Φιλοσοφία - Η απελευθέρωση του Λόγου από τα δεσμά του μύθου και της θρησκείας

Ernst CASSIRER, Η φιλοσοφία του Διαφωτισμού



Γιώργος Μέρτικας 

Το Νταβός, πολύ πριν γίνει γνωστό στην ελλαδική κοινή γνώμη από τη συνάντηση Παπανδρέου-Οζάλ και τις εκεί συνεδριάσεις του παγκόσμιου οικονομικού φόρουμ, είχε αποκτήσει τη φήμη του χάρη σε μια κορυφαία φιλοσοφική διαμάχη. Εκεί, στον τόπο όπου ο Τόμας Μαν είχε φανταστεί το σανατόριο του Μαγικού βουνού, το 1929 βρέθηκαν αντιμέτωποι δυο σπουδαίοι φιλόσοφοι, ο Ερνστ Κασσίρερ και ο Μάρτιν Χάιντεγγερ. Σε μια στιγμή κατά την οποία η Ευρώπη ζούσε με τις εμπειρίες του μεγάλου πολέμου και την αμφισβήτηση του διαφωτισμού, οι δυο φιλόσοφοι καλούνταν να απαντήσουν στο ερώτημα: «Τι σημαίνει να είναι κανείς άνθρωπος;»

Ο προκλητικός Ντιντερό μας διδάσκει 300 χρόνια μετά

ANDRES S.CURRAN 

 «Aν επιτρέψεις σε ένα παιδί να μεγαλώσει χωρίς καμία εκπαίδευση, εν καιρώ θα συνδυάζει τη λογική νηπίου με τα πάθη ενήλικα και θα στραγγάλιζε τον πατέρα του και θα κοιμόταν με την μητέρα του»

Ο σκεπτικισμός για όλα τα θέματα είναι το πρώτο βήμα προς την αλήθεια

 

ΤΟ ΒΗΜΑ - THE NEW YORK TIMES

Φέτος συμπληρώνονται 300 χρόνια από τη γέννηση του πολυμαθούς και κορυφαίου διαφωτιστή Ντενί Ντιντερό και η επέτειος των γενεθλίων του τον Οκτώβριο αναμένεται να είναι ξεχωριστή. Ο γάλλος πρόεδρος Φρανσουά Ολάντ έχει δηλώσει ότι σκοπεύει να τιμήσει τον φιλόσοφο και συγγραφέα  με την μεγαλύτερη ίσως τιμή στη Γαλλία, την συμβολική του ταφή στο Πάνθεον. Τους τελευταίους περίπου δύο αιώνες μόλις 80 άτομα έχουν κριθεί άξια αυτής της τιμής.

Όπως πολλοί  διαφωτιστές συγγραφείς, ο Ντιντερό δίδασκε το δικαίωμα του ατόμου να καθορίζει την πορεία της ζωής του. όμως το είδος της ελευθερίας που περιγράφει διαφέρει σημαντικά από την σημερινή κοινότοπη κατανόηση της ελευθερίας. Το μήνυμά του αφορούσε στην διανοητική χειραφέτηση από τις δεδομένες αυθεντίες - θρησκευτικές, πολιτικές, κοινωνικές- και πάντα υπέρ του γενικότερου συμφέροντος της κοινωνίας.

Πολύ περισσότερο από ότι ο Ζαν Ζακ Ρουσό και ο Βολτέρος, ο Ντιντερό ενσάρκωνε την πιο προοδευτική πτέρυγα της σκέψης του Διαφωτισμού, μια θέση που προερχόταν από την πεποίθησή του ότι ο σκεπτικισμός για όλα τα θέματα «είναι το πρώτο βήμα προς την αλήθεια.»

Ελλάδα - Εκδίδονται τα «Άτακτα» του Αδαμαντίου Κοραή.

Για πρώτη φορά οι επτά τόμοι του μεγάλου Έλληνα διαφωτιστή της Επανάστασης του '21.

Η Χίος τιμά τον δάσκαλο του Γένους και ιστορικό της τέκνο Αδαμάντιο Κοραή: Το επτάτομο έργο του μεγάλου Έλληνα διαφωτιστή της Επανάστασης του 21 με τίτλο «Άτακτα» εκδόθηκε από τον ντόπιο εκδοτικό οίκο «Άλφα Πι» σε επιμέλεια του Χιώτη ομότιμου Καθηγητή της Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών Στέργιου Φασουλάκη, ο οποίος έκανε την παρουσίαση σε πρόσφατη εκδήλωση στο Ομήρειο Πνευματικό Κέντρο του νησιού .

Ο σεισμός και ο Διαφωτισμός

Tου Ηλια Μαγκλινη
Την 1η Νοεμβρίου του 1755, η Λισσαβώνα γιόρταζε την ημέρα των Αγίων Πάντων. Η πόλη, παρότι οι συνθήκες ζωής ήταν άθλιες, εξέφραζε την ισχύ και την αίγλη της πορτογαλικής αυτοκρατορίας και ειδικά το λιμάνι της ήταν ένα από τα πλέον ανθηρά σε ολόκληρη την Ευρώπη. Κατά τις εννέα και μισή το πρωί όμως, τρεις ισχυρότατες σεισμικές δονήσεις σκόρπισαν την καταστροφή. Τα πλήθη, πανικόβλητα, αναζήτησαν καταφύγιο στο λιμάνι. Εκεί ωστόσο αντίκρισαν ένα αλλόκοτο θέαμα: η θάλασσα είχε τραβηχτεί πολλές δεκάδες μέτρα προς τα μέσα, αποκαλύπτοντας τον βυθό του λιμανιού. Ψάρια σπαρταρούσαν και πλοία «κάθησαν» πάνω στην καρίνα τους κι έγειραν στο πλάι.