Παροικιακός Ελληνισμός και Ελληνική Επανάσταση
Η Ελληνική Επανάσταση εκκολάφθηκε, σε μεγάλο βαθμό, μέσα στις ελληνικές κοινότητες της Διασποράς. Αυτό ήταν το βασικό συμπέρασμα του διεθνούς επιστημονικού συνεδρίου που πραγματοποιήθηκε, στα τέλη Ιουνίου 1821, στη Βενετία και οργανώθηκε από το Ελληνικό Ινστιτούτο Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Σπουδών που εδρεύει εκεί. Μέσα από εισηγήσεις περισσοτέρων από 20 συνέδρων από την Ελλάδα και το εξωτερικό, αναλύθηκε ενδελεχώς η οργάνωση των κοινοτήτων της Διασποράς, από την Πίζα, το Λιβόρνο, τη Βενετία και την Τεργέστη έως τη Μασσαλία, τη Βιέννη, το Ιάσιο, το Κισνόβιο και την Οδησσό, ενώ εξετάστηκε διεξοδικά και η σχέση τους με τον υπόδουλο Ελληνισμό, υπό το πρίσμα της υπάρχουσας βιβλιογραφίας αλλά και νέων αρχειακών δεδομένων και αναγνώσεών τους από τους ιστορικούς. Παρουσιάστηκαν, επίσης, οι αντιθέσεις μεταξύ των μελών των παροικιών, οι απόψεις τους για την έναρξη της Επανάστασης, που στην περίπτωση που δεν ήταν θετικές, δεν είχαν να κάνουν με το γεγονός της ανεξαρτησίας, αλλά με τον χρόνο και τον τόπο από τον οποίο ξεκίνησε ο αγώνας της εθνεγερσίας. Κατατέθηκαν, επίσης, απόψεις Ελλήνων και ξένων ιστορικών και ερευνητών, οι οποίες προσδίδουν διαφορετικά κίνητρα στην έναρξη της Επανάστασης.
