Πολιτική και ανθρωπάκι - Μνήμη Στρατή Τσίρκα

Στέφανος Κωνσταντινίδης* 

30 Αυγούστου 2026, Ο ΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΟΣ 

Το ανθρωπάκι του Στρατή Τσίρκα, του μεγάλου αυτού νεοέλληνα συγγραφέα και διανοούμενου της διασποράς, παραμένει και σήμερα επίκαιρο. Τα κάθε λογής ανθρωπάκια, όχι μόνο στην πολιτική, πληθαίνουν στις μέρες μας… Επίκαιρο με τις ατέρμονες συζητήσεις του ρωμέικου σε Αθήνα και Λευκωσία για το μέλλον του ελληνισμού, επίκαιρο με όσα συμβαίνουν γύρω μας, τοπικά και παγκόσμια. Επίκαιρο με τις καθημερινές γεωπολιτικές αναταράξεις πίσω από τις οποίες κρύβονται πολλά ανθρωπάκια.

Μια παραλλαγή αυτού του άρθρου δημοσιεύτηκε και στο παρελθόν. Το ανθρωπάκι όμως του Τσίρκα παραμένει πάντα επίκαιρο! Έχουμε βέβαια την καθημερινή σχεδόν επίκληση του Καβάφη σε αυτές τις συζητήσεις αλλά νομίζω και ο Τσίρκας είναι πάντα επίκαιρος. Μόνο που λίγοι τον γνωρίζουν!

Το άρθρο αναδημοσιεύεται αναθεωρημένο.

Ελληνική Λογοτεχνία - Επιστροφή στο έργο του Στρατή Τσίρκα

Γιατί επιστρέφουμε ξανά στο έργο του Στρατή Τσίρκα; 

Μισό αιώνα περίπου από την εποχή που πρωτοκυκλοφόρησαν οι «Ακυβέρνητες Πολιτείες», τα γραπτά ενός από τους σημαντικότερους πεζογράφους της μεταπολεμικής γενιάς που γεννήθηκε σαν σήμερα παραμένουν πιο επίκαιρα από ποτέ 

ΕΥΗ ΜΑΛΛΙΑΡΟΥ

Το έργο του Τσίρκα, μισό αιώνα και πλέον μετά την εποχή που διαδραματίζεται το μυθιστόρημα των «Ακυβέρνητων Πολιτειών», μιλά με ασυνήθιστη αμεσότητα στον σύγχρονο αναγνώστη και θεατή που βρίσκεται στη δίνη της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης, χωρίς να μπορεί να σταθμίσει με καμία βεβαιότητα τα δεδομένα της ζωής του.      
Ο Αιγυπτιώτης συγγραφέας Γιάννης Χατζηανδρέας, γνωστός στα ελληνικά γράμματα με το όνομα Στρατής Τσίρκας (Κάιρο 1911-Αθήνα 1980), θεωρείται από τους πιο σημαντικούς πεζογράφους της μεταπολεμικής γενιάς.  Μέσα στα τελευταία πέντε χρόνια (2013-2017) επανακυκλοφόρησαν οι τρεις τόμοι των «Ακυβέρνητων Πολιτειών», τα «Διηγήματα» και η νουβέλα «Νουρεντίν Μπόμπα» από τις εκδόσεις Κέδρος, αναθερμαίνοντας το ενδιαφέρον του αναγνωστικού κοινού για το πλούσιο πολιτισμικό φορτίο που φέρει η μυθοπλασία του κόσμου της διασποράς στα γραπτά του Τσίρκα. 

Aντιγόνη Xατζηανδρέα

Tης Ολγας Σελλα

Οι νεανικές της φωτογραφίες, στα χρόνια του Μεσοπολέμου στην κοσμοπολίτικη Αίγυπτο, αποτυπώνουν μια δροσερή, κομψή, μικροκαμωμένη κοπέλα, που εξέπεμπε ευγένεια και φινέτσα. Ηταν η φιγούρα της Αντιγόνης Χατζηανδρέα, της συζύγου του συγγραφέα Στρατή Τσίρκα, στα πρώτα χρόνια του γάμου τους. Η Αντιγόνη Χατζηανδρέα, η σύζυγος του συγγραφέα Στρατή Τσίρκα, πέθανε σε ηλικία 98 χρόνων τα ξημερώματα της Κυριακής.

Ελλάδα - Έφυγε από τη ζωή η Αντιγόνη Χατζηανδρέα, σύζυγος του Στρατή Τσίρκα

Σε βαθιά γηρατεία

Πέθανε τα ξημερώματα της Κυριακής 9 Σεπτεμβρίου, από βαθιά γηρατειά, στο σπίτι της, η Αντιγόνη Χατζηανδρέα (Κερασιώτη), σύζυγος του Στρατή Τσίρκα.

Η κηδεία της θα γίνει την Πέμπτη 13 Σεπτεμβρίου στις 16.00 στο Κοιμητήριο Ζωγράφου.

Το Ανθρωπάκι και η πολιτική

Του Στέφανου Κωνσταντινίδη

Στην κλασική μυθιστορηματική τριλογία του, «Ακυβέρνητες Πολιτείες», ο Στρατής Τσίρκας παρουσιάζει ανάμεσα στα άλλα εμβληματικά πρόσωπα της τριλογίας και το Ανθρωπάκι όπως ονομάζει ένα καθοδηγητικό στέλεχος του παράνομου κομματικού μηχανισμού της Μέσης Ανατολής. Είναι ένα πρόσωπο που ενσαρκώνει τον δογματισμό, ένας επαναστάτης που πιστεύει πως ο σκοπός αγιάζει τα μέσα. Ταυτόχρονα όμως είναι και ένας οπορτουνιστής, ικανός για όλα, «που μπορεί με την ίδια ψυχραιμία να κάνει την πιο θαρραλέα, μα και την πιο βρόμικη και προδοτική πράξη», όπως σημείωσε η Μαντώ Αραβαντινού, μελετήτρια του έργου του Τσίρκα.