Λογοτεχνία - Έφυγε ο Γκύντερ Γκρας, η συνείδηση ενός έθνους

Κώστας Θ. ΚΑΛΦΟΠΟΥΛΟΣ

Οποιος είχε την τύχη να συνομιλήσει με τον Γκ. Γκρας αναγνώριζε στο πράο βλέμμα του και κυρίως στα εκφραστικά χέρια, που δεν άφηναν σχεδόν ποτέ την πίπα και τα σπίρτα, την ένταση του δημιουργού, στο χαρτί και το απτό υλικό.

Με τον θάνατο του Γκύντερ Γκρας, κλείνει σιγά σιγά κατ’ αρχάς το κεφάλαιο «πρώτη μεταπολεμική γενιά» της σύγχρονης γερμανικής, και ευρύτερα ευρωπαϊκής, λογοτεχνίας.

Η ζωή του κάθε ανθρώπου είναι ένα µαγικό κουτί, ένα σακί γεµάτο με παιχνίδια

Της Σώτης Τριανταφύλλου

 

Οσκαρ Μάτσερατ, τρόφιµος ψυχιατρείου, αφηγείται τα γεγονότα της ζωής του από τη στιγµή της γέννησής του στην «ελεύθερη πόλη του Ντάντσιχ», ένα τοπίο ρηµαγµένο από τον πόλεµο. Οταν, το 1927, σε ηλικία τριών ετών, ακούει τον πατέρα του να λέει πως τον προορίζει για µπακάλη, ο Οσκαρ αποφασίζει να µη µεγαλώσει. Ο Οσκαρ έχει κι άλλες παράξενες ιδιότητες: η διαπεραστική του κραυγή θρυµµατίζει τα γυαλικά• ο θησαυρός του, που δεν τον αποχωρίζεται ποτέ, είναι ένα ταµπούρλο για το οποίο είναι έτοιµος να σκοτώσει. Μέσα από την «αναξιόπιστη» αφήγησή του ξεδιπλώνεται η ιστορία της Γερµανίας κι η ιστορία του κάθε ανθρώπου που έρχεται, χωρίς να ερωτηθεί, στη φρίκη του κόσµου.