Ελλάδα - Μάνη - Πύργους φαντάσματα σε μια γή φτιαγμένη από πέτρα, φώς και ιστορία

 

Παύλος Παπαδόπουλος

Η Μάνη, η λακωνική Μάνη, η Μέσα Μάνη, δεν είναι ο τόπος των επιφωνημάτων. Δεν σου κάνει εντύπωση και δεν σε κερδίζει από την πρώτη ώρα. Αραιοκατοικημένα χωριά, εγκαταλελειμμένοι πύργοι, φαντάσματα προηγούμενων αιώνων και μία κωμόπολη, η Αρεόπολη, μικρή, ήσυχη, χωρίς πολλή κίνηση, χωρίς να επιβάλλεται στον επισκέπτη. Κι όμως, για πολλούς - και σίγουρα για εμένα - είναι ο σπουδαιότερος τόπος της Ελλάδας. Γιατί δεν είναι ακριβώς «τόπος». Η Μάνη δεν είναι «τουρισμός». Η Μάνη δεν είναι προορισμός. Η Μάνη είναι προσανατολισμός στη ζωή. Η Μάνη είναι ψυχή.

«Ψυχή» είναι μία από τις ερμηνείες του ονόματος «Μάνη». Κάποιοι πιστεύουν πως η λέξη «Μάνη» προέρχεται από το «manes» των Ρωμαίων αφού, φτάνοντας στο Ταίναρο, έμαθαν πως εκεί βρισκόταν η μυθολογική πύλη του Αδη. Από το Ταίναρο περνούσαν οι ψυχές για τον κάτω κόσμο προτού εμφανιστούν στον κόσμο οι Ρωμαίοι. Κι εκεί βρισκόταν το Ψυχοπομπείο, αφιερωμένο στον Ποσειδώνα, ερείπια του οποίου εξακολουθούν να υπάρχουν στο Ταίναρο - και μάλιστα περπατώντας ανάμεσά τους αισθάνεται κανείς σαν να εξασθενεί η βαρύτητα...

Ελλάδα - Μαθήματα Ιστορίας - Ενα διήγημα για το κρυφό σχολειό, τους Κασσωπαίους, τον χορό του Ζαλόγγου και για την ανάγκη μας να μιλήσουμε ξανά για την Ιστορία

Εχε γεια γλυκιά ζωή - Ο γάλλος ζωγράφος Αρί Σεφέρ (1795-1858) 

φιλοτέχνησε τις "Σουλιώτισσές" του το 1827. Εχουν περάσει 210 χρόνια 

από τον χορό του Ζαλόγγου (1803), αλλά με αφορμή τη σύγχυση με τις 

δηλώσεις της Μαρίας Ρεπούση όλα μοιάζουν επίκαιρα πια.

 

 

 

Αμάντα Μιχαλοπούλου

Ανεβαίνω. Ο αέρας μού χτυπάει το πρόσωπο, οι ελιές έχουν μπουμπουκιάσει. Αφησα πίσω μου τη Στοά της Αγοράς, το Βουλευτήριο και έχω πάρει ένα κακοτράχαλο μονοπάτι που οδηγεί στο μεγάλο θέατρο της Κασσώπης. Ο άνδρας μου και οι φίλοι μας παραπονιούνται «πού μας τρέχεις γέρους ανθρώπους;». Ακούμπησαν στα πολυγωνικά τείχη και με απείλησαν ότι αν αργήσω θα φύγουν και θα με παρατήσουν εδώ. Μετά τα 70, λένε, πρέπει κανείς να βαδίζει σε ομαλό δρόμο, όχι να σκαρφαλώνει σε ερειπωμένα θέατρα.
Αλλά εγώ θέλω να το δω αυτό το θέατρο. Το έχτισαν οι Κασσωπαίοι, ένα ηπειρώτικο φύλο των Θεσπρωτών, και λέγεται ότι κατασκεύασαν 6.000 θέσεις. Για όλους τους κατοίκους της αρχαίας Κασσώπης. Θέλω να δω με τα μάτια μου τι σημαίνει να νιώθει μια κοινωνία τόσο αισιόδοξη για την αμεσότητα της δημοκρατίας της, ώστε να κατασκευάζει ένα θέατρο για όλους τους πολίτες της.

Ελλάδα - Πολλές επαναστάσεις, καμιά επανάσταση

 

 

Δημοσθένης Κούρτοβικ

Με τη λέξη «επανάσταση» συμβαίνει στην Ελλάδα ό,τι και με τις απεργίες μας: η κατάχρηση αδειάζει το νόημα, η συχνή επανάληψη αμβλύνει ολοένα την ένταση, η αξιολογική ισοπέδωση των αφορμών παραλύει τη δράση και ματαιώνει προκαταβολικά το αποτέλεσμα. Στα 183 χρόνια Ιστορίας του νεοελληνικού κράτους δεν υπάρχει κίνημα, οσοδήποτε εφήμερο ή και σκοταδιστικό, δεν υπάρχει πραξικόπημα, τοπική εθνική εξέγερση, ένοπλη διαμαρτυρία που να μη βαφτίστηκε επανάσταση. Σε καμιά άλλη ευρωπαϊκή χώρα δεν συμβαίνει αυτό.

Ελλάδα - Ιδέες - Τα «όχι» μας, τα «ναι» τους

Τα ιστορικά μας επιχειρήματα, μας καθιστούν κατήγορους κι όχι κατηγορούμενους στο εδώλιο της Ιστορίας της Ευρώπης. Κι όμως καταντήσαμε να μας ξεζουμίζουν και να μας αλλοτριώνουν

 

Κώστας Γεωργουσόπουλος

 

Γνωρίζω πως το μόνο που διδάσκει η Ιστορία τους λαούς και κυρίως τους ηγέτες τους είναι πως δεν τους διδάσκει τίποτε. Πότε λαοί και ηγέτες έλαβαν υπόψη τους τις συμφορές του παρελθόντος, πότε σχεδίασαν ένα παρόν και ένα μέλλον ενάντιο σε ό,τι η Ιστορία τούς καταδίδαξε ως κακό παρελθόν.

Σήμερα δεν θα μεμψιμοιρήσω, αλλά με δεδομένο τη συστηματική της χώρα μας περιφρόνηση, απομόνωση και απαξίωση από λαούς και σημερινούς ηγέτες που θέλουν να αγνοούν την Ιστορία με αναγκάζει να γυρίσω επ' ευκαιρία της εθνικής επετείου και να θυμίσω έστω και στους δικούς μας τα ιστορικά μας επιχειρήματα που μας καθιστούν κατήγορους κι όχι κατηγορούμενους στο εδώλιο της Ιστορίας της Ευρώπης.

Ελλάδα - Οι Συνθήκες των Βαλκανικών Πολέμων

Τα περί «ανεξαρτησίας» της Κρήτης ή νησιών του Αιγαίου είναι φληναφήματα, καθώς οι σχετικές διεθνείς συμφωνίες δεν λήγουν ποτέ


 
Του Αγγελου Μ. Συρίγου*
Το 2012 συμπληρώνονται 100 χρόνια από την έναρξη των Βαλκανικών Πολέμων, κατά τους οποίους η Ελλάδα διπλασίασε την εδαφική της έκταση και ενσωμάτωσε στον εθνικό κορμό προαιώνιες κοιτίδες Ελλήνων. Με αφορμή αυτήν την επέτειο, έχει ξεκινήσει εδώ και περίπου τρία χρόνια, διαδικτυακά, μία θορυβώδης προπαγάνδα που εστιάζεται κυρίως στο εδαφικό καθεστώς της Κρήτης. Πρόσφατα, δημοσίευμα λαϊκίστικης αυστριακής εφημερίδας ενέπλεξε και την Ικαρία.

Ελλάδα - Η καπνική εποποιία του Παπαστράτου

Ο καινοτόμος ιδρυτής της πρώτης ευρωπαϊκών προδιαγραφών ελληνικής καπνοβιομηχανίας αφηγείται την πολυκύμαντη ζωή του

 

 


Γιάννης Ν.Μπασκόζος

Οι ιστορίες ελλήνων επιχειρηματιών έχουν πάντα ένα ενδιαφέρον, καθώς παρουσιάζουν ταυτόχρονα και την εικόνα της περίπλοκης και αντιφατικής οικονομικής ανάπτυξης της χώρας μας. Η αυτοβιογραφία του Ευάγγελου Α. Παπαστράτου με τίτλο Η δουλειά και ο κόπος της (εκδόσεις Gema) είναι μια ελεγεία αλλά και ένας προαναγγελθείς επιτάφιος για την άνοδο και την πτώση της ελληνικής καπνοβιομηχανίας και του ελληνικού καπνεμπορίου.

Ο Ευάγγελος, ένα από τα πέντε παιδιά της οικογένειας Παπαστράτου, γεννήθηκε στο Αγρίνιο το 1884, σε μια εποχή που το ελληνικό κράτος προσπαθούσε ακόμη να οργανωθεί. Οι σελίδες των παιδικών του χρόνων αποτελούν μια μαρτυρία για την επαρχιακή Ελλάδα.

Οι περήφανοι γνήσιοι απόγονοι των Ελεύθερων Πολιορκημένων

Σήμερα στο Μεσολόγγι γιορτάζουν την ηρωική έξοδο 

και ο «Φ» ζωντανεύει την ιστορία 

 

Είναι γνήσιοι απόγονοι των Ελεύθερων Πολιορκημένων. Αν και έχουν περάσει 186 χρόνια, την ιστορία για την Επανάσταση και την Έξοδο του Μεσολογγίου δεν τη διαβάζουν στα βιβλία σαν κάτι μακρινό, αλλά μέσα από τις ιστορίες για όσα έχουν ακούσει από τους παππούδες και τους γονείς τους, τους γείτονες και τους φίλους… Οι κάτοικοι του Μεσολογγίου είναι -στη μεγάλη τους πλειοψηφία- απόγονοι των ηρώων που έπεσαν για την ελευθερία… Κατά τους τότε αγώνες σκοτώθηκαν περισσότεροι από 4.000 πολίτες της πόλης και άλλοι υπερασπιστές της μεταξύ των οποίων, πολεμιστές από όλη τη σημερινή Ελλάδα, αλλά και την Κύπρο και άλλες περιοχές της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας όπου ζούσαν Έλληνες.

Η "Νέα Εστία" τιμά και αποτιμά το έργο του Ν. Σβορώνου

Στον Νίκο Σβορώνο (1911-1989) έλαχε μια μάλλον παράδοξη μοίρα. Ενώ είναι ένας από τους πλέον αναγνωρίσιμους νεοέλληνες ιστορικούς, με ακτινοβολία που εκτείνεται πέραν του χώρου της Αριστεράς στον οποίο υπήρξε ταγμένος, ταυτόχρονα το έργο του παραμένει εν πολλοίς δυσπρόσιτο (μεγάλο μέρος των βυζαντινών ερευνών του, που αποτελούν και το κύριο ερευνητικό του αντικείμενο, παραμένει αμετάφραστο στα ελληνικά), ακόμα και άγνωστο. Αν ο όρος δεν ήταν τόσο φθαρμένο, θα μπορούσαμε να τον χαρακτηρίσουμε ως έναν μεγάλο «γνωστό-άγνωστο».
Το αφιέρωμα της Νέας Εστίας, που βρίσκεται αυτό τον μήνα στα βιβλιοπωλεία, είναι, έτσι, παραπάνω από καλοδεχούμενο. Αποτελεί μια συναγωγή αξιόλογων μελετών (Χριστίνα Αγγελίδη, Τόνια Κιουσοπούλου, Ν. Ε. Καραπιδάκης, Κώστας Κωστής, Ελευθερία Ζέη, Βαγγέλης Καραμανωλάκης, Γιάννης Κουμπουρλής, Δημήτρης Παναγιωτόπουλος, Τάσος Σακελλαρόπουλος, Δημήτρης Π. Σωτηρόπουλος, Κώστας Γ. Τσικνάκης) που μας προσφέρουν ένα σημαντικό σώμα πληροφοριών, στοιχείων, αλλά και εργαλείων για να προσεγγίσουμε και να κατανοήσουμε το έργο του, την αξία και την επίδρασή του. Τέλος, η στρογγυλή τράπεζα (Σπύρος Ι. Ασδραχάς, Σταύρος Ζουμπουλάκης, Βασίλης Κρεμμυδάς, Βασίλης Παναγιωτόπουλος, Νίκος Αλιβιζάτος), συνδυάζοντας αναμνήσεις, αξιολογήσεις και ερωτήματα, αποτελεί ένα έναυσμα για περαιτέρω μελέτη. Το αφιέρωμα αποτελεί την αποτύπωση του συνεδρίου που οργάνωσε, στις 8 και 9 Απριλίου 2011, η Νέα Εστία, για να τιμήσει και να αποτιμήσει το έργο του Ν. Σβορώνου, με αφορμή τα 100 χρόνια από τη γέννησή του. Και ας σημειώσουμε τέλος, ως χαρμόσυνο νέο, την είδηση που αγγέλλει ο διευθυντής της ότι το περιοδικό θα καθιερώσει αυτή την εαρινή σύναξη, επί ποικίλων θεμάτων, σε ετήσια βάση.
Στρ. Μπ.
ΠΗΓΗ  : Η ΑΥΓΗ  29/01/2012

Σμύρνη: το τέλος του κοσμοπολιτισμού

Η σπουδαία πόλη ζωντανεύει μέσα από ένα ντοκυμαντέρ και σπάνιες φωτογραφίες

 
«Γεννήθηκα στη Σμύρνη πριν από 90 χρόνια. Δεν ήμουν εγώ, ήταν ο πατέρας μου ο Ανδρέας που μεγάλωσε στο Κορδελιό, έμαθε επτά γλώσσες και από μικρός ανακάλυψε τη χαρά της ζωής, σε αυτό το λιμάνι όπου η ανατολή και η δύση διασταυρώνονταν με κάθε τρόπο. Το 1922, μετά την Καταστροφή, παιδί ακόμη, ο Αντρέας ήρθε στην Αθήνα. Από τα πρώτα χρόνια της ζωής μου η Σμύρνη με στοίχειωνε. Υπήρχε παντού στη ζωή μας, στο διαμέρισμα της οδού Σόλωνος όπου μεγάλωνα. Υπήρχε στις κουβέντες μας, στα όνειρά μας και στους εφιάλτες μας. Η αποδοχή του διαφορετικού, οι καινούργιες ιδέες, η μουσική, τα γέλια αλλά και η νοσταλγία για τον μαγικό τόπο που περιέγραφε ο πατέρας μου, υπήρχε με κάθε τρόπο στην καθημερινότητά μας. Καμιά άλλη πόλη στη γη δεν ήταν τόσο μοναδική...»

Μ' αυτά τα λόγια ξεκίνησε σε συνέντευξη τύπου τη Δευτέρα 23 Ιανουαρίου, την ομιλία της η Μαρία Ηλιού, σκηνοθέτις του ντοκυμαντέρ «Σμύρνη: η καταστροφή μιας κοσμοπολίτικης πόλης 1900-1922» και επιμελήτρια την ομώνυμης έκθεσης.

Ακροκόρινθος: Το «απάτητο» κάστρο

Μια προσιτή     εκδρομή που όλοι

ματαιώνουμε, αλλά

μετά την πρώτη επίσκεψη γίνεται εθισμός! 
ΚΕΙΜΕΝΟ: ΝΤΙΝΟΣ ΚΙΟΥΣΗΣ
ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: ΑΠΟΣΤΟΛΗΣ ΜΑΥΡΟΚΕΦΑΛΟΣ
Χρόνια περνούσα από την εθνική οδό, είτε για Πάτρα είτε για Τρίπολη, και πάντοτε μόλις έβλεπα το κάστρο πάνω σε κείνο το γκρεμοβούνι, έλεγα πως την επόμενη φορά θα πήγαινα να το δω. «Κορόιδευα» τον εαυτό μου για πολλά χρόνια μέχρι που ένα Σάββατο το πήρα απόφαση και ξεκίνησα για Ακροκόρινθο και πέριξ.
Μετά από οδήγημα περίπου μιας ώρας από Αθήνα έφτασα στον Ακροκόρινθο. Από την εθνική οδό, κοιτώντας αριστερά στο ύψος της Κορίνθου, φαίνεται αγέρωχο το κάστρο πάνω στο λόφο. Ο δρόμος φτάνει μέχρι την πύλη του. Ο κόσμος λιγοστός και στην πλειονότητά τους Ρώσοι, που ήρθαν με πούλμαν. Από Ελληνες ήμασταν εγώ, οι φύλακες, ο καφετζής του παρακείμενου καφενείου και ένα ζευγάρι που είχε έρθει με τα παιδιά του.

Ελλάδα - Η ενσωμάτωση των Δωδεκανήσων

Η προσάρτηση των ιταλοκρατούμενων νησιών ήταν 

η μόνη μεταπολεμική εδαφική διεκδίκηση της Ελλάδας 

που ικανοποιήθηκε

Του Ιωαάνη Σακκά*
Η νίκη της Ελλάδας κατά των Ιταλών εισβολέων και η προέλαση των ελληνικών στρατευμάτων στα εδάφη της νότιας Αλβανίας τον χειμώνα του 1940 επανέφερε στην επιφάνεια τα εκκρεμή εθνικά ζητήματα της Βόρειας Ηπείρου και των ιταλοκρατούμενων Δωδεκανήσων και ενθάρρυνε την εξόριστη ελληνική κυβέρνηση να ζητήσει από τη Βρετανία μια φιλική χειρονομία στην Κύπρο. Στις αρχές Ιουλίου του 1941 ο πρωθυπουργός Εμμ. Τσουδερός συνέταξε και επέδωσε στον βασιλιά Γεώργιο υπόμνημα περί των νόμιμων διεκδικήσεων της Ελλάδας, στις οποίες περιελάμβανε τις αλύτρωτες περιοχές της Βόρειας Ηπείρου, της Δωδεκανήσου και της Κύπρου.

Ο διαχρονικός δάσκαλος Ν. Σβορώνος

Αναμνήσεις και σημειώματα για το έργο, την κριτική σκέψη και τη μεθοδολογία του σημαντικότερου ιστορικού της νεότερης Ελλάδας

  Του Σπ. Ι. Ασδραχα*
Να με συμπαθάτε που, παρά την επιθυμία μου δεν είμαι «σωματικώς» -όπως έλεγαν οι παλιοί νοδάροι, ανάμεσά σας, αγαπητοί «συμφράδμονες» και, με δύο εξαιρέσεις συνηλικιώτες. Ο λόγος πάντα για τον Ν. Γ. Σβορώνο. Υποτίθεται ότι οι στρογγυλές τράπεζες είναι βήματα διαλόγου. Κατά κανόνα είναι τράπεζες μονολόγων και όχι στρογγυλές: οι τελευταίες προϋποθέτουν την παρουσία όλων των συνδαιτυμόνων, χωρίς ιεραρχική χωροταξία. Δεν ισχύει τούτο στο επικρατέστερο σημαινόμενο της πολυσήμαντης φράσης «στρογγυλή τράπεζα»? αν το τραπέζι ήταν στρογγυλό, οι μισοί θα είχαν γυρισμένη την πλάτη τους στην ομήγυρη.

Οι πτωχεύσεις της Ελλάδας από το 1821 έως σήμερα

Η μελέτη της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας μας βοηθάει να ερμηνεύσουμε πιο αποτελεσματικά τα σημερινά φαινόμενα και να «προβλέψουμε» τις επερχόμενες πολιτικές εξελίξεις. Η εμπλοκή του διεθνούς παράγοντα στην εσωτερική ζωή της Ελλάδας, οικονομικής και πολιτικής, εμφανίζεται από τα πρώτα χρόνια της ελληνικής επανάστασης και συνεχίζεται ως τις μέρες μας. Η ευθύνη ωστόσο για τις ιμπεριαλιστικές επεμβάσεις βαραίνει πρωτίστως την ελληνική ιθύνουσα τάξη ( αριστοκρατική και αστική) και τους πολιτικούς της εκπροσώπους που κυβέρνησαν αυτόν τον τόπο από τη μέρα της «ανεξαρτησίας» του μέχρι σήμερα.