Η σχέση του Βιζυηνού με τον Ίψεν

ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΣΧΙΝΑ

 Στα δοκίμιά του ο Γεώργιος Βιζυηνός ασχολείται σε βάθος με τον Ιψεν. Τα άπαντα του μεγάλου Νορβηγού στα ελληνικά ανακοίνωσαν οι εκδόσεις Gutenberg.

ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Το άγαλμα του Χένρικ Ιψεν στο ομώνυμο θέατρο στη Νορβηγία

Γ.Μ. ΒΙΖΥΗΝΟΣ
Στους δρόμους της λογιοσύνης
φιλολογική επιμέλεια: Παν. Μουλλάς,
επιλεγόμενα, υπόμνημα: Β. Αποστολίδου, Μ. Μικέ
εκδ. Μορφωτικό Ιδρυμα Εθνικής
Τραπέζης, σελ. 796
ΕΡΡΙΚΟΣ ΙΨΕΝ
Αρχιμάστορας Σόλνες
Ιωάννης Γαβριήλ Μπόρκμαν
Ο μικρός Εγιολφ
Οταν ξυπνήσουμε εμείς οι νεκροί
εισαγωγή, μετάφραση, σχόλια:
Θεοδόσης Α. Παπαδημητρόπουλος
επιμέλεια: Ηρκος Ρ. Αποστολίδης
εκδ. Gutenberg
Ανοίγοντας το πολύτιμο βιβλίο που μόλις εξέδωσε το Μορφωτικό Iδρυμα της Εθνικής Τράπεζας, έναν τόμο σχεδόν οκτακοσίων σελίδων με τα επιστημονικά και δοκιμιακά έργα του Γεωργίου Βιζυηνού, στη σελίδα 580, κάτω από τον τίτλο «Ερρίκος Ιβσεν», διαβάζουμε: «Ως άλλος Σαικσπήρος ετάζει την ζωήν αφ’ υψηλής περιωπής καθ’ όλην αυτής την εξέλιξιν από του λίκνου μέχρι του φερέτρου, τούθ’ όπερ επενδύει τα δράματά του με πολύν φιλοσοφικόν χαρακτήρα (...) Η τελευταία λέξις της φιλοσοφίας ταύτης είναι: Μη παύε δρων· απελευθερώσου των προλήψεων· αγωνίζου, και προ πάντων πράττε συμφώνως προς τας πεποιθήσεις σου. Δεν υπάρχει αληθώς θανάσιμον αμάρτημα ειμή μόνον εν, το ψεύδος. Το δε μάλιστα θανάσιμον αμάρτημα είναι το ψεύδος όπερ ψεύδεταί τις προς αυτόν τον εαυτόν του».

Εισηγητής του Ιψεν στην Ελλάδα (λίγο αργότερα θα προστεθούν στους υπέρμαχους του «πολικού αστέρα του θεάτρου» ο Ξενόπουλος και ο Παλαμάς), ο Βιζυηνός γράφει το σημείωμά του στην «Εικονογραφημένη Εστία» του 1892, τη χρονιά που κυκλοφόρησε ο «Αρχιμάστορας Σόλνες». Πολέμιος των κατά συνθήκην ψευδών και συγγενής ως προς τη διαπραγμάτευση των συνειδησιακών κρίσεων με τον Νορβηγό δραματουργό, ο Βιζυηνός επισημαίνει την «ηθική ενέργεια» των έργων του Ιψεν, πράξεων μετενηνεγμένων εις λέξεις», όπως τα ονομάζει, καθώς και την απουσία παντός του «επιπλάστου και εψιμυθιωμένου».