Μάης ΄68, Η κληρονομιά που διχάζει (του Νικόλα Σεβαστάκη)
του Νικόλα Σεβαστάκη (*)
Τίποτα δεν θα είναι το ίδιο στο εξής, Georges Pompidou
Δεν μπορώ να σου μιλήσω γι αυτόν χωρίς να σου μιλήσω για εμάς. Δεν ξέρω πώς να σε κάνω να το καταλάβεις αυτό, δεν ήμασταν κυριολεκτικά ‘εγώ’ εκείνη την εποχή.Οlivier Rolin, Tigre en papier, Seuil, 2002, σ. 56
ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ
«Ο Μάης του ΄68 υπήρξε μια πολιτική ήττα αλλά μια πολιτισμική επιτυχία στην μακρά διάρκεια». Αυτή η φράση του Γάλλου ιστορικού Πασκάλ Ορί (Pascal Ory) συναντά πλήθος άλλων αφορισμών και αναλύσεων για τον Μάη, με αφορμή την πεντηκονταετία που κλείνει φέτος. Και ως εκτίμηση συμπυκνώνει τη δυσκολία της αξιολόγησης αυτού που ονομάζουμε «ιστορικής σημασίας» γεγονότος.
Η συζήτηση, εννοείται, κρατά δεκαετίες. Ξεκινάει λίγες βδομάδες μετά τα πρώτα οδοφράγματα με το κείμενο La brèche (το ρήγμα) του Κορνήλιου Καστοριάδη, του Εντγκάρ Μορέν και του Κλωντ Λεφόρ[1] και θα γνωρίσει, μέσα στα χρόνια, μια εκρηκτική άνοδο. Και όχι μόνο με βιβλία πολιτικής και κοινωνιολογικής ερμηνείας αλλά και με ταινίες, ντοκιμαντέρ, μυθιστορήματα που αγγίζουν κυρίως την επόμενη περίοδο του Μάη και τις περιπέτειας της στράτευσης στη δεκαετία του ’70[2].
Πριν από αρκετά χρόνια, ο καθηγητής μου στο Ινστιτούτο Πολιτικών Σπουδών της Lyon και μετέπειτα Υπουργός Παιδείας, ο φιλόσοφος Luc Ferry είχε δημοσιεύσει ένα δοκίμιο –μαζί με τον Alain Renaut– με τον τίτλο La Pensée 68. Essai sur l’ antihumanisme contemporaine (Η σκέψη του ΄68 Δοκίμιο για τον σύγχρονο αντιανθρωπισμό)[3]. Ήταν ένα από τα βιβλία φιλοσοφικής κριτικής όχι τόσο σε συνθήματα, δράσεις και γεγονότα του Παρισινού Μάη όσο σε όλες τις ριζοσπαστικές φιλοσοφίες που οι συγγραφείς θεωρούσαν ότι σχετίζονται με εκείνη την περίοδο. Στην επίκρισή τους θεώρησαν ότι οι φιλοσοφίες του ’68 ήταν ένα ενιαίο πεδίο με επικυρίαρχο αφενός τον μαρξιστικό δομισμό και αφετέρου τον «αριστερό νιτσεϊσμό»- θέση η οποία έχει τύχει σημαντικών αντιρρήσεων από τότε.
