Το προφανές μήνυμα της ιστορίας

Του Χρήστου Ψιλογένη

ΤΟ μήνυμα των πρόσφατων εκλογών στη Γαλλία και την Ελλάδα, δεν είναι απλώς ένα μήνυμα δυσαρέσκειας των εργαζομένων προς την εξουσία Ούτε απλώς η απόφαση του λαού για το κόμμα που θέλει να τον κυβερνήσει. Είναι ένα προφανές και πολυσήμαντο ιστορικό μήνυμα, από τους φτωχούς του ευρωπαϊκού νότου, προς τους πλούσιους που παίρνουν τις αποφάσεις. Ότι η πολιτική της λιτότητας, δεν μπορεί να είναι μονόπλευρη, ούτε, πολύ περισσότερο, να οδηγεί στην εξαθλίωση. Στη Γαλλία ήταν συγκρατημένο, στην Ελλάδα ήταν το προμήνυμα μιας επερχόμενης κοινωνικής λαίλαπας, που πρέπει οπωσδήποτε να αποφευχθεί. Γιατί ως γνωστόν, «η αθλιότητα γεννά το μίσος» και το μίσος την κοινωνική έκρηξη. Που, βεβαίως, από τους συνετούς, ουδείς επιθυμεί. Ούτε από την Αριστερά, ούτε από τη Δεξιά. Γιατί αν από τα ερείπια του δευτέρου παγκόσμιου πολέμου, φθάσαμε σε ψηλό κατά κεφαλήν εισόδημα και ένα ζηλευτό κοινωνικό κράτος, ήταν γιατί την παραδοσιακή πάλη των τάξεων είχε, για μεγάλα χρονικά διαστήματα, αντικαταστήσει η βιομηχανική ειρήνη. Με μια γενναιόδωρη επενδυτική πολιτική, που συνοδεύτηκε από σκληρή δουλειά των εργαζομένων. Ασφαλώς, δεν έλειψε εντελώς η ταξική αντιπαράθεση. Κατά κανόνα όμως πρυτάνευε το αίσθημα ευθύνης, που οδήγησε σε μια πρωτοφανή οικονομική ανάπτυξη, προς αμοιβαίο όφελος. Αντίστοιχο παράδειγμα, ήταν και το οικονομικό θαύμα της μικρής μας πατρίδας, αφού πρώτα επιμεριστήκαμε τις ζημιές της οικονομικής καταστροφής του ’74, οι μεν εκλογικεύοντας τακέρδη τους οι δε μειώνοντας τις απολαβές μας.
Επομένως, ουδείς πρέπει να υποτιμά τις δύσκολες οικονομικές συνθήκες που επικρατούν είτε στην Κύπρο, είτε πολύ περισσότερο, στην Ελλάδα.
Ούτε βεβαίως να επιμένει σε ετεροβαρείς λύσεις. Γιατί δεν χρειάζεται οικονομική κατάρτιση ή ιδιαίτερη πολιτική σοφία για να αντιληφθούμε ότι η οικονομική και κοινωνική κρίση που υφιστάμεθα, πρέπει να αντιμετωπισθεί από όλους μας, ανάλογα με τις δυνάμεις του καθενός μας. Όσοι λοιπόν ασύνετα αναμένουν από το κράτος, δηλαδή τον φορολογούμενο, να καλύψει τις ζημιές της τραπεζιτικής απληστίας, ή έστω της ασύνετης διαχείρισης, όσοι αναμένουν από τους πολλούς να καλύψουν, για μια ακόμα φορά, τη φορολογική ασυδοσία των ολίγων, ας κάμουν δεύτερες σκέψεις. Γιατί το πρόβλημα της οικονομίας, δεν περιορίζεται αποκλειστικά στο δημοσιονομικό έλλειμμα. Επομένως, δεν θα λυθεί μόνο με συνεχείς μειώσεις μισθών και ημερομισθίων, προπάντων όταν ο τιμάριθμος παραμένει ανεξέλεγκτος. Παράλληλα, όμως, δεν θα επιλυθεί ούτε με διαδηλώσεις αγανακτισμένων πολιτών, ούτε με την ψήφο της οργής, όσο δικαιολογημένη και αν είναι. Χρειάζεται μια άλλη πολιτική, που να στηριχθεί από την ευρύτερη δυνατή πλειοψηφία. Γιατί ναι μεν πρόκειται για πρόβλημα, που προκάλεσε η ανεπάρκεια και η διαφθορά των ολίγων, αλλά δυστυχώς ανέχθηκε και η κοινωνία των πολλών. Αν επομένως το θαλερό δέντρο της ευημερίας από το οποίο ευεργετούμασταν, για δεκαετίες, εργοδότες και εργαζόμενοι, είναι τώρα καχεκτικό και άρρωστο, χρειάζεται και πάλι η παλιά δοκιμασμένη συνταγή, για να επανέλθουμε στις παλιές καλές μέρες. Η μονόπλευρη πάντως λιτότητα, δεν αποτελεί λύση. Γιατί η οπωσδήποτε απαραίτητη οικονομική εξυγίανση, θα είναι γράμμα κενό, χωρίς στοιχειώδη κοινωνική δικαιοσύνη. Χρειάζεται πρώτιστα μια γενναιόδωρη και μακροπρόθεσμη αναπτυξιακή πολιτική, με όρους που θα βοηθούν τα φτωχά μέλη της Ένωσης, πρώτα να νοικοκυρέψουν την οικονομία τους και ύστερα να ξεπληρώσουν τα χρέη τους. Με την πολιτική των εξοντωτικών μνημονίων δεν θα χάσουν μόνον οι χρεώστες, θα χάσουν και οι δανειστές. Όλοι λοιπόν έχουν συμφέρον να δουν και το δίκαιο της άλλης πλευράς.
Ειδικά, Ελλάδα και Κύπρος, σταθμίζοντας καλά τις δυνάμεις τους, πρέπει να εντάξουν το πρόβλημά τους στο κοινό πρόβλημα του ευρωπαϊκού νότου. Έτσι θα έχουν περισσότερες πιθανότητες επιτυχίας. Προπάντων αν το συνδυάσουν με τα ενεργειακά τους κοιτάσματα, τα οποία χρειάζεται η ΕΕ. Η κυπριακή προεδρία έχει μια ιστορική ευκαιρία, αναζωογονώντας την ξεχασμένη αρχή της κοινοτικής αλληλεγγύης, να προωθήσει πρακτικά το κοινό ευρωπαϊκό συμφέρον.