Τι σχέση έχει ο Μπαλζάκ με τη Lehman Brothers; Γιατί οι χρηματιστές διαβάζουν το «Κεφάλαιο» του Μαρξ; Εχει οσμή το χρήμα; Και ποια είναι η πατρίδα του; Μια έρευνα για την καταγωγή του πλούτου.
«Μην το ψάχνετε. μια ματιά
και μόνο να τους ρίξει κανείς, καταλαβαίνει ότι πρόκειται για
τραπεζίτες». Δεν θυμάμαι ποιος είπε τα παραπάνω για την τρόικα, που μας
έκανε την «τιμή» να βρίσκεται αυτές τις ημέρες στην Αθήνα. Καθώς τους
έβλεπα στην τηλεόραση, θυμήθηκα ένα δοκίμιο του αγαπημένου μου
συγγραφέα, Γουίλιαμ Γκας, με τίτλο «Εξορία», το οποίο δημοσιεύθηκε το
1992 στο περιοδικό «Salmagundi». Δυστυχώς, κανένα βιβλίο του Γκας δεν
κυκλοφορεί μεταφρασμένο στη γλώσσα μας, ούτε καν το «Tunnel», εκείνο το
«εξοργιστικό και επιθετικό αριστούργημα».
Γράφει, λοιπόν, στο δοκίμιο αυτό ο Γκας: «Χρήμα. Το δημιουργούν οι Ιάπωνες, ασχολούνται με το λαθρεμπόριό του στο Χονγκ Κονγκ, το ξεπλένουν στη Σιγκαπούρη, το αισθητικοποιούν οι Ιταλοί, το χάνουν οι Αμερικανοί, το αρωματίζουν οι Γάλλοι, το μαρκάρουν οι Γερμανοί, το ποθούν οι Ρώσοι, το ανταλλάσσουν οι Κινέζοι και στη θέα του μορφάζουν οι Αγγλοι». Οι Ελληνες, φυσικά, δεν μπαίνουμε στο κάδρο – αστεία πράγματα. Θα έλεγα μόνο – και δεν θα ήμουν ο μόνος – πως το χρήμα που «μαρκάρουν» σήμερα οι Γερμανοί λέγεται ευρώ (ή, αλλιώς, μάρκο επί δύο). Οι υπόλοιποι της ευρωζώνης είμαστε σαν τις αγελάδες και τα μοσχάρια στο ράντσο.
Το χρήμα ως πατρίδα
Γράφει, λοιπόν, στο δοκίμιο αυτό ο Γκας: «Χρήμα. Το δημιουργούν οι Ιάπωνες, ασχολούνται με το λαθρεμπόριό του στο Χονγκ Κονγκ, το ξεπλένουν στη Σιγκαπούρη, το αισθητικοποιούν οι Ιταλοί, το χάνουν οι Αμερικανοί, το αρωματίζουν οι Γάλλοι, το μαρκάρουν οι Γερμανοί, το ποθούν οι Ρώσοι, το ανταλλάσσουν οι Κινέζοι και στη θέα του μορφάζουν οι Αγγλοι». Οι Ελληνες, φυσικά, δεν μπαίνουμε στο κάδρο – αστεία πράγματα. Θα έλεγα μόνο – και δεν θα ήμουν ο μόνος – πως το χρήμα που «μαρκάρουν» σήμερα οι Γερμανοί λέγεται ευρώ (ή, αλλιώς, μάρκο επί δύο). Οι υπόλοιποι της ευρωζώνης είμαστε σαν τις αγελάδες και τα μοσχάρια στο ράντσο.
Το χρήμα ως πατρίδα
