Ταξίδι στον χώρο και στον χρόνο. Ο σιδηρόδρομος άλλαξε τη ζωή σε πολλές χώρες, ήταν μια επανάσταση που άφησε τα σημάδια της. Ο Υπερσιβηρικός είναι η μεγαλύτερη επανάσταση σε αυτό τον τομέα

Christian Wolmar
To the Edge of the World.
The Story of the Trans-Siberian Express,
the World’s Greatest Railroad
Εκδόσεις Public Affairs,
σελ. 283, τιμή 27,99 δολάρια

«Δεν υπάρχει ταξίδι με τρένο που να μπορεί να συγκριθεί σε διάρκεια με οποιοδήποτε άλλο στον κόσμο. Το μεγάλο σιδηροδρομικό ταξίδι είναι ο Υπερσιβηρικός. Ολα τα άλλα είναι ασήμαντα». Αυτά έγραφε το 1978 στο βιβλίο του The Big Red Train Ride (Το ταξίδι με το μεγάλο κόκκινο τρένο) ο βρετανός ταξιδιογράφος Eric Newby (1919-2006). Εξήντα πέντε χρόνια νωρίτερα ο Μπλεζ Σαντράρ στο μακρoσκελές ποίημά του Η πρόζα του Υπερσιβηρικού και της μικρής Ιωάννας της Γαλλίας φανταζόταν «ολόκληρη την Ευρώπη / κοιταγμένη από το πτερύγιο μιας αμαξοστοιχίας».

Ο Σαντράρ βρισκόταν στην Πετρούπολη το 1907, αλλά ο Υπερσιβηρικός, που άρχισε να κατασκευάζεται το 1891, αποπερατώθηκε το 1916, δηλαδή τότε ολοκληρώθηκε η γραμμή από τη Μόσχα ως το Βλαδιβοστόκ, μήκους 9.222 χιλιομέτρων. Γιατί συνέχισε να επεκτείνεται και να συνδέεται με νέες σιδηροδρομικές γραμμές. Ομως προτού ολοκληρωθεί η γραμμή τμήματά του λειτουργούσαν. Ταξίδεψε άραγε ο Σαντράρ σε κάποιο από αυτά; Ο ίδιος όταν τον ρώτησαν έδωσε την απάντηση: «Εσάς πάντως σας ταξίδεψα».

Ταξίδι στον χώρο και στον χρόνο