Τι όμως; Το γιατί κάποια έθνη προοδεύουν και κάποια άλλα μένουν στάσιμα ή υποχωρούν απασχολεί για πολλά χρόνια οικονομολόγους, ιστορικούς και κοινωνιολόγους, χωρίς να έχει απαντηθεί ικανοποιητικά. Κι ένα σχετικά νέο βιβλίο* από έναν Τούρκο και έναν Αμερικανό ακαδημαϊκό, τους Ντ. Ατσέμογλου και Τζ. Ρόμπινσον, επιχειρεί να δώσει απαντήσεις. Δεν είναι γραμμένο για την Ελλάδα. Θα μπορούσε, όμως, να εξηγήσει πολύ καλά πού τα καταφέραμε, αλλά κυρίως γιατί βρισκόμαστε σήμερα σε αδιέξοδο.
Η βασική καινοτομία του βιβλίου είναι η θέση ότι πίσω από τη φτώχεια ή τον πλούτο των κρατών δεν βρίσκεται η γεωγραφία ή το κλίμα αλλά πολιτικοί παράγοντες. Και ότι τον καθοριστικό ρόλο τον παίζουν οι θεσμοί και το πόσο ελέγχονται από τις ελίτ ή είναι ανοικτοί στη συμμετοχή των πολιτών. Προϋπόθεση για τη λειτουργία των θεσμών, βέβαια, είναι η ύπαρξη ισχυρής και αποτελεσματικής κεντρικής εξουσίας ικανής να κατοχυρώνει ένα κράτος δικαίου.