Μίση, μύθοι και νέα πραγματικότητα
Νίκος Κωνσταντάρας
Είναι ακαταμάχητη η ικανότητα των ανθρώπων να αρνούνται την πραγματικότητα, να παραδίδονται σε μύθους, φαντασιώσεις και υποσχέσεις, παρά τις άφθονες αποδείξεις που μπορεί να παραθέτει η ζωή. Στον Μεσαίωνα, σε τακτικά διαστήματα ξεφύτρωναν μαζικά κινήματα και μεγάλη ταραχή στην Ευρώπη όταν ξαφνικά κάποιοι πίστευαν ότι πλησίαζε η Δευτέρα Παρουσία, ότι σύντομα αυτοί, οι φτωχοί και αδικημένοι, θα βρίσκονταν νικητές στο πλευρό ενός Σωτήρα Βασιλιά. Οι ξεσηκωμοί βασίζονταν σε διάφορους «χρησμούς» και σε χαρισματικές προσωπικότητες. Οι λαϊκές σταυροφορίες κατέληγαν πάντα σε καταστροφή για αυτούς που τις υποκινούσαν και όσους τους ακολουθούσαν. Ομως, η πίστη ότι η ημέρα της τελικής νίκης πλησιάζει έμενε ακλόνητη: οι επιζώντες και αυτοί που ανυπομονούσαν για τον επόμενο ξεσηκωμό έπειθαν εαυτούς ότι το προηγούμενο κίνημα απέτυχε επειδή οι προφητείες έλεγαν ότι η ζωή θα γινόταν ακόμη πιο δύσκολη πριν από την τελική νίκη. Ετσι, ερμήνευαν κάθε ήττα ως προάγγελο της τελικής νίκης, και ανέμεναν το σήμα, ή τον κατάλληλο ηγέτη, για τη νέα εξέγερση.
