ΓΝΩΡΙΜΙΑ - ΕΠΑΦΗ

Το ιστολόγιο Πενταλιά πήρε το όνομα
από το όμορφο και ομώνυμο χωριό της Κύπρου.
Για την επικοινωνία μαζί μας
είναι στη διάθεσή σας το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο:
pentalia74@gmail.com

samedi 7 mars 2026

 

Κυπρος:67 χρόνια από τις συμφωνίες Ζυρίχης-Λονδίνου

 




 

 

 

Του Στέφανου Κωνσταντινίδη*

 

Συμπληρώθηκαν εφέτος 67 χρόνια από την υπογραφή στο Λονδίνο, στις 19 Φεβρουαρίου 1959, των συμφωνιών  Ζυρίχης-Λονδίνου και υπήρξε μια σχετική αναζωπύρωση των συζητήσεων  γύρω από ένα γεγονός που δεν έπαψε ποτέ να επηρεάζει την μετέπειτα πορεία αυτού του τόπου. Οι συμφωνίες από τη μια δημιουργούσαν το ανεξάρτητο κυπριακό κράτος αλλά με πολλαπλές σοβαρές και επικίνδυνες αγκυλώσεις, ένα κράτος που εστερείτο από τότε της "κανονικότητας" και από την άλλη επανέφεραν την Τουρκία στην Κύπρο, με στρατεύματα και ως εγγυήτρια δύναμη, μολονότι με τη συνθήκη της Λωζάνης είχε αποποιηθεί κάθε δικαιώματος επί της νήσου. Οι συμφωνίες αυτές απετέλεσαν θρίαμβο για τη βρετανική πολιτική του διαίρει και βασίλευε που πέτυχε να χρησιμοποιήσει τον τουρκικό παράγοντα για να αποπροσανατολίσει τον εθνικοαπελευθερωτικό-αντιαποικιακό αγώνα του κυπριακού λαού.

mardi 24 février 2026

Έργα και ημέρες του Κυριάκου Μητσοτάκη

 

Τι θα αφήσει πίσω του…

Τι θα αφήσει πίσω του…

Αν επιχειρήσει κανείς να αποτιμήσει τα αποτελέσματα της μακράς διακυβέρνησής του, δεν έχει πολλά σημαντικά και σπουδαία να συμπεριλάβει. Το υποσχόμενο άλμα δεν ήλθε. Μεταρρυθμίσεις από εκείνες που αλλάζουν τη ζωή των πολλών ανθρώπων δεν επήλθαν.

Στα χρόνια της Μεταπολίτευσης υπήρξαν κυβερνήτες μακράς διαρκείας στη χώρα μας. Οι περισσότεροι των οποίων άφησαν πίσω τους στίγμα πολιτικό και έργο διακριτό, μνημονευόμενο στον χρόνο.

Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής αποκατέστησε τη δημοκρατία, εγγυήθηκε τη μακροημέρευσή της και ήταν αυτός που χάραξε τον ευρωπαϊκό μας δρόμο, επιτυγχάνοντας την ένταξη της χώρας στην τότε Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα.

dimanche 22 février 2026

Το Ιράν και το ηφαίστειο της Μέσης Ανατολής

 



 

Παρά τη σφοδρή ρητορική του Αμερικανού Προέδρου και την εκφρασμένη πρόθεσή του να ανατρέψει τους κανόνες της διεθνούς τάξης που υιοθετήθηκαν μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, τα χειροπιαστά αποτελέσματα της εξωτερικής του πολιτικής παραμένουν περιορισμένα. Η προσέγγισή του συχνά βασίζεται σε γρήγορες, δημοσιοποιημένες ενέργειες που αποσκοπούν στη δημιουργία άμεσης εντύπωσης, προβολή ισχύος και αποφασιστικότητας που  του επιτρέπουν να προβάλλει ως θριαμβευτής. Ωστόσο, τέτοιες ενέργειες συχνά στερούνται μακροπρόθεσμης στρατηγικής σημασίας και εξυπηρετούν περισσότερο την εγχώρια πολιτική επικοινωνία παρά να αλλάζουν τις δομικές ισορροπίες ισχύος.

samedi 21 février 2026

Ο πόλεμος τωνΑμερικανών εναντίον του Ιράν

 

Πώς το Ιράν θα μπορούσε να αντεπιτεθεί σε ένα αμερικανικό χτύπημα

Παρότι έχει αποδυναμωθεί σημαντικά, το Ιράν έχει στη φαρέτρα του, σύμφωνα με ειδικούς, μία σειρά όπλων: από στοχοποίηση αμερικανικών και ισραηλινών συμφερόντων έως ενεργοποίηση ενόπλων οργανώσεων και πρόκληση οικονομικών αναταράξεων με παγκόσμιες συνέπειες


Επί σχεδόν μισό αιώνα, το Ιράν προετοιμάζεται για ενδεχόμενο πόλεμο με τις ΗΠΑ. Αδυνατώντας να αντιπαρατεθεί στη στρατιωτική ισχύ της Ουάσιγκτον, η Τεχεράνη έχει εστιάσει στο πώς θα μπορούσε να κλονίσει τη Μέση Ανατολή και την παγκόσμια οικονομία.

mercredi 18 février 2026

Το "Συμβούλιο Ειρήνης" του Τραμπ

 


Πρεμιέρα με ηχηρές ευρωπαϊκές απουσίες για το «Συμβούλιο Ειρήνης» του Τραμπ

 
Σημαντικοί Ευρωπαίοι σύμμαχοι των ΗΠΑ γυρίζουν την πλάτη στον Αμερικανό πρόεδρο. 

Δεκάδες ηγέτες χωρών και εθνικές αντιπροσωπείες θα συναντηθούν στην Ουάσινγκτον την Πέμπτη, για την εναρκτήρια συνεδρίαση του «Συμβουλίου Ειρήνης» του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για την ανοικοδόμηση της Λωρίδας της Γάζας

lundi 16 février 2026

Οι θεωρίες συνωμοσίας έχουν πάντα υπόβαθρο

 

μίχαελ-μπούτερ-στην-κ-οι-θεωρίες-συν-564078061

Μίχαελ Μπούτερ στην «Κ»: Οι θεωρίες συνωμοσίας έχουν πάντα υπόβαθρο

Μπορεί να μην είναι αληθινές, αντανακλούν όμως υπαρκτές κοινωνικές κακοδαιμονίες, όπως η δυσπιστία προς τις ελίτ


Οι θεωρίες συνωμοσίας δεν δημιουργούνται στο κενό. Ερχονται να αναδείξουν κοινωνικές παθογένειες, γι’ αυτό έχει αξία να τις μελετάμε. Αυτή είναι η γνώμη του ειδικού στο ζήτημα, Μίχαελ Μπούτερ, καθηγητή Αμερικανικής Λογοτεχνικής και Πολιτισμικής Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο του Τούμπινγκεν και συγγραφέα του βιβλίου «The Nature of Conspiracy Theories» (Polity, 2020) για τη φύση των θεωριών συνωμοσίας με αφορμή την υπόθεση Επσταϊν.

dimanche 15 février 2026

Τα ελληνοτουρκικά, το Κυπριακό πρόβλημα και οι ψευδαισθήσεις


 




Λίγη αμφιβολία υπάρχει ότι Κυπριακό πρόβλημα και ελληνοτουρκικά περνούν μια φάση σε τεντωμένο σχοινί. Η επίσκεψη του Έλληνα Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη στην Άγκυρα έγινε μέσα σε ένα κλίμα κορύφωσης των τουρκικών προκλήσεων στις οποίες η Αθήνα απέφυγε να απαντήσει. Προκλήσεις συνεχούς αμφισβήτησης της ελληνικής εθνικής κυριαρχίας. Με τις συνομιλίες η Άγκυρα το μόνο που επιδιώκει είναι την προώθηση των επεκτατικών της σχεδίων, επιβάλλοντας σε αυτές τη δική της ατζέντα. Η περίφημη πολιτική των «ήρεμων νερών» ερμηνεύεται από την Άγκυρα ως υποταγή στις τουρκικές απαιτήσεις τις οποίες πρέπει η Αθήνα να αποδέχεται αδιαμαρτύρητα.

dimanche 8 février 2026

Η επόμενη σύνοδος κορυφής του ΝΑΤΟ στην Τουρκία και εμείς

 

Η επόμενη τακτική Σύνοδος Κορυφής του ΝΑΤΟ θα πραγματοποιηθεί στην Άγκυρα στις 7-8 Ιουλίου 2026. Η Τουρκία θα φιλοξενήσει τους ηγέτες των κρατών-μελών για την καθιερωμένη ετήσια σύνοδο. Στη σύνοδο αυτή, οι ηγέτες αναμένεται να συζητήσουν την ενίσχυση της συμμαχίας, τα διεθνή προβλήματα και την αντιμετώπιση κρίσιμων προκλήσεων ασφάλειας και γεωπολιτικών ισορροπιών. Δύο προσωπικότητες θα κυριαρχήσουν σε αυτή τη σύνοδο. Ο Ερντογάν που θα δεχτεί όλο αυτό τον κόσμο στο παλάτι του και ο απρόβλεπτος Αμερικανός Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ. Ως τότε βέβαια θα κυλήσει πολύ νερό στο αυλάκι και είναι δύσκολο να προβλέψει κανείς σε ποια κατάσταση θα βρίσκεται ο πλανήτης. Το σίγουρο είναι ότι ο Τραμπ θα βρίσκεται στην περιοχή μας και κανείς δεν ξέρει ποια θα είναι τα πολιτικά κέφια του εκείνη την περίοδο και πώς θα μπορούσαν να μας επηρεάσουν.

vendredi 6 février 2026

Στον κόσμο των Βίκινγκς

 

«Σε σκέφτομαι, με αγαπάς»: Tι έγραφαν οι Βίκινγκς στα… social media του 8ου αιώνα

Ρουνικές πέτρες, ηλικίας μέχρι και χιλίων ετών, ανακαλύπτονται στη Σουηδία και σε άλλες σκανδιναβικές χώρες, φέρνοντας στο φως ιστορίες αγάπης


Ρουνικές επιγραφές από την εποχή των Βίκινγκς εξακολουθούν να εμφανίζονται στη Σουηδία 1.000 χρόνια αφότου χαράχτηκαν, αποκαλύπτοντας συναρπαστικές ιστορίες αγάπης.

Πριν από λίγα χρόνια, ο Μάγκνους Κέλστρεμ, Σουηδός ιστορικός, ταξίδεψε σε ένα αγρόκτημα λίγες ώρες νότια της Στοκχόλμης για να εξετάσει μια πέτρα στην οποία είχε χαραχθεί μία φράση στη ρουνική γραφή.

dimanche 1 février 2026

Γιώργος Βασιλείου: Αποτίμηση μιας προεδρικής θητείας

 

 

Η εκλογή του Γιώργου Βασιλείου στην προεδρία της Κυπριακής Δημοκρατίας το 1988 ήταν μια τομή στο κυπριακό πολιτικό σύστημα ως αποτέλεσμα ανακατατάξεων στους κόλπους του κυπριακού κοινωνικού σχηματισμού.  Ο Βασιλείου, εκπρόσωπος μιας τεχνοκρατικής τάσης μέσα στην αστική τάξη, παρουσιάστηκε ως ο εκφραστής του εκμοντερνισμού-εκσυγχρονισμού  στο χώρο της οικονομίας και της διοίκησης και ως ο εκπρόσωπος εκείνων των  νέων αστικών στρωμάτων της μετανεξαρτησιακής περιόδου, τα οποία  δεν ήταν συνδεδεμένα με τον αγώνα της ΕΟΚΑ και είχαν περιορισμένες σχέσεις με την εμπορομεσιτική μεταπρατική μερίδα της  κυπριακής αστικής τάξης. Από τις προτεραιότητες του ήταν να λύσει το Κυπριακό χθες.

jeudi 29 janvier 2026

Νταβός: Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ κάτω από τη σκιά Τραμπ και τις απειλές για Γροιλανδία

 


Το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ πραγματοποίησε και φέτος όπως  κάθε χρόνο τη συνάντηση του στο Νταβός της Ελβετίας από 19 έως 23 Ιανουαρίου. Από την ίδρυσή του το 1971, το Οικονομικό Φόρουμ του  Νταβός έγινε σταδιακά  μια από τις πιο σημαντικές συναντήσεις της παγκόσμιας οικονομικής και πολιτικής ελίτ. Τον Ιανουάριο κάθε χρόνο,  για μια εβδομάδα όλα τα μάτια είναι στραμμένα σε αυτό το ελβετικό θέρετρο που οποιαδήποτε άλλη εποχή του χρόνου δεν έχει κάτι αξιοσημείωτο, εκτός του ότι είναι ένα δημοφιλές χιονοδρομικό κέντρο. Οι ελίτ από όλο τον κόσμο συζητούν τη μελλοντική κατεύθυνση της ζωής στον πλανήτη μας και τα επείγοντα ζητήματα της εποχής. Τα τελευταία χρόνια και ειδικά φέτος, το Φόρουμ από οικονομικό μετατράπηκε περισσότερο σε πολιτικό βήμα.

lundi 26 janvier 2026

Η ενεργειακή εξάρτηση της Ευρώπης από τις ΗΠΑ

 

New York Times: Ο ενεργειακός άσος στο μανίκι του Τραμπ έναντι της Ε.Ε.

Η Ευρώπη πήγε «από τη μία εξάρτηση στην άλλη», λένε αναλυτές στους New York Times


Οταν η Ρωσία εισέβαλε στην Ουκρανία το 2022, προσπάθησε επίσης να ασκήσει πίεση στην Ευρώπη περιορίζοντας τις ροές φυσικού αερίου. Παρ’ όλα αυτά, οι εισαγωγές αερίου από άλλες χώρες -σε μεγάλο βαθμό από τις ΗΠΑ– βοήθησαν στη διαχείριση αυτής της πίεσης.

Πλέον, όμως, οι εντάσεις που επικρατούν ανάμεσα στην Ουάσιγκτον και στις Βρυξέλλες θα μπορούσαν να καταστήσουν την ανάγκη της Ευρώπης για αμερικανικό φυσικό αέριο ένα παρόμοιο πεδίο άσκησης πολιτικών πιέσεων, σύμφωνα με αναλυτές που επικαλούνται οι New York Times.

lundi 19 janvier 2026

Η αβεβαιότητα των ημερών μας με τα τύμπανα του πολέμου να χτυπούν

 

Στέφανος Κωνσταντινίδης*

 Ο ΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΟΣ  18-01-2026

Μέρες δύσκολες, μέρες αβεβαιότητας σε πλανητικό επίπεδο αλλά και σε τοπικό που μας αφορά άμεσα, Ελλάδα και Κύπρο. Δύσκολες μέρες για τον κόσμο με το τραμπικό χάος να διαχέεται παντού, δύσκολες μέρες για Ελλάδα και Κύπρο με εσωτερικές αναταράξεις και αντιπαραθέσεις που διασυνδέονται, όμως, και με εξωγενείς παράγοντες. Φαίνεται  μάλιστα να έρχονται ακόμη πιο δύσκολα και χειρότερα.

dimanche 18 janvier 2026

Οκτώ κινεζικά πανεπιστήμια στην πρώτη δεκάδα, το Χάρβαρντ τρίτο

 

 
Η Κίνα ανεβαίνει, τα αμερικανικά πανεπιστήμια αμφισβητούνται - Το Χάρβαρντ πέφτει στην τρίτη θέση – Οκτώ κινεζικά πανεπιστήμια στην κορυφή

Για δεκαετίες, το Χάρβαρντ υπήρξε το σύμβολο της αμερικανικής ακαδημαϊκής υπεροχής. Σήμερα, όμως, η εικόνα αλλάζει. Σύμφωνα με την τελευταία κατάταξη Leiden, που αξιολογεί τα πανεπιστήμια με βάση τον όγκο και τον αντίκτυπο της επιστημονικής παραγωγής τους, το Χάρβαρντ υποχώρησε στην τρίτη θέση. Παράλληλα, οκτώ από τα δέκα κορυφαία πανεπιστήμια στον κόσμο είναι πλέον κινεζικά.

Η αλλαγή αυτή δεν αφορά μόνο αριθμούς και θέσεις σε πίνακες. Αποτυπώνει μια βαθύτερη μετατόπιση στη διεθνή ισορροπία της γνώσης και της επιστήμης. Η Κίνα φαίνεται να ανεβαίνει με ταχύτητα που προκαλεί ανησυχία στις Ηνωμένες Πολιτείες και στο παγκόσμιο ακαδημαϊκό στερέωμα.

samedi 10 janvier 2026

Ο πολιτικός Παπαδιαμάντης


Μια πολιτική ανάγνωση του Παπαδιαμάντη είναι πάντα επίκαιρη

 

Ο πολιτικός Παπαδιαμάντης είναι πάντα επίκαιρός: Περιγράφει τα πολιτικά ήθη της εποχής του, τις κοινωνικές ανισότητες,τη διαφθορά και το πελατειακό σύστημα που ίσχυε τότε και που διαιωνίζεται ως τις μέρες μας. Παρατηρεί και ανατέμνει το πολιτικό σύστημα και τις αξίες του

Με μια πολιτική ανάγνωση του θα ασχοληθεί σήμερα η στήλη, αφήνοντας την πολιτική επικαιρότητα που μας βασανίζει ολόχρονα.  Μέρες που είναι, και αφού πολλοί τον μνημονεύουν, ιδού μια διαφορετική ανάγνωση ενός από τους γενάρχες της νεοελληνικής γραμματείας,του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη(1851-1911). Μια ανάγνωση πολιτική.

vendredi 2 janvier 2026

Παρίσι: Στο μουσείο Σύγχρονης Τέχνης πάνω από 60 έργα του Ματίς – «Εντυπωσιακά γενναιόδωρη» δωρεά

 

παρίσι-στο-μουσείο-σύγχρονης-τέχνης-π-564002845 Φωτ.: Musée d’Art Moderne de Paris

Το Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης (Musée d’Art Moderne) του Παρισιού δέχτηκε μία «εντυπωσιακά γενναιόδωρη» δωρεά από την οικογένεια του μεγάλου Γάλλου ζωγράφου, Ανρί Ματίς.