2017: Ένας κόσμος που προχωρεί με μετέωρα βήματα και κανείς δεν ξέρει πού μας οδηγεί η πανουργία της Ιστορίας

Στέφανος Κωνσταντινίδης

Ζοφεροί καιροί

Ζούμε σε ζοφερούς καιρούς! Μια ματιά γύρω μας, στο πλανητοχώρι μας, είναι αρκετή για να το επιβεβαιώσει. Μεταβατική εποχή, εποχή αναμονής, με τη βάρκα να έχει μείνει με μισοσπασμένα κουπιά και κουρασμένους κωπηλάτες. Ν' αρμενίζει σχεδόν ακυβέρνητη σε πέλαγος αγριεμένο. Ζοφεροί καιροί και με λίγες προσδοκίες. Μ' έναν κόσμο που ξέμεινε από ελπίδα. Θα έλεγε κανείς πως ο κόσμος πορεύεται με τον αυτόματο πιλότο. Με κυβερνήτες που δεν έχουν την ικανότητα ούτε διαχείριση να κάνουν της καθημερινότητάς μας. Ένας κόσμος που προχωρεί με μετέωρα βήματα και κανείς δεν ξέρει πού μας οδηγεί η πανουργία της Ιστορίας.

Οι ΗΠΑ -για να ξεκινήσουμε από την υπερδύναμη- σε μεταβατική περίοδο, μ' έναν Πρόεδρο που δεν μπορείς να αποκωδικοποιήσεις εύκολα, αλλά που μάλλον ανατρέπει την πολιτική του προκατόχου του με ό,τι αυτό σημαίνει. Μολονότι οι σταθερές μεταβλητές της πολιτικής μιας υπερδύναμης δύσκολα αλλάζουν και η σφραγίδα ενός προέδρου δεν είναι ποτέ προσωπική αλλά ο συγκερασμός αλληλοσυγκρουόμενων συμφερόντων και αντικειμενικών συνθηκών. Για την ώρα ο Τραμπ φαίνεται να είναι έτοιμος να εφαρμόσει μέρος της πολιτικής Νίξον, του προκατόχου του της δεκαετίας του '70, αλλά σε αντίστροφη φορά. Τότε στο τρίγωνο Ουάσιγκτον-Μόσχας-Πεκίνου έγινε το αμερικάνικο άνοιγμα στο Πεκίνο για να ασκηθεί πίεση στη Μόσχα. Σήμερα ο Τραμπ κάνει άνοιγμα στη Μόσχα για να ασκήσει πίεση στο Πεκίνο, κάτι που μάλλον θα αποτύχει γιατί σήμερα οι σχέσεις Ρωσίας-Κίνας είναι αρκετά καλές, σε αντίθεση με το '70 που ήταν εχθρικές. Εν ολίγοις το αμερικανικό ενδιαφέρον μεταφέρεται στην Ασία με έντονα τα σημάδια γεωστρατηγικής αλλά και οικονομικής αντιπαλότητας με την Κίνα. Η Ευρώπη θα κληθεί μάλλον να αναλάβει τις ευθύνες της και να πληρώσει περισσότερα για την άμυνα της στα πλαίσια του ΝΑΤΟ. Ακόμη και στη Μέση Ανατολή φαίνεται πως ο ανταγωνισμός με τη Ρωσία θα υποχωρήσει και θα αφεθεί περισσότερη ελευθερία κινήσεων στη Μόσχα. Είναι όμως πολύ νωρίς για να κρίνει κανείς πώς θα εξελιχθούν τα πράγματα, ιδίως με την αντίθεση που εκφράζει ο Τραμπ στην πολιτική του προκατόχου του απέναντι στο Ιράν και με την απόλυτα φιλο-ισραηλινή πολιτική του.