H ιστορική συνείδηση στη δεκαετία του '60 διαμορφώνεται περισσότερο από τη λογοτεχνία, παρά την ιστοριογραφία. Τρεις είναι οι βασικοί τόποι, οι οποίοι, ανεξάρτητα από την όποια αισθητική τους αποτίμηση, δημιούργησαν εικόνες και ερμηνευτικά πλαίσια για τα κρίσιμα παρελθόντα.
Ο πρώτος δημιουργείται από τη δημοσίευση του Αξιον Εστί του Ελύτη (1959) και στη συνέχεια τη μελοποίησή του από τον Μίκη Θεοδωράκη (1964), η οποία προκάλεσε μια πρωτοφανή για ποιητικό έργο διάδοση.