Ανάλυση - Το φθηνό πετρέλαιο δεν αλλάζει τις γεωπολιτικές ισορροπίες

Το φθηνό πετρέλαιο δεν θα αλλάξει τη στάση του Ιράν στις διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό του πρόγραμμα, ούτε θα αναγκάσει τους Ρώσους να μεταβάλουν την πολιτική τους στην Ουκρανία

IAN BREMMER

Η πτώση των τιμών του πετρελαίου στα χαμηλά τριετίας θα αποβεί προς όφελος των καταναλωτών. Μήπως θα είναι καθοριστική για τις πετρελαιοπαραγωγούς χώρες; Μάλλον όχι. Παρά την εξάρτησή τους από τα έσοδα του πετρελαίου, οι κυβερνήσεις Ρωσίας, Ιράν, Σαουδικής Αραβίας και Βενεζουέλας δεν κλονίζονται. Δεν πρόκειται για την «Αραβική Ανοιξη» και οι τιμές δεν οδηγούν σε ανατροπές κυβερνήσεων. Η πτώση των τιμών ούτε που θα αλλάξει τη στάση των χωρών αυτών επί των γεωπολιτικών θεμάτων που απασχολούν την Ουάσιγκτον. Το φθηνό πετρέλαιο δεν θα αλλάξει τη στάση του Ιράν στις διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό του πρόγραμμα. Το Ιράν αρνείται να ακυρώσει το μεγαλύτερο μέρος των αποθεμάτων του σε εμπλουτισμένο ουράνιο και μηχανές φυγοκέντρησης. Η Ουάσιγκτον επιμένει πως οποιαδήποτε πρόταση χωρίς αυτές τις παραχωρήσεις θα οδηγήσει σε αδιέξοδο. Και όμως το Ιράν δεν πιέζεται να υποχωρήσει ιδιαιτέρως, όταν η Μόσχα έχει προσφερθεί να το στηρίξει εάν δεν αρθούν οι κυρώσεις.

Αλλαγές στον παγκόσμιο ενεργειακό χάρτη - Εκθεση της Deloitte Oil and Gas Reality Check 2014

Το παγκόσμιο γεωπολιτικό τοπίο αλλάζουν οι αγορές ενέργειας και δημιουργούν μεγαλύτερες αλληλεξαρτήσεις μεταξύ κρατών, όπως προκύπτει από τα συμπεράσματα έκθεσης της Deloitte Oil and Gas Reality Check 2014. 

Σύμφωνα με την Deloitte, οι επιπτώσεις από τη βορειοαμερικανική ενεργειακή επανάσταση οι οποίες σύντομα θα μετατρέπουν τους μεγάλους εισαγωγείς σε εξαγωγείς, γίνονται αισθητές στη Μέση Ανατολή, τη Ρωσία και την Κίνα. Αυτή η τάση θα έχει ως αποτέλεσμα νέες πηγές προμηθειών, αύξηση του ανταγωνισμού, αναμόρφωση του παγκόσμιου γεωπολιτικού τοπίου και δημιουργία μεγαλύτερων αλληλεξαρτήσεων μεταξύ των κρατών.

Κύπρος - Οι ΗΠΑ επείγονται για «λύση», στο τελευταίο προπύργιο που τους έμεινε στη Μ. Ανατολή

Ο Μακεδών

Παραμερίζουν οι ΗΠΑ τους Βρετανούς και από το τελευταίο προπύργιο που τους έμεινε στη Μ. Ανατολή. Επείγονται για "λύση" -έτσι αποκαλείται η αποικιοποίηση του νησιού- του Κυπριακού, τόσο για έλεγχο των ενεργειακών κοιτασμάτων, όσο και για χρήση του εδάφους της, αφού μέσα σε λίγο διάστημα κατάφεραν άλλες χώρες να απομακρύνουν (Ισραήλ, Σαουδική Αραβία) από την επιρροή τους, άλλες να καταστήσουν εχθρικές (Συρία, Αίγυπτο) με την δε Τουρκία αμφίβολη.

Γάμος συμφέροντος Αγκυρας - Κιρκούκ

Στρατηγικής σημασίας ενεργειακές συμφωνίες συνήψε η Τουρκία με την περιφερειακή κυβέρνηση του ιρακινού Κουρδιστάν (KRG), όπως αναφέρουν ταυτόσημα ρεπορτάζ διεθνών ειδησεογραφικών πρακτορείων

Σύμφωνα με τα σχετικά δημοσιεύματα, οι εν λόγω συμφωνίες υπεγράφησαν στη διάρκεια της τρίωρης συνάντησης που είχαν την περασμένη Τετάρτη, στην Αγκυρα, ο επικεφαλής της KRG Νεσιρβάν Μπαρζανί με τον Τούρκο πρωθυπουργό Ταγίπ Ερντογάν. Οι δύο πλευρές προσπάθησαν να κρατήσουν μυστικές τις συμφωνίες, καθώς η εκμετάλλευση των υδρογονανθράκων του ιρακινού Κουρδιστάν προκαλεί φορτισμένη αντιπαράθεση στο εσωτερικό του Ιράκ, σε σημείο που να θέτει υπό αίρεση την κρατική συνοχή του.

Ανατολική Μεσόγειο - Γεωπολιτικό πόκερ με φόντο την κρίση

Οι επιδιώξεις της Αγκυρας, ο ρόλος της Ρωσίας και του Ισραήλ, η στάση των ΗΠΑ και της Ελλάδας και στο βάθος τα κοιτάσματα αερίου

Αθανάσιος Ελλις
Μια πολιτικά και οικονομικά ευάλωτη Κύπρος καλείται παράλληλα με την κρίση που βιώνει, να διαχειριστεί και το ρευστό γεωπολιτικό παζλ που διαμορφώνεται με επίκεντρο τα κοιτάσματα αερίου που βρίσκονται στην κυπριακή Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη. Η Αγκυρα επιχειρεί να εκμεταλλευθεί το ρήγμα στις σχέσεις της Κύπρου με σημαντικούς πυλώνες της διπλωματικής της στήριξης, από την Ε.Ε. μέχρι τη Ρωσία, αλλά και τη δύσκολη οικονομική συγκυρία για την Αθήνα, ώστε να προωθήσει μια ευμενή για τα συμφέροντά της λύση του Κυπριακού, και να ανοίξει ο δρόμος για τη μεταφορά του αερίου που βρίσκεται στην κυπριακή ΑΟΖ προς την ευρωπαϊκή αγορά μέσω της Τουρκίας.

Μπορεί η Κύπρος να γίνει Νορβηγία του Νότου;

The Economist
Η Κύπρος αναλαμβάνει την προεδρία της Ευρωπαϊκής Ενωσης σε μια περίοδο κρίσης για την ίδια και για την Ε.Ε. Η περυσινή έκρηξη στον σταθμό παραγωγής ενέργειας του Βασιλικού με τους 13 νεκρούς, λόγω τεράστιων ποσοτήτων πυρομαχικών σε παρακείμενη ναυτική βάση, καθώς και τα προβλήματα των τραπεζών της μπορούν να εξηγήσουν γιατί η Κύπρος κατέστη η πέμπτη χώρα της Ευρωζώνης, που ζήτησε βοήθεια από τους μηχανισμούς στήριξης. Ηταν ειρωνεία της τύχης πως συνέπεσε το αίτημα της χώρας και η επίσκεψη της τρόικας εκεί με την ανάληψη της εκ περιτροπής προεδρίας της Ε.Ε.

Ποια είναι η αμερικανική Noble Energy

Η αμερικανική εταιρεία Noble Energy είναι μια από τις 10 μεγαλύτερες παγκοσμίως στον τομέα της έρευνας και εξόρυξης και μέσω κοινοπραξίας με την ισραηλινή εταιρεία Delek διεξάγει τις έρευνες στην ανακηρυγμένη από το Ισραήλ ΑΟΖ του. Η αμερικανική εταιρεία, με έδρα στο Τέξας, έχει εξασφαλίσει ποσοστό 39,6% των δικαιωμάτων εκμετάλλευσης του «Λεβιάθαν», 36% στο πεδίο Ταμάρ και διαθέτει επίσης ποσοστό 47% στο μοναδικό υφιστάμενο παραγωγικό κοίτασμα του Ισραήλ, στο πεδίο Mari-B. Το όνομα της ισραηλινής Delek, είχε ακουστεί ως ενδιαφερόμενης για την Shell Hellas. H Shell (όπως και η γαλλική TOTAL) είναι μια από τις πολυεθνικές με τις οποίες η ελληνική κυβέρνηση - σύμφωνα με δικές της διαρροές - έχει ήδη έρθει σε επαφή για το ενδεχόμενο συγκρότησης μιας κοινοπραξίας, με τη συμμετοχή όπως όλα δείχνουν και τουρκικών κεφαλαίων, με στόχο την εκμετάλλευση του πετρελαίου στο Αιγαίο. Η Ισραηλινή Delek εξαγόρασε πρόσφατα ποσοστό 1% της Noble έναντι 140 εκατ. δολαρίων, αυξάνοντας το ποσοστό που κατέχει στο 3%. Η Noble Energy διεξάγει επίσης τις έρευνες στη ζώνη που έχει οριοθετήσει η Κύπρος και ειδικότερα στο «οικόπεδο 12», από τον Ιούνη του 2009, οπότε της παραχωρήθηκαν τα δικαιώματα από το υπουργείο εμπορίου της Κύπρου.

Αγωγοί και γεωπολιτικές αλλαγές

Ο μεγαλύτερος αγωγός φυσικού αερίου «ενώνει» Γερμανία - Ρωσία Ο North Stream ενισχύει τους ενεργειακούς δεσμούς Μόσχας - Βερολίνου Της Ρουμπινας Σπαθη Ανοίγοντας συμβολικά μια στρόφιγγα, ο Ρώσος πρόεδρος, Ντμίτρι Μεντβέντεφ, και η Γερμανίδα καγκελάριος, Αγκελα Μέρκελ, εγκαινίασαν στην αρχή της εβδομάδας τον μεγαλύτερο αγωγό φυσικού αερίου στην Ευρώπη, τον North Stream, και κατέστησαν σαφές ότι δυναμώνεται η ενεργειακή και η οικονομική συνεργασία ανάμεσα στη Ρωσία και τη Γερμανία. Η παρουσία των δύο ηγετών και των πρωθυπουργών Γαλλίας και Ολλανδίας, κ. Φρανσουά Φιγιόν και Μαρκ Ρούτε στην πόλη Λουμπμίν στο γερμανικό κρατίδιο του Μεκλεμβούργου έδωσε στην τελετή δημοσιότητα και αίγλη. Κατέστησε, άλλωστε, σαφή την οικονομική αλλά και τη γεωπολιτική σημασία τού εν λόγω αγωγού, για την κατασκευή του οποίου απαιτήθηκαν 7,4 δισ. ευρώ και μέσω του οποίου θα διοχετεύονται περί τα 55 δισ. κυβικά μέτρα φυσικού αερίου τον χρόνο. Σύμφωνα με δήλωση του Ματίας Βάρνιγκ, οικονομικού διευθυντή της κοινοπραξίας, στη Deutsche Welle, το κόστος κατασκευής του εκτιμάται πως θα έχει αποσβεστεί σε 14 με 15 χρόνια αν ο αγωγός εκμεταλλεύεται πλήρως το δυναμικό μεταφοράς του.

Ανάλυση: τα γεωπολιτικά παιχνίδια

ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΑΡΤΑΛΗΣ  
Σε αντίθεση με την ύφεση στο μέτωπο των ελληνοτουρκικών σχέσεων που παρατηρήθηκε το εφετινό καλοκαίρι, με τη σημαντική μείωση των γνωστών προκλήσεων στο Αιγαίο (και ενώ έχουν ξεκινήσει οι προετοιμασίες για τη σύνοδο του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας τον ερχόμενο Οκτώβριο στην Αγκυρα), η τουρκική κυβέρνηση σκληραίνει απαράδεκτα τη στάση της στο Κυπριακό, εκτιμώντας ίσως ότι ο Δημήτρης Χριστόφιας έχει περιέλθει σε ιδιαίτερα δυσχερή θέση μετά την τρομερή έκρηξη στην κυπριακή ναυτική βάση που είχε ως αποτέλεσμα τον θάνατο 13 ανθρώπων και την καταστροφή του βασικού ηλεκτροπαραγωγικού σταθμού του νησιού, γεγονός που συγκλόνισε την εσωτερική πολιτική σκηνή.

Πάλι στην εποχή των Μεγάλων Δυνάμεων

 
Γεώργιος Π. Μαλούχος 

Κάποτε λέγαμε: το ΝΑΤΟ και το «Ανατολικό Μπλοκ» του Συμφώνου της Βαρσοβίας. Μετά λέγαμε, η αμερικανική μονοκρατορία και ο πρόεδρος «πλανητάρχης». Στη συνέχεια μιλούσαμε για την Κίνα και το μέλλον του κόσμου γύρω από αυτήν. Τώρα, όλα αυτά, μοιάζουν βαθύ παρελθόν. Καμιά από τις συμβάσεις και τις ισορροπίες δυνάμεων που καθόρισαν τον μεταπολεμικό κόσμο δεν είναι πλέον σε ισχύ, έχουν όλες πεθάνει.

Όλα τα άρθρα του συντάκτη σε RSS

Ενέργεια και παιχνίδια γεωπολιτικής

Τι θέλει η Μέρκελ στην Κύπρο;

Γιώργος Δελαστίκ

Ιστορική ημέρα για την Κύπρο η σημερινή. Για πρώτη φορά στα πενήντα χρόνια ύπαρξης της Κυπριακής Δημοκρατίας Γερμανός καγκελάριος επισκέπτεται το νησί. Πρόκειται αναντίρρητα για μεγάλη πολιτική επιτυχία του Κύπριου Προέδρου Δημήτρη Χριστόφια. Οτιδήποτε κι αν πει η Μέρκελ στη Λευκωσία, οτιδήποτε κι αν ζητήσει ή οποιαδήποτε πίεση κι αν ασκήσει -πράγμα που στη συγκεκριμένη χρονική συγκυρία δεν θεωρείται πιθανό- επί της κυπριακής κυβέρνησης, το πολιτικό και διπλωματικό κέρδος για την Κύπρο είναι αδιαφιλονίκητο. Καμία διαφωνία επί της γραμμής που ακολουθεί ο Δ. Χριστόφιας στο Κυπριακό δεν μπορεί να μειώσει το κέρδος αυτό - και καλά θα κάνουν να το συνειδητοποιήσουν αυτό και οι υπόλοιπες κυπριακές πολιτικές δυνάμεις πέραν του κυβερνητικού ΑΚΕΛ, το οποίο ούτως ή άλλως θα στήριζε τον Δ. Χριστόφια.

Ας είμαστε ειλικρινείς. Το διεθνές κύρος της κρατικής υπόστασης της Κυπριακής Δημοκρατίας έχει υποστεί βαρύτατα πλήγματα. Πρωτίστως εξαιτίας του γεγονότος ότι οι προηγούμενες κυβερνήσεις της Αθήνας και της Λευκωσίας επέτρεψαν την έναρξη των ενταξιακών συνομιλιών ΕΕ - Τουρκίας, χωρίς να απαιτήσουν ως προϋπόθεση την αναγνώριση της Κυπριακής Δημοκρατίας εκ μέρους της Αγκυρας, κάτι το οποίο ούτε διανοούνται βεβαίως σήμερα να ζητήσουν οι κυβερνήσεις Παπανδρέου και Χριστόφια.