφωνο για το οποίο δήλωσε ότι θα το επαναδιαπραγματευθεί δεν προέβαλε άλλες σοβαρές αντιρρήσεις στην ευρωπαϊκή πολιτική που ακολουθείται σήμερα. Είναι δε χαρακτηριστικό πως η Μέρκελ, που αντιμετωπίζει τα δικά της εσωτερικά προβλήματα, δεδομένου ότι το δημοσιονομικό σύμφωνο θα πρέπει να εγκριθεί από τα δύο τρίτα του γερμανικού κοινοβουλίου, έχει δηλώσει ξεκάθαρα ότι δεν πρόκειται να το επαναδιαπραγματευτεί. Οι δε σημερινές ισορροπίες στην Ευρώπη δεν ευνοούν τον Ολάντ. Είναι πιθανό βεβαίως, για να περισωθούν τα προσχήματα, να γίνουν κάποιες γενικόλογες αναφορές σε μια πολιτική ανάπτυξης, κάτι που θα ικανοποιούσε τον νέο Γάλλο πρόεδρο. Ούτως ή άλλως, το Παρίσι παρουσιάζεται τα τελευταία χρόνια αποδυναμωμένο απέναντι στο Βερολίνο. Ο γαλλογερμανικός άξονας μπορεί να ικανοποιεί ακόμα με την ύπαρξή του τη γαλλική περηφάνια, αλλά ουσιαστικά κανένας δεν αμφισβητεί πια τον ηγεμονικό ρόλο της Γερμανίας στην Ευρώπη. Μόνο ένας άξονας του Παρισιού με τον ευρωπαϊκό Νότο θα μπορούσε ενδεχομένως να αμφισβητήσει τον γερμανικό ηγεμονισμό, κάτι που το Παρίσι όμως δεν φαίνεται για την ώρα να επιδιώκει.
Όσον αφορά στις ελληνικές εκλογές μπορεί να προκαλούν κάποια ανησυχία στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, αλλά σίγουρα δεν επηρεάζουν με κανένα τρόπο τις ευρωπαϊκές ισορροπίες. Όσοι δε στην Ελλάδα πιστεύουν ότι η εκλογή Ολάντ στη Γαλλία θα μπορούσε να λειτουργήσει υπέρ της Αθήνας, μάλλον έχουν αυταπάτες. Οι Γάλλοι σοσιαλιστές δεν πρόκειται να θυσιάσουν δικά τους εθνικά συμφέροντα για να βοηθήσουν την Ελλάδα. Το αποτέλεσμα εξάλλου των εκλογών της περασμένης Κυριακής στην Ελλάδα, όσο και αν ανησυχεί τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, με κανένα τρόπο δεν ενισχύει την ελληνική διαπραγματευτική θέση. Αυτό θα συνέβαινε μόνο αν υπήρχε λαϊκή εντολή για το σχηματισμό μιας ισχυρής αντιμνημονιακής κυβέρνησης από το χώρο της Αριστεράς. Από τη στιγμή όμως που το ΚΚΕ αρνείται οποιαδήποτε συμμετοχή σε μια τέτοια κυβέρνηση, είναι δύσκολο να υπάρξει αριστερή εναλλακτική πρόταση. Σε κάθε περίπτωση η Ελλάδα οδηγείται ξανά σε εκλογές με την ελπίδα ότι αυτή τη φορά ο ελληνικός λαός θα αποφασίσει να κόψει τον γόρδιο δεσμό.
Στο μεταξύ διερωτάται κανείς αν στη Λευκωσία έχουν πάρει τα μηνύματα των ελληνικών αλλά και των γαλλικών εκλογών, ειδικά όσον αφορά στη μεγάλη άνοδο της άκρας Δεξιάς. Βεβαίως ευχολόγια ακούγονται και ιδεολογικά πυροτεχνήματα εκτοξεύονται αλλά δεν είναι με αυτά που θα αποφευχθεί η άνοδος της άκρας Δεξιάς και στην Κύπρο. Είναι με συγκεκριμένες πολιτικές αντιμετώπισης των προβλημάτων της μετανάστευσης και αυτών της ανεργίας. Από την άλλη μένει κανείς έκπληκτος με τη ραθυμία με την οποία αντιμετωπίζονται τα προβλήματα της κυπριακής οικονομίας. Εκτός κι αν κάποιοι έχουν αποφασίσει ότι ο μηχανισμός στήριξης και τα μνημόνια τα οποία θα επιβληθούν στην Κύπρο είναι προτιμότερα από το πολιτικό κόστος της λήψης των αναγκαίων μέτρων αντιμετώπισης των προβλημάτων της οικονομίας. Διότι με μαθηματική ακρίβεια προς τα εκεί οδηγείται η Κύπρος αν δεν υπάρξει άμεση αλλαγή πλεύσης. Ακόμη ένα δάνειο, όπως φημολογείται, δεν πρόκειται να λύσει το πρόβλημα. Θα παρατείνει απλώς την αγωνία του μελλοθάνατου. Είναι με αυτή τη λογική που η Κύπρος θα αναλάβει την προεδρία της Ευρωπαϊκής Ένωσης;
*Ο Στέφανος Κωνσταντινίδης είναι καθηγητής πολιτικών επιστημών στο Κεμπέκ του Καναδά και επιστημονικός συνεργάτης του Πανεπιστημίου Κρήτης. stephanos.constantinides@gmail.com