Ολοι καταλαβαίνουμε πως ο
κόσμος μας είναι πιο αβέβαιος, πιο απρόβλεπτος και πιο αγχωτικός από
εκείνον που αφήνουμε πίσω μας. Κανείς δεν ξέρει τι και πώς θα του
ξημερώσει και όλοι νιώθουμε την καυτή ανάσα της Ιστορίας να απειλεί τα
νώτα μας. Σε μια τέτοια στιγμή, οι ιστορικοί απολογισμοί αποκτούν
ιδιαίτερη σημασία. Οταν τα πράγματα μας εξαναγκάζουν να αναρωτηθούμε αν
πορευόμαστε προς το «χειρότερο», η νεωτερική φαντασίωση ότι ελέγχουμε
την κοινή μας μοίρα αποδυναμώνεται ή και χάνεται. Αν σκεφθούμε πως από
την εποχή του Διαφωτισμού η κίνηση του κόσμου τείνει να προσλαμβάνεται
ως ταυτισμένη με την «πρόοδο» - και τις σημερινές παραφυάδες της, τη
βιώσιμη ανάπτυξη και τη συνεχή αύξηση της ευημερίας -, είναι σαφές ότι
βρισκόμαστε πια αντιμέτωποι με το φάντασμα μιας αδόκητης, ανεξέλεγκτης
και ανονόμαστης οπισθοδρόμησης.
Αδηλο το μέλλον των κοινωνιών μας
