Του Κώστα Καλλωνιάτη
Οι νομισματικές σχέσεις δεν είναι αδιάφορες στη διαμόρφωση της
οικονομίας μιας χώρας. Το νόμισμα δεν παίζει ουδέτερο, αλλά ενεργό ρόλο
στην κατεύθυνση της παραγωγικής δραστηριότητας. Αυτή είναι μια αντίληψη
που συμμερίζομαι με τους “αριστερούς οικονομολόγους” και συνεπώς δεν
διαφωνώ στην αναμφίβολη επίδραση που άσκησε ένα σκληρό νόμισμα όπως το
ευρώ στην ελληνική οικονομία.
Το ευρώ έκανε πιο φθηνές τις εισαγωγές ενέργειας, μηχανημάτων και καταναλωτικών αγαθών μειώνοντας το κόστος παραγωγής και διαβίωσης μέσω και της μείωσης του πληθωρισμού και των επιτοκίων (μείωση κόστους χρηματοδότησης και συναλλαγών), ενώ παράλληλα κατέστησε ακριβότερες τις ελληνικές εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών αφαιρώντας τους ανταγωνιστικότητα, γεγονός που είχε ως συνέπεια την πίεση για μείωση της εγχώριας παραγωγής και της απασχόλησης.
Καθώς, όμως, οι αρνητικές επιπτώσεις επισκίασαν τις θετικές, οι "αριστεροί οικονομολόγοι" συμπεραίνουν πως το ευρώ είναι η αιτία της διόγκωσης των εξωτερικών και δημοσίων ελλειμμάτων και χρεών, καθώς και της αποβιομηχάνισης της Ελλάδας. Με άλλα λόγια θεωρούν το ευρώ βασικό υπαίτιο της κρίσης και συνακόλουθα οδηγούνται στο συμπέρασμα πως η έξοδος από αυτό είναι και η λύση στο ελληνικό πρόβλημα.
Η προσέγγιση αυτή είναι, πιστεύω, εσφαλμένη τόσο με όρους σοσιαλιστικής πολιτικής (η κρίση είναι καπιταλιστική και παγκόσμια, όχι εθνικού νομισματικού τύπου) όσο και με όρους αστικής πολιτικής. Γιατί στο πλαίσιο της Ευρωζώνης δόθηκε η δυνατότητα στην Ελλάδα ν’ αντλήσει τεράστιους κοινοτικούς πόρους και να τους αξιοποιήσει παραγωγικά ενισχύοντας όχι μόνον τις υποδομές της (όπου με τις υπερτιμολογήσεις στα οδικά έργα, κι όχι μόνον, έγινε τεράστια σπατάλη), αλλά τον ίδιο τον επιχειρηματικό κορμό της με συνέργειες, νέες τεχνολογίες, στελεχική εκπαίδευση, ποιοτικούς ελέγχους και πιστοποιήσεις, εξαγωγικό μάρκετινγκ, αποτελεσματικό μάνατζμεντ κ.λπ.
Το ευρώ έκανε πιο φθηνές τις εισαγωγές ενέργειας, μηχανημάτων και καταναλωτικών αγαθών μειώνοντας το κόστος παραγωγής και διαβίωσης μέσω και της μείωσης του πληθωρισμού και των επιτοκίων (μείωση κόστους χρηματοδότησης και συναλλαγών), ενώ παράλληλα κατέστησε ακριβότερες τις ελληνικές εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών αφαιρώντας τους ανταγωνιστικότητα, γεγονός που είχε ως συνέπεια την πίεση για μείωση της εγχώριας παραγωγής και της απασχόλησης.
Καθώς, όμως, οι αρνητικές επιπτώσεις επισκίασαν τις θετικές, οι "αριστεροί οικονομολόγοι" συμπεραίνουν πως το ευρώ είναι η αιτία της διόγκωσης των εξωτερικών και δημοσίων ελλειμμάτων και χρεών, καθώς και της αποβιομηχάνισης της Ελλάδας. Με άλλα λόγια θεωρούν το ευρώ βασικό υπαίτιο της κρίσης και συνακόλουθα οδηγούνται στο συμπέρασμα πως η έξοδος από αυτό είναι και η λύση στο ελληνικό πρόβλημα.
Η προσέγγιση αυτή είναι, πιστεύω, εσφαλμένη τόσο με όρους σοσιαλιστικής πολιτικής (η κρίση είναι καπιταλιστική και παγκόσμια, όχι εθνικού νομισματικού τύπου) όσο και με όρους αστικής πολιτικής. Γιατί στο πλαίσιο της Ευρωζώνης δόθηκε η δυνατότητα στην Ελλάδα ν’ αντλήσει τεράστιους κοινοτικούς πόρους και να τους αξιοποιήσει παραγωγικά ενισχύοντας όχι μόνον τις υποδομές της (όπου με τις υπερτιμολογήσεις στα οδικά έργα, κι όχι μόνον, έγινε τεράστια σπατάλη), αλλά τον ίδιο τον επιχειρηματικό κορμό της με συνέργειες, νέες τεχνολογίες, στελεχική εκπαίδευση, ποιοτικούς ελέγχους και πιστοποιήσεις, εξαγωγικό μάρκετινγκ, αποτελεσματικό μάνατζμεντ κ.λπ.
