Γεωπολιτική - Ανατολική Μεσόγειος

Του Στέφανου Κωνσταντινίδη*

Η Ανατολική Μεσόγειος είχε πάντοτε την στρατηγική της σημασία  και υπήρξε σταυροδρόμι μεγάλων πολτισμών και μεγάλων αυτοκρατοριών. Στις μέρες μας οι ραγδαίες εξελίξεις στην περιοχή  την κατέστησαν κέντρο παγκοσμίου ενδιαφέροντος. Από την μια η ανακάλυψη του φυσικού αερίου και η πιθανότητα ύπαρξης μεγάλων ποσοτήτων υδρογονανθράκων και από την άλλη  η  πολιτική αποσταθεροποίηση της περιοχής λόγω των πολλαπλών διενέξεων, δημιουργούν μια εκρηκτική κατάσταση.

Ο Ερντογάν στην Ουάσιγκτον

                                       

Η Κύπρος χρειάζεται μια πολιτική αξιοπρέπειας αλλά και πειστικότητας, διατήρησης καλών σχέσεων με όλα τα σημαντικά κέντρα της παγκόσμιας εξουσίας-ακόμη και όταν την απογοητεύουν-έχοντας συναίσθηση της αναβαθμισμένης γεωπολιτικής της σημασίας και του τι είναι δυνατόν να προσφέρει αλλά και να πάρει, αλλά και χωρίς ψευδαισθήσεις και μεγαλοϊδεατισμούς για το μέγεθος της. 

Του Στέφανου Κωνσταντινίδη*

 Στην πρόσφατη επίσκεψή του στην Ουάσιγκτον - μια από τις πολλαπλές που έχει πραγματοποιήσει στη διάρκεια της θητείας του ως πρωθυπουργός της Τουρκίας - ο Ταγίπ Ερντογάν έγινε δεκτός στο Λευκό Οίκο με μια χολλυγουντιανή υποδοχή. Απόδειξη βεβαίως της σημασίας που διαχρονικά οι ΗΠΑ αποδίδουν στην Τουρκία. Εντούτοις παρά τη μεγαλοπρέπεια της υποδοχής, όπως παρουσιάστηκε από τους τηλεοπτικούς φακούς, επί της ουσίας, σύμφωνα με καλά πληροφορημένους τούρκους αλλά και ξένους αναλυτές, τα αποτελέσματα της επίσκεψης υπήρξαν μάλλον πενιχρά. Κι αυτό γιατί οι θέσεις της Άγκυρας στα θέματα της Μέσης Ανατολής απέχουν πολύ από αυτές της Ουάσιγκτον. Το κύριο πρόβλημα που απασχολεί αυτή τη στιγμή την Τουρκία είναι ασφαλώς η κατάσταση στη Συρία. Ο Ερντογάν ζήτησε, απ’ό,τι φαίνεται, ενεργότερη συμμετοχή των Αμερικανών στην προσπάθεια ανατροπής του Σύρου προέδρου Μπασάρ αλ Άσαντ. Και ειδικότερα, ζήτησε τη δημιουργία ζωνών απαγόρευσης πτήσεων σε ορισμένες περιοχές της Συρίας. Ο Μπαράκ Ομπάμα όμως, παρά το γεγονός ότι ένα μέρος του αμερικανικού πολιτικού κατεστημένου συντάσσεται με αυτή τη θέση, δεν είναι διατεθειμένος να ανοίξει ένα μέτωπο που πιθανόν να καταλήξει σε μπούμερανγκ για τον ίδιο και τα αμερικανικά συμφέροντα όπως συνέβηκε με τον προκάτοχό του στο Λευκό Οίκο και τις επεμβάσεις του στο Ιράκ και στο Αφγανιστάν.

Για τον έλεγχο της Ανατολικής Μεσογείου

Στρατηγικά παίγνια στην Αν. Μεσόγειο

Πέραν από τα πετρέλαια υπάρχει και το θέμα του ελέγχου της ευρύτερης περιοχής

ΤΟΥΑΝΔΡΕΑ ΠΙΜΠΙΣΙΗ

Οστρατηγικός έλεγχος της Ανατολικής Μεσογείου αποτελούσε πάντα έναν από τους στόχους των λεγομένων μεγάλων δυνάμεων αλλά και κρατών της περιοχής. Η Κύπρος, παρόλο ότι βρίσκεται στο κέντρο αυτής της περιοχής, μέχρι στιγμής δεν μπόρεσε να παίξει τον δικό της σημαντικό ρόλο. Το Κυπριακό την κρατούσε πάντα καθηλωμένη και επενεργούσε απαγορευτικά στη σύναψη συμφωνιών στρατηγικής σημασίας με τις γειτονικές της χώρες, με τις οποίες διατηρεί για δεκαετίες τώρα διπλωματικές και φιλικές σχέσεις. Τα δεδομένα έχουν, όμως, διαφοροποιηθεί από την ώρα που λήφθηκε η απόφαση η Κύπρος να μπει στο παιχνίδι των ερευνών για πετρέλαιο και φυσικό αέριο στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου. Μέσα από την υπογραφή συμφωνιών για καθορισμό της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης, αρχικά με την Αίγυπτο και εν συνεχεία με το Ισραήλ και την προώθηση ανάλογων συμφωνιών με Λίβανο και Συρία, η Κυπριακή Δημοκρατία έπαυσε να είναι ένας απλός θεατής στις προσπάθειες στρατηγικού ελέγχου της Ανατολικής Μεσογείου, αλλά είναι ένας από τους βασικούς παίχτες. Κινήσεις που διασφαλίζουν τα κυριαρχικά της δικαιώματα.
Όπως ήταν αναμενόμενο οι κινήσεις αυτές ενόχλησαν την Τουρκία, η οποία ακολουθώντας τη στρατηγική Νταβούτογλου προσπαθεί να μετατρέψει τη λεκάνη της Ανατολικής Μεσογείου σε μια τουρκική θάλασσα. Η Άγκυρα έχει αντιληφθεί πως οι σχεδιασμοί της ανατρέπονται από την ώρα που η Κύπρος υπέγραψε συμφωνία με το Ισραήλ, μια χώρα που μέχρι πρόσφατα η Τουρκία θεωρούσε ως σύμμαχο στη συνδιαχείριση και τον έλεγχο της περιοχής.