Λογοτεχνία - Έντγκαρ Λόρενς Ντόκτοροου (E.L. Doctorow, 1931-2015): "Το γράψιμο είναι μια κοινωνικώς αποδεκτή μορφή σχιζοφρένειας. Δικαιολογεί ένα σωρό πράγματα"

Μαργαρίτα Ζαχαριάδου

Ο Έντγκαρ Λόρενς Ντόκτοροου —ένας από τους πιο ολοκληρωμένους αμερικανούς μυθιστοριογράφους του δεύτερου μισού του 20ού αιώνα— γεννήθηκε στις 6 Ιανουαρίου του 1931, στο Μπρονξ της Νέας Υόρκης. Πέθανε πριν από δύο χρόνια, στις 22 Ιουλίου 2015.

Ο Ντόκτοροου, σε όλη τη συγγραφική του σταδιοδρομία, υπήρξε η φωνή του υποσυνείδητου της Αμερικής. Τα μυθιστορήματά του τοποθετούνται πάντα σε κάποιο συγκεκριμένο ιστορικό πλαίσιο — από τον αμερικανικό εμφύλιο (Η Στρατιά, εκδ. Πόλις) έως το σύγχρονο Μανχάταν (City of God), ενώ με το Χόμερ και Λάνγκλεϊ (εκδ. Πατάκη) περιδιαβαίνει ουσιαστικά ολόκληρο τον 20ό αιώνα·η ελεύθερη όμως ανάπλαση των πραγματικών προσώπων που ενοικούν σ’ αυτά, η μυθοπλαστική αποτύπωση της δράσης και του λόγου τους μέσα στην ιστορία έδωσε στο αναγνωστικό κοινό πρόσβαση σε μια μεγάλη μεταφορική εικόνα της χώρας, του πνεύματός της, εναργέστερα από όσο θα κατάφερνε οποιοδήποτε ακραιφνώς ιστορικό κείμενο. Η μυθοπλασία του, η στέρεη πρόζα του, η πολιτική του ευαισθησία, οι πάμπολλες φωνές που υιοθέτησε στην πορεία του, είναι η πιο βαθιά αλήθεια της Αμερικής.

Λογοτεχνία - Συνέντευξη - Ο κάτοχος του βραβείου Booker το 2010, Χάουαρντ Τζέικομπσον: "Οι συγγραφείς είναι δύσθυμες ψυχές"

Ο Χάουαρντ Τζέικομπσον ακροβατεί ανάμεσα 
στο βρετανικό και στο εβραϊκό χιούμορ. 

O Χάουαρντ Τζέικομπσον κρατώντας το βιβλίο του 

«Η περίπτωση Φίνκλερ» που του χάρισε 

το βραβείο Booker το 2010

Γρηγόρης Μπέκος  

Είναι Βρετανός - γεννήθηκε στο Μάντσεστερ - αλλά έχει εβραϊκές ρίζες. Δεν είναι θρήσκος αλλά πιστεύει στη δύναμη της λογοτεχνικής κωμωδίας, την οποία καλλιεργεί συστηματικά από τις αρχές της δεκαετίας του 1980. Το 2010 απέσπασε τελικώς - ύστερα από δύο ακόμη υποψηφιότητες - το βραβείο Booker για το ενδέκατο μυθιστόρημά του «Η περίπτωση Φίνκλερ» (Ψυχογιός, 2011), ένα βιβλίο γέλιου αλλά και δακρύων για τις πολλαπλές ταυτότητες που ορίζουν έναν άνθρωπο ή μια κοινότητα. Ο 72χρονος συγγραφέας Χάουαρντ Τζέικομπσον επισκέφθηκε μεσοβδόμαδα την Αθήνα και με αυτή την αφορμή μίλησε στο «Βήμα» για το έργο του. Το τελευταίο μυθιστόρημά του κυκλοφόρησε το 2012 υπό τον τίτλο «Αστική Ζωολογία» (Ψυχογιός, 2013), στο οποίο ο πρωταγωνιστής Γκάι Εϊμπλμαν υποστηρίζει ότι δεν παντρεύεσαι ποτέ έναν συγγραφέα (όπως ο ίδιος) αν θέλεις την ησυχία σου. Ο ίδιος ο Τζέικομπσον δε έχει παντρευτεί τρεις φορές...

Τι δουλειά έκαναν κορυφαίοι συγγραφείς πριν...γίνουν συγγραφείς;

Εμείς τους γνωρίσαμε ως συγγραφείς με βραβεία και περγαμηνές για το λογοτεχνικό τους ταλέντο, που αναγνωρίστηκε σε παγκόσμιο επίπεδο. Αυτοί πάλι πριν γίνουν γνωστοί εκπρόσωποι των γραμμάτων έκαναν και άλλες δουλειές. 

ΣΟΦΗ ΖΙΩΓΟΥ

Ο λόγος φυσικά για τους αγαπημένους μας συγγραφείς και τη ζωή τους πριν τους μάθουμε εμείς.
Ο Robert Frost πριν τιμηθεί 4 φορές με το βραβείο Πούλιτζερ είχε μια διαφορετική ενασχόληση με τα…γράμματα. Μοίραζε εφημερίδες και αργότερα έγινε βοηθός της δασκάλας μητέρας του ενώ κάποια στιγμή δούλεψε και σε εργοστάσιο με λαμπτήρες.

Λογοτεχνία - Φίλιπ Ροθ: «Δεν γράφω άλλο, τελείωσα!»

Με αθόρυβο τρόπο, ταιριαστό στην ιδιοσυγκρασία του, ο Φίλιπ Ροθ, ο πιο σημαντικός εν ζωή αμερικανός λογοτέχνης, ανακοίνωσε την απόσυρσή του από τη συγγραφική δραστηριότητα. Επιλέγοντας να μιλήσει σε γαλλικό περιοδικό, το «Les inRocks», ο Ροθ δήλωσε: «Για να σας πω την αλήθεια, τελείωσα! Το “Νέμεσις” θα είναι το τελευταίο βιβλίο μου».

Θοδωρής Καλλιφατίδης - ΄Αθεος, σοσιαλιστής και εραστής της λογοτεχνίας

Μια αναμέτρηση με το παρελθόν που αφήνει γλυκόπικρα συναισθήματα: η διπλή πορεία του συγγραφέα Θ. Καλλιφατίδη από την Ελλάδα στη Σουηδία και η επιστροφή στη γενέθλια γη

Μέσα από τις σελίδες της αυτοβιογραφίας του, διαφαίνεται ότι 

ο συγγραφέας Θ. Καλλιφατίδης όσο και να ήθελε να ξεκόψει, όσο κι αν

η πατρίδα τον είχε ξεβράσει στα ξένα, οι ρίζες του παρέμειναν στην Ελλάδα

Γιάννης Ν. Μπασκόζος

«Μην ξεχνάς ποιος είσαι. Αυτό είναι ο μεγαλύτερος κίνδυνος. Από την άλλη το ίδιο μοιραίο είναι και να παραθυμάσαι ποιος είσαι γιατί τότε δεν τολμάς να κάνεις τα αναγκαία βήματα να πλησιάσεις μια άλλη κοινωνία και παραμένεις ξένος». Αυτό είναι το μότο που οδήγησε τη ζωή του Θοδωρή Καλλιφατίδη, συγγραφέα, γεννημένου στους Μολάους και από το 1964 μετανάστη στη Σουηδία. Αυτή η διπλή πορεία του συγγραφέα σε Ελλάδα και ξενιτιά καταγράφεται στο αυτοβιογραφικό βιβλίο του Τα περασμένα δεν είναι όνειρο σε μια αναμέτρηση με το παρελθόν που αφήνει γλυκόπικρα συναισθήματα.

Ο Θ. Καλλιφατίδης θα ζήσει μια άτακτη εφηβεία, μια πορεία γεμάτη απορίες, για να βρεθεί με μια πάνινη βαλίτσα στον Σταθμό Λαρίσης αποχαιρετώντας τους γονείς του σε ένα ταξίδι προς το άγνωστο, που είχε το εξωτικό όνομα Σουηδία. Ο,τι ήξερε για αυτή τη χώρα ήταν εικόνες από την ταινία του Μπέργκμαν «Η πηγή των Παρθένων» που ένα βράδυ, ύστερα από μια διαδήλωση, μπήκε κυνηγημένος και είδε στο «Αστυ» της οδού Σταδίου. Φθάνοντας στον Κεντρικό Σταθμό της Στοκχόλμης ήξερε να λέει μόνο μία σουηδική λέξη, «Καλημέρα», και αυτή δεν του χρησίμεψε γιατί ήταν έξι το απόγευμα κι έβρεχε. Επρεπε να τα κάνει όλα μόνος του από την αρχή. Να δουλέψει, να μάθει τη γλώσσα, να σπουδάσει, να γίνει αυτό που ονειρευόταν: συγγραφέας.

«Αθεο, σοσιαλιστή και εραστή της λογοτεχνίας», έτσι περιγράφει τον εαυτό του ο συγγραφέας στα εφηβικά του χρόνια. Ερχεται μαζί με τους γονείς του από τους Μολάους στην Αθήνα, για να ζήσει σε ένα καθεστώς ανέχειας για πολλά χρόνια, σε φτωχικά δωμάτια μαζί με άλλους συγγενείς. Ερωτες απέλπιδες και άλλοι πεπερασμένοι, τα πρώτα λογοτεχνικά σκιρτήματα και ο μεγάλος πόθος: να σπουδάσει στο πανεπιστήμιο. Τα φρονήματα του πατέρα του θα αποτελέσουν εμπόδιο στο να γίνει δεκτός στη Φιλοσοφική. Θα στραφεί στο θέατρο και θα μπει στη σχολή του Κάρολου Κουν μαζί με τον Γιάννη Φέρτη και τον Διαγόρα Χρονόπουλο, που ήταν φίλοι και κοπανατζήδες από το Γυμνάσιο. Δεν θα μπορέσει να γίνει καλός ηθοποιός. Θα ακολουθήσουν ο στρατός και η μεγάλη φυγή.

Η αναδρομή στα περασμένα στοιχειώνεται από τρία προσωπικά ερωτήματα: ποιος είχε καταδώσει τον πατέρα του στους Γερμανούς, τι είχε συμβεί με τον αδελφό του Στέλιο στο χωριό και τι είχε πάθει ο άλλος του, ετεροθαλής, αδελφός στον στρατό. Εκτός από το πρώτο, τα άλλα δύο ερωτήματα θα απαντηθούν σε ιδιαίτερες στιγμές που καταγράφει με ένταση ο συγγραφέας. Γεμάτη γλυκό συναίσθημα είναι η σχέση του συγγραφέα με τους γονείς του, ειδικά με τη μητέρα του, στην οποία αφιερώνει πολλές σελίδες. Στις καταληκτικές σελίδες της αυτοβιογραφίας του ο Θ. Καλλιφατίδης θα βρεθεί για μια τελετή που διοργανώθηκε προς τιμήν του στην πατρίδα του, τους Μολάους. Τελικά όσο και να ήθελε να ξεκόψει, όσο κι αν η πατρίδα τον είχε ξεβράσει στα ξένα, οι ρίζες του παρέμειναν στην Ελλάδα. Ανάμεσα σε ανθρώπους που θυμάται αμυδρά κι άλλους καθόλου, στον τόπο που σημάδεψε τα πρώτα του βήματα θα ξαναβρεί το νήμα για την αρχή της περιπέτειάς του αλλά και το νόημα του τέλους της. Τα περασμένα δεν ήταν όνειρο.

Πηγή: www.tovima.gr

Δημοσιεύτηκε στις 24/06/2012

«Η άκρα Δεξιά έχει μείνει έξω από την πορτογαλική Βουλή, διότι θυμόμαστε τι τραβήξαμε στη διάρκεια της 35χρονης δικτατορίας του Σαλαζάρ».

 

Ο μεγάλος πορτογάλος συγγραφέας Αντόνιο Λομπο Αντούνες

Της Μικέλας Χαρτουλάρη

^«Η άκρα Δεξιά έχει μείνει έξω από την πορτογαλική Βουλή, διότι θυμόμαστε τι τραβήξαμε στη διάρκεια της 35χρονης δικτατορίας του Σαλαζάρ. Είναι ρατσιστικό κίνημα και δεν έχει καμία σχέση με την άκρα Αριστερά που, αυτή, εκπροσωπείται».

Ο Αντόνιο Λόμπο Αντούνες σε κοιτάζει με μελαγχολικά γαλανά μάτια κι ένα χαμόγελο που δαγκώνει, έτσι που αισθάνεσαι να παλεύουν μέσα του ο ναρκισσισμός του καταξιωμένου διανοουμένου, ο πραγματισμός ενός γιατρού των ψυχών και η μαχητικότητα ενός ανήσυχου αντικομφορμιστή που έχει εμπειρία άγριων καταστάσεων. Είναι ο συγγραφέας που σκάλισε το ένοχο παρελθόν της Πορτογαλίας, το «Βιετνάμ» της, όταν, λίγο καιρό μετά την Επανάσταση των Γαρυφάλλων (1974), όλοι το απωθούσαν.

Που γράφονται καλύτερα οι ιστορίες; Καφενείο ή σπίτι;

Του Νικόλα Ζώη

Λένε ότι ο Προυστ έγραφε σε δωμάτιο μονωμένο με αυγοθήκες και ότι ο Πεσόα περνούσε πολλές δημιουργικές ώρες στο καφέ Brasileira στη Λισαβώνα. Και οι δύο άφησαν πίσω τους αριστουργήματα, επομένως ο ιδανικός τόπος γραφής είναι μάλλον δικό τους θέμα. Είναι όμως έτσι και για τους σύγχρονους έλληνες συγγραφείς; Τι προτιμούν ως φόντο τη δύσκολη ώρα της λογοτεχνικής γέννας;

Λέγεται ότι οι πρώτοι συγγραφείς που αψήφησαν τη μουρμούρα από το διπλανό τραπέζι ήταν οι Γάλλοι των δύο ή τριών προηγούμενων αιώνων. Μπορεί να φταίει η εξάπλωση των οθωμανικής τεχνοτροπίας καφενείων στη χώρα τους ή το ανήσυχο πνεύμα του Διαφωτισμού. Ωστόσο η συνήθεια τελικά έφτασε να εκπροσωπείται από ονόματα όπως ο Πολ Βερλέν, ο Αλμπέρ Καμί ή ο Γκι Ντεμπόρ. Οχι ότι όσοι εξάσκησαν το σπορ πριν από αυτούς το έκαναν λιγότερο επιτυχώς.

Λόρενς Ντάρελ: εκατό χρόνια από τη γέννηση ενός «κυνικού φιλέλληνα»

Η πολιτική μεταστροφή του Λαυρέντη Δουρέλλη

Γεννημένος το 1912 στη βρετανοκρατούμενη Ινδία, στο Παντζάμπ, από γονείς επίσης γεννημένους εκεί, ο Ντάρελ αγάπησε και υιοθέτησε μικρότερες πατρίδες. Εζησε στο Παρίσι, στην Κέρκυρα, στην Αθήνα, στο Κάιρο, στην Αλεξάνδρεια, στη Ρόδο, στο Μπουένος Αϊρες, στο Βελιγράδι, στην Κερύνεια, στη Λευκωσία και στη Νιμ. Με μια «θιβετιανή» αντίληψη της ζωής, ο εκπατρισμένος Βρετανός μίσησε τον αγγλικό τρόπο ζωής που τον χαρακτήριζε «αγγλικό θάνατο», σαν «αυτοψία». Αναζήτησε πρωτίστως την ευρωπαϊκή ταυτότητα, κάτι που τότε επιδίωκαν πολλοί άγγλοι συγγραφείς και βίωσε τη λογοτεχνική του επιφοίτηση λουσμένος στο φως και στα νερά της ελληνικής Μεσογείου.

Πάτρικ Λι Φέρμορ:«Πατρίδα είναι εκεί που έχει κανείς τα βιβλία του»

Αγνωστες λεπτομέρειες από τη ζωή, τη δράση και το έργο του βρετανού συγγραφέα ταξιδιωτικής λογοτεχνίας

Χαρά Κιοσσέ

Από την Πέμπτη 16 Ιουνίου ο σερ Πάτρικ Λι Φέρμοραναπαύεται στο μικρό κοιμητήριο που βρίσκεται στον περίβολο του ναού του Αγίου Πέτρου στο Ντάμπλτον της Αγγλίας, δίπλα στο μνήμα της συζύγου του Τζόαν. Είναι μια ήσυχη πράσινη πλαγιά περιτριγυρισμένη από ψηλά δέντρα.

Στη μυθολογία οι ήρωες δεν ήταν αθάνατοι- και κάπως είναι και στη σημερινή ζωή. Η μνήμη όμως του Πάτρικ Λι Φέρμορ, του Πάντι, όπως τον φώναζαν οι φίλοι του, του κυρ-Μιχάλη για τους Μανιάτες και τους Κρητικούς, θα μείνει αθάνατη. Συγγραφέας με πλατιά ανθρωπιστική μόρφωση, αυτοδίδακτος, ατίθασος, ήρωας, καλός και γενναιόδωρος φίλος με ιδιότυπο χιούμορ, άφοβος και παράτολμος, επίμονος ταξιδιώτης με ακόρεστη δίψα για να γνωρίσει τον κόσμο, πολύγλωσσος και γενικότερα άνθρωπος με βαθιά γνώση των κλασικών και της Ιστορίας, ο Φέρμορ κράτησε όλα αυτά τα στοιχεία ως το τέλος της ζωής του.

Έφυγε από τη ζωή ο Χόρχε Σεμπρούν

Βυθισμένος ως το λαιμό στην Ιστορία

Ο διάσημος Ισπανός συγγραφέας και πρώην υπουργός Πολιτισμού της Ισπανίας Χόρχε Σεμπρούν έφυγε από τη ζωή, σε ηλικία 88 ετών, το βράδυ της Τρίτης, στο Παρίσι.

Επαναστάτης διανοούμενος, Ισπανός και συνάμα Γάλλος, θρεμμένος με την κλασική κουλτούρα υπήρξε αναμφίβολα μια από τις πιο ισχυρές προσωπικότητες με πολυσχιδή δραστηριότητα. Έγραψε δεκάδες βιβλία, σενάρια για τον κινηματογράφο ενώ ποτέ δεν έπαψε να ασχολείται με την πολτική, πότε ενεργά και πότε μέσα από τη πένα του.