ΓΝΩΡΙΜΙΑ - ΕΠΑΦΗ

Το ιστολόγιο Πενταλιά πήρε το όνομα
από το όμορφο και ομώνυμο χωριό της Κύπρου.
Για την επικοινωνία μαζί μας
είναι στη διάθεσή σας το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο:
pentalia74@gmail.com

Affichage des articles dont le libellé est ΚΟΣΜΟΓΟΝΙΑ. Afficher tous les articles
Affichage des articles dont le libellé est ΚΟΣΜΟΓΟΝΙΑ. Afficher tous les articles

samedi 1 janvier 2011

Η κοσμογονία μέσα από τη μυθολογία


Προσπάθεια εξήγησης του ανεξήγητου
Ο μύθος της κοσμογονίας σε τρεις μεγάλους αρχαίους πολιτισμούς, των λαών της Μεσοποταμίας, των Ελλήνων και των Ιουδαίων

Του Χρ. Γ. Ντουμα*

Η τάση του ανθρώπου να κατανοήσει και να εξηγήσει τον κόσμο είναι έμφυτη. Και κάθε τι που αδυνατεί να εξηγήσει με την εκάστοτε διαθέσιμη εμπειρία και γνώση, ντύνοντάς το με συμβολική και μεταφορική αφήγηση το μετατρέπει σε μύθο. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί ο μύθος της δημιουργίας με τον οποίο το ανθρώπινο μυαλό προσπαθεί να δώσει απάντηση στο ίδιο θεμελιώδες ερώτημα: πώς προέκυψε το σύμπαν και ποια η σχέση του ανθρώπου μ' αυτό. Η απάντηση δεν μπορεί να είναι άσχετη από τις εμπειρίες και τις γνώσεις που διαθέτει κάθε λαός στο δικό του φυσικό περιβάλλον. Αν εξαιρέσει, δε, κανείς τη γενική απόδοση της δημιουργίας του κόσμου σε μια δύναμη που ονομάζεται θεότητα, τα άλλα κοινά στοιχεία που ενδεχομένως απαντούν σε διάφορες παραλλαγές του μύθου οφείλονται είτε σε ομοιότητες του περιβάλλοντος είτε σε αλληλεπιδράσεις μεταξύ λαών που τυχαίνει να ζουν σε γειτονικά περιβάλλοντα.
Με την τήξη των παγετώνων και την αλλαγή του κλίματος, εκτεταμένες περιοχές μετατράπηκαν σε ερήμους με συνέπεια οι κοιλάδες μεγάλων ποταμών και οι οάσεις να γίνουν πόλοι έλξης για τους πληθυσμούς της γης. Γι' αυτό και οι μεγάλοι πολιτισμοί της Γης αναδύθηκαν στις κοιλάδες των ποταμών Shang στην Κίνα, Ινδού στην Ινδία, Νείλου στην Αίγυπτο, καθώς και στην περιοχή που, εκτεινόμενη ανάμεσα στους δίδυμους ποταμούς Τίγρη και Ευφράτη, ονομάστηκε Μεσοποταμία. Αρχαιότερος από τους πολιτισμούς αυτούς είναι της Μεσοποταμίας, αφού εκεί σημειώθηκαν τα πιο μεγάλα βήματα της ανθρωπότητας: εξημέρωση άγριων φυτών και ζώων και ανάπτυξη της γεωργίας, ανάδυση των πρώτων πόλεων, επινόηση γραφής και καταγραφή επιστημονικών κατακτήσεων κ.λπ. Γι' αυτό και ο μεσοποταμιακός μύθος της δημιουργίας αποτελεί την αρχαιότερη καταγεγραμμένη προσπάθεια ερμηνείας του κόσμου. Ο μύθος αυτός, είτε μεταφρασμένος είτε τροποποιημένος ώστε να ικανοποιεί τοπικές προτιμήσεις, διαδόθηκε μαζί με τις ιστορίες που αφηγούνταν οι διακινητές αγαθών στους δρόμους των καραβανιών της Δυτικής Ασίας για περισσότερο από δύο χιλιετίες.