Οι καιροί ου μενετοί Θουκυδίδης
Του Στέφανου Κωνσταντινίδη*
Είναι συνήθεια παλιά ο απολογισμός στο
τέλος μιας χρονιάς, μολονότι είναι αδύνατο σ΄ένα σύντομο άρθρο να καλύψει κανείς
όσα συνέβηκαν, τόσο τοπικά όσο και στη σφαίρα της διεθνούς επικαιρότητας.
Γι΄αυτό μόνο τηλεγραφικές επιλεκτικές αναφορές θα γίνουν, σε θέματα που
σημάδεψαν την χρονιά.
Ξεκινώντας από τον ελληνικό χώρο, την
Ελλάδα την ταλάνισε και αυτή τη χρονιά η βαθιά οικονομική, πολιτική και
πολιτισμική κρίση. Υπάρχει όμως μια
ελπίδα ότι η οκτάχρονη κρίση πλησιάζει προς το τέλος της, αν κανείς εμπιστευτεί
τους μακροοικονομικούς δείκτες και τις απόψεις που εκφράζονται από το διεθνή
τύπο και παράγοντες του διεθνούς οικονομικού γίγνεσθαι. Όμως παρά μια σχετική
αισιοδοξία, όπως έγραφα και στο άρθρο μου της περασμένης Κυριακής, αυτό δεν
σημαίνει φυσικά πως η Ελλάδα θα επανέλθει σύντομα στην παλιά ευημερία. Για την
ώρα, έχουν αρχίσει να ευημερούν, σε κάποιο βαθμό, οι αριθμοί, για να
χρησιμοποιήσουμε την παλιά δοκιμασμένη φόρμουλα. Αλλά θα περάσει καιρός για να
φανεί ο αντίχτυπος τους στην κοινωνία, στους απλούς ανθρώπους, που θα
εξακολουθήσουν ακόμη για χρόνια να υποφέρουν. Οι δομές πάντως της ελληνικής
κοινωνίας έχουν γίνει περισσότερο ολιγαρχικές. Με τα ΜΜΕ να είναι στα χέρια
ολιγαρχών και εφοπλιστών, με τις ταξικές δομές να έχουν επίσης μεταλλαχτεί και
τα εργασιακά κεκτημένα να έχουν καταπατηθεί. Το κοινωνικό κράτος έχει
αποδομηθεί. Το βιοτικό επίπεδο γνώρισε κάθετη πτώση ενώ τα μικροαστικά και τα
μεσαία στρώματα έχουν συρρικνωθεί. Μεγάλα κοινωνικά στρώματα έχουν φτωχοποιηθεί
και προλεταροποιηθεί, η ανεργία είναι στα ύψη, ενώ δεκάδες χιλιάδες, κυρίως
νέοι και εξειδικευμένοι επιστήμονες πήραν τους τέσσερις δρόμους της οικουμένης. Το δημογραφικό πρόβλημα της χώρας γίνεται
όλο και πιο οξύ.
