ΓΝΩΡΙΜΙΑ - ΕΠΑΦΗ

Το ιστολόγιο Πενταλιά πήρε το όνομα
από το όμορφο και ομώνυμο χωριό της Κύπρου.
Για την επικοινωνία μαζί μας
είναι στη διάθεσή σας το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο:
pentalia74@gmail.com

Affichage des articles dont le libellé est ΓΡΑΜΜΑΤΑ-ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ. Afficher tous les articles
Affichage des articles dont le libellé est ΓΡΑΜΜΑΤΑ-ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ. Afficher tous les articles

samedi 17 mars 2012

Η Κύπρος έχασε ένα σημαντικό άνθρωπο των γραμμάτων

Φοίβος Σταυρίδης (1938-2012)
Του Πέτρου Παπαπολυβίου
Φωτογραφία
Ο ΘΑΝΑΤΟΣ του Φοίβου Σταυρίδη αποτελεί σημαντική απώλεια για την πνευματική ζωή της Κύπρου. Από τις πιο σεμνές παρουσίες στα ελληνικά γράμματα του τόπου, ο Σταυρίδης, φαρμακοποιός στο επάγγελμα, έζησε στη Λάρνακα, που αγαπούσε και φρόντιζε για την Ιστορία της.
Ευαίσθητη και διακριτική ποιητική φωνή, εξέδωσε τρεις ποιητικές συλλογές (η πρώτη το 1972). Λίγα χρόνια ύστερα από την τουρκική εισβολή, το 1980, ήταν ο ουσιαστικός εκδότης του περιοδικού «Ο Κύκλος», που κυκλοφόρησε σε 22 τεύχη μέχρι το 1986. «Ο Κύκλος» αποτέλεσε μια τομή για την ιστορία των σύγχρονων κυπριακών φιλολογικών περιοδικών, καθώς σε αυτό δημοσιεύονταν λογοτεχνικά κείμενα και άρθρα για την Ιστορία της Κύπρου, καθιερώνοντας υψηλή εκδοτική αισθητική, ενώ παράλληλα ήταν και ένα ανοικτό παράθυρο για την καλλιέργεια και τη συντήρηση των πνευματικών δεσμών του ημικατεχόμενου νησιού με λογοτέχνες και πανεπιστημιακούς από την Ελλάδα.

samedi 10 mars 2012

Τα δικά μας όπλα έχουν σιγήσει...

Ο καθείς και τα όπλα του

 Γράφει ο Κώστας Γεωργουσόπουλος


Υπάρχουν δύο Ευρώπες και δύο Ηνωμένες Πολιτείες. Η Ευρώπη και η Βόρεια Αμερική των τραπεζών, των χρηματιστηρίων και των μαζικών μέσων ενημέρωσης, συνήθως, όπως κι εδώ στα χέρια μιας ολιγαρχίας του πλούτου και της εργολαβίας, και μια Ευρώπη των πανεπιστημίων, των διανοουμένων και των ακτιβιστών του πολιτισμού. Η Ευρώπη της οικονομικής διαπλοκής και του δικτύου της μαζικής πληροφόρησης, και όταν ακόμη προβάλλει, σπονσάρει ή ανέχεται τον αρχαίο ελληνικό πολιτισμό, τον εκμεταλλεύεται για να επιδεικνύει περγαμηνές κουλτούρας αλλά και πρακτικότερα οφέλη. Η Ευρώπη του πνεύματος όπως και η Αμερική τιμούν τον αρχαίο πολιτισμό και τελευταία και τον βυζαντινό (και τους ξεζουμίζουν, φημίζονται και κάνουν μ' αυτούς καριέρα επιστήμης και προβολής) αλλά υποτιμούν ή αγνοούν και συχνότερα χλευάζουν τον σύγχρονο ελληνικό πολιτισμό ή και τον συγχέουν με τον παρεξηγημένο λαϊκό πολιτισμό του ρεμπέτικου και του πανηγυριώτικου φολκλόρ. Είναι νομίζω καιρός πλέον να επιτεθεί ο νεοελληνικός πολιτισμός. Γιατί όντως η εποχή μας, δυστυχώς, κατάντησε γενικευμένος πόλεμος χρήματος, θρησκειών, κουλτούρας. Ζηλεύω κάθε φορά που στη λογοτεχνία, στο σινεμά, στην τηλεόραση γύρω από πανανθρώπινα πάθη και σχέσεις κοινές, η επένδυση είναι μια εβραϊκή τελετή, γάμου, κηδείας, γέννησης με συνοδεία χορών και τραγουδιών, θρησκευτικών επετείων κ.τ.λ.

jeudi 1 mars 2012

Η Κοκκινοσκουφίτσα, η Ωραία Κοιμωμένη, η Σταχτοπούτα, η Πεντάμορφη και το Τέρας, οι Χάνσελ και Γκρέτελ, η Χιονάτη και οι επτά νάνοι αποτελούν μερικά μόνο από τα αριστουργηματικά παραμύθια των αδελφών Γκριμ

Δύο αιώνες από τα πρώτα παραμύθια των αδελφών Γκριμ
Οι διάσημες ιστορίες τους εξακολουθούν να συγκινούν μικρούς και μεγάλους
Δύο αιώνες από τα πρώτα παραμύθια των αδελφών Γκριμ

Διακόσια χρόνια μετά τη δημοσίευση του πρώτου τόμου με τα παραμύθια των αδελφών Γκριμ («Παιδικά και οικογενειακά παραμύθια», 1812) ο κόσμος που βγαίνει από τις σελίδες των δύο παραμυθάδων δεν έχει πάψει να φωλιάζει στην καρδιά παιδιών και ενηλίκων σε ολόκληρη την υφήλιο, τροφοδοτώντας τη φαντασία τους και στοιχειώνοντας τα όνειρά τους.

dimanche 19 février 2012

Η ιστορία της ΕΣΤΙΑΣ

Αννα Καρακατσούλη

Οι παλαιότεροι των εκδοτών

 Γράφει ο Μανώλης Πιμπλής


«Σύστασις δι' εν ωραίον / βιβλιοπωλείον νέον. / Οστις ανάγκην έχει παντοδαπών βιβλίων / ας πάη στης Εστίας το βιβλιοπωλείον, / Εις την οδόν Σταδίου, στου Λάμπρου από κάτω, / μ' ελληνικά και ξένα συγγράμματα γεμάτο. / Μεγάλως συνιστάται εις όλους παρ' ημών/ διότι κι ευθήνιαν θα εύρετε τιμών».
Με αυτούς τους στίχους ο Γεώργιος Σουρής χαιρέτισε στον «Ρωμηό» της 31ης Αυγούστου 1885 την εμφάνιση του Βιβλιοπωλείου της Εστίας στην οδό Σταδίου 32. Η Εστία, βιβλιοπωλείο και εκδοτικός οίκος, είναι 126 ετών και μία από τις δώδεκα αρχαιότερες ελληνικές επιχειρήσεις. Στον χώρο των εκδόσεων είναι η πιο παλιά με διαφορά.
Η καταγραφή της ιστορίας της από την Αννα Καρακατσούλη, επίκουρη καθηγήτρια Ευρωπαϊκής Ιστορίας και Πολιτισμού, είναι ταυτόχρονα και μια ιστορία του ελληνικού βιβλίου, μια ξενάγηση στον κόσμο της ελληνικής διανόησης και της γενιάς του '30, αλλά και στον κόσμο της παιδείας και του γλωσσικού ζητήματος - η Εστία υποστήριξε τους δημοτικιστές.

samedi 26 novembre 2011

Ο παγκοσμιοποιημένος μεταμοντερνισμός

Χρεοκοπία του αγοραίου

 Κώστας Γεωργουσόπουλος

Τώρα που η παγκόσμια οικονομική κρίση έδειξε τη σαθρότητα και εντέλει την τραγική γελοιότητα της παγκοσμιοποίησης, αποκάλυψε σ' όλη την βλακώδη γυμνότητά του το μεταμοντέρνο ιδεολόγημα, σ' όλο το εύρος του, στην πολιτική, την οικονομία, τα ήθη, τη μόδα και βέβαια την τέχνη. Αυτό που πομπωδώς ονομάστηκε και πριμοδοτήθηκε από συμμορίες συμφερόντων, εμπόρους ιδεών, αξιών και μεθόδων, που χρηματοδοτήθηκε με πακτωλούς χρημάτων από δημόσια και ιδιωτικά κεφάλαια και ιδρύματα, έσκασε με πάταγο σαν αποκριάτικο μπαλόνι. Ποιος αλήθεια θα πίστευε πριν από τριάντα χρόνια, που κάποιοι επιτήδειοι το φούσκωναν αυτό το μπαλόνι, ότι σήμερα θα ακούγαμε από επίσημα χείλη πως η περιθωριακή Ελλάδα θα γινόταν ωρολογιακή βόμβα που απειλεί να τινάξει όχι, λέει, την ευρωπαϊκή, αλλά και την παγκόσμια οικονομία στον αέρα. Και όλα τα προϊόντα του παγκόσμιου εμπορίου και του πολιτισμού.

mardi 22 février 2011

Ένας μεγάλος του ελληνικού διαφωτισμού (2)

   Πασχάλης Μ. Κιτρομηλίδης: 

Για τον Αδαμάντιο  Κοραή

ΜΑΡΚΟΣ ΚΑΡΑΣΑΡΙΝΗΣ 



- Ποια είναι η εικόνα της Ελλάδας στη Δυτική Ευρώπη την εποχή του Αδαμάντιου Κοραή;
«Στον βαθμό που υπάρχει επίγνωση της ύπαρξης της χώρας και του λαού της, η εικόνα που βλέπουμε σε πολλές εικαστικές παραστάσεις είναι εκείνη της ερήμωσης και της δουλείας. Συνήθως η Ελλάδα παριστάνεται ως γυναίκα αλυσοδεμένη και καταπεπτωκυΐα, την οποία ενίοτε προσπαθούν τα παιδιά της να ανορθώσουν. Η σύγχρονη των ευρωπαίων διαφωτιστών Ελλάδα αποτελεί άγνωστη χώρα- ενώ γνωρίζουν την κλασική αρχαιότητα και συγκινούνται, δικαίως, από το “ελληνικό θαύμα” της δημοκρατικής Αθήνας. Οταν ο δρόμος του “Grand Tour”, της “Μεγάλης Περιήγησης”, φέρνει τους Δυτικοευρωπαίους πέραν της Ιταλίας, στην ελληνική χερσόνησο εκτός από τα αρχαία μνημεία ανακαλύπτουν και την ύπαρξη ενός λαού ο οποίος σταδιακά αποκτά επίγνωση ότι συνδέεται πολιτισμικά και γλωσσικά με τους αρχαίους.

dimanche 20 février 2011

Ένας μεγάλος του ελληνικού διαφωτισμού

ΔΙΑΦΩΤΙΣΜΟΣ

Ο φιλελεύθερος εθνικιστής Κοραής

Ελληνες και άγγλοι πανεπιστημιακοί παρουσιάζουν τις πολλές όψεις της ζωής και του έργου του φιλοσόφου και δάσκαλου, που το όνομά του εξακολουθεί να απουσιάζει από τη σύγχρονη «Εγκυκλοπαίδεια του Διαφωτισμού»

ΤΗΣ ΛΟΥΚΙΑΣ ΔΡΟΥΛΙΑ 

Η ένταξη της Ελλάδας στην Ευρωπαϊκή Ενωση, δηλαδή η συνειδητά ηθελημένη ενσωμάτωση στη «Δύση» και ως εκ τούτου η αποδοχή των ιδεολογικοπολιτικών και κοινωνικών της πλαισίων, ταυτίζεται εν πολλοίς με όσες θεωρητικές θέσεις επιδίωκε να αναδείξει ο φωτισμένος διδάσκαλος Αδαμάντιος Κοραής· κοινωνικοπολιτικές αρχές που στήριζε κυρίως στην ανάγκη παιδείας και στη διαμόρφωση της νεοελληνικής γλώσσας, καθώς πίστευε ότι μέσω αυτών θα έφθανε το γένος στην εθνική απελευθέρωση, στην παγίωση της προόδου και του πολιτισμού και στη δημιουργία μιας δημοκρατικής πολιτείας δικαίου, με βασικά χαρακτηριστικά την ισοπολιτεία και την ισονομία.

Τον δρόμο για την επιστημονική μελέτη του Κοραή τον άνοιξε ο Κ. Θ. Δημαράς. Πολλοί είναι οι «επίγονοι» που ακολούθησαν πρόθυμα αυτόν τον δρόμο. Ορισμένοι μάλιστα μερίμνησαν με ποικίλους τρόπους να συνεχίσουν την προσπάθεια διασύνδεσης της μελέτης του Νεοελληνικού Διαφωτισμού με εκείνη του ευρωπαϊκού.