Γεώργιος Π. Μαλούχος
Η σημαία της ήταν ένας μεγάλος λευκός σταυρός που χώριζε στα τέσσερα τη μπλε επιφάνεια. Δηλαδή όπως η ελληνική, αλλά με μία διαφορά: το πάνω αριστερό τμήμα της ήταν κόκκινο και στο κέντρο του είχε ένα αστέρι. Αύριο, 1η Δεκεμβρίου, συμπληρώνονται 98 χρόνια, σχεδόν ένας αιώνας, από τη μέρα που στα 1913, ως αποτέλεσμα των Βαλκανικών Πολέμων, εκείνο το αστέρι έπαψε να υπάρχει: έπειτα από σκληρότατους και πολύμορφους αγώνες δεκαετιών, η Κρητική Πολιτεία ενώθηκε, τελικά οριστικά και αμετάκλητα με την Ελλάδα με τη Συνθήκη του Λονδίνου του Μαΐου εκείνου του έτους.
Σχεδόν έναν αιώνα μετά, η Κρήτη δεν είναι μόνον ένα από τα βαθύτερα αρχέγονα κύτταρα της Ελλάδας και του ελληνισμού, ούτε απλώς η μήτρα μερικών από τους πιο σημαντικούς Ελληνες που χάραξαν για πάντα την ιστορία αυτού του τόπου και του λαού του, από τον Ελευθέριο Βενιζέλο ή τον Νίκο Καζαντζάκη, μέχρι τον Μίκη Θεοδωράκη. Η ιστορία της, ο πολιτισμός της, το φρόνημά της, βρίσκονται στην πρωτοπορία της κληρονομιάς του ελληνισμού. Άλλωστε, πολλοί ίσως δεν γνωρίζουν ότι οι Κρήτες μαχητές βρέθηκαν στην πρωτοπορία των μεγάλων εθνικών αγώνων και διαδραμάτισαν καθοριστικό ρόλο σε όλα τα μέτωπα αυτού του τόπου στις πιο δύσκολες ώρες της εθνικής του ολοκλήρωσης. 
