Ο συγγραφέας Τάσος
Λιγνάδης στο εκπληκτικό βιβλίο του «Η ξενική εξάρτησις κατά την
διαδρομήν του Νεοελληνικού Κράτους (1821-1945). Πολιτική
Διαμόρφωσις - Εθνική Γη - Δανειοδότησις» (Αθήναι 1975), αντί εισαγωγής,
παραθέτει ένα απόσπασμα από τα «Απομνημονεύματα» του Μακρυγιάννη: «Αφού ο
Θεός τους λυπήθη και θέλει να τους αναστήση, οι άνθρωποι τους
καταπολεμούν να τους φάνε, να τους χάσουνε, να τους σβύσουνε, να μην
ξαναειπωθούν Ελληνες. Και τι σας έκαμεν αυτό το όνομα των Ελλήνων εσάς
των γενναίων αντρών της Ευρώπης, εσάς των πλουσίων; (...) Εντυναν τους
ανθρώπους αρετή, τους γύμνωναν από την κακή διαγωγή· και τοιούτως
θεωρούσαν γενικώς την ανθρωπότη και γένονταν δάσκαλοι της αλήθειας.
Κάνουν και οι μαθηταί τους οι Ευρωπαίοι την ανταμοιβήν εις τους
απογόνους εμάς - γύμναση της κακίας και παραλυσίας. Τέτοι' αρετή έχουν,
τέτοια φώτα μας δίνουν».
1922 Οι ελληνικές στρατιωτικές δυνάμεις βρίσκονται στη Μικρά Ασία. Η έκβαση της εκστρατείας είναι αβέβαιη, όχι μόνο για στρατιωτικούς λόγους αλλά και για οικονομικούς.