Η Αγιά Σοφιά και το τζαμί της Κόρδοβα κινδυνεύουν να χάσουν το χαρακτήρα τους

Μνημεία, θύματα του φονταμενταλισμού

  Του ΝΙΚΟΥ ΜΠΕΛΟΓΙΑΝΝΗ

Αν η στήλη ασχολείται συχνά με τον Μεσαίωνα, δεν είναι λόγω κάποιου ιδιαίτερου ενδιαφέροντος, αλλά επειδή η κατάμαυρη αυτή περίοδος της ανθρωπότητας είναι η μόνη που παρουσιάζει αναλογίες με τη σημερινή Ευρώπη. Οποιος μπορεί να προσομοιάσει την κατάσταση με Αναγέννηση ή Διαφωτισμό, ας το παλέψει!

Στον ύστερο Μεσαίωνα υπήρχε ένας στρατηλάτης γνωστός ως Σουλεϊμάν ο Μεγαλοπρεπής, που ήταν πάντα καβάλα σ' ένα άλογο. Το σύγχρονο κακέκτυπό του, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, πάντα καβάλα σ' ένα καλάμι, κατατροπώνει τους εχθρούς άλλοτε με φραστικές κοτσάνες, άλλοτε με δακρυγόνα και άφθονο ξύλο. Η πρόσφατή του εμμονή, η μετατροπή της Αγια-Σοφιάς σε τζαμί, δεν είναι μόνο απόρροια νεοϊσλαμικού φανατισμού, αλλά και επειδή η κήρυξη σε μνημείο είχε γίνει από τον Κεμάλ. Μια άλλη εμμονή του Ερντογάν είναι το ξήλωμα του κεμαλικού κράτους, συνεπώς ο επανα-χαρακτηρισμός σε τέμενος έχει εμβληματικό χαρακτήρα. Ομως, το μνημείο είναι κηρυγμένο στην Παγκόσμια Πολιτιστική Κληρονομιά της UNESCO με την ιδιότητα του μνημείου-μουσείου και κάθε τέτοια ριζική αλλαγή αυτόματα επιφέρει τον αποχαρακτηρισμό και την έλλειψη προστασίας, οπότε θα μπορεί να ξαναχτιστεί και ο μεντρεσές που βρισκόταν παλιά σε επαφή, γενικά να επέλθει μια πλήρης αλλοίωση.

Στο τόπο του μαρτυρίου του

Η φυλακή του Ρήγα γίνεται μουσείο

Με ελληνοσερβική συνεργασία αποκαταστάθηκε επιτυχώς ο πύργος Νέμποϊσα στο Βελιγράδι Της Ολγας Σελλα
ΙΣΤΟΡΙΑ. Ο πύργος Νέμποϊσα στην παλιά πόλη του Βελιγραδίου, στη συμβολή των ποταμών Σάβα και Δούναβη, δεν είναι απλώς ένα σημαντικό δείγμα οχυρωματικής αρχιτεκτονικής του 15ου και του 16ου αιώνα, ανάλογο με τον Λευκό Πύργο και το Γεντί Κουλέ της Θεσσαλονίκης. Είναι επίσης ο τόπος όπου θανατώθηκε, το 1798, ο Ρήγας Φεραίος και οι σύντροφοί του - ένας εμβληματικός και ιστορικός τόπος, δηλαδή, για τη σύγχρονη ελληνική ιστορία. Λίγο πριν το κέλυφος του πύργου περάσει σε εμπορική χρήση και εκμετάλλευση, τόσο η σερβική όσο και η ελληνική πλευρά αποφάσισαν την αποκατάσταση και την επαναχρησιμοποίηση του πύργου Νέμποϊσα από τον Δήμο Βελιγραδίου και την ίδρυση στους χώρους του μουσείου και πολιτιστικού κέντρου. Η σύμβαση για τις εργασίες αποκατάστασής του υπογράφτηκε σε πανηγυρική τελετή στη Βουλή των Ελλήνων, στις 19 Δεκεμβρίου 2007 και το Ευρωπαϊκό Κέντρο Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Μνημείων (ΕΚΒΜΜ) -με επικεφαλής τον πρόεδρό του καθηγητή Νίκο Ζία και τη διευθύντριά του Αν. Τούρτα- σε συνεργασία με τον Δήμο Βελιγραδίου, εκπόνησε για το μνημείο ένα σχέδιο μετατροπής του σε μουσείο - πολιτιστικό κέντρο, αφιερωμένο στον Ρήγα Φεραίο.