Ο δημιουργός ως κριτικός
Ξαναδιάβασα αυτές τις μέρες ένα από τα σημαντικότερα δοκίμια των τελευταίων εκατόν πενήντα ετών.
Πρόκειται για τον διάλογο μεταξύ δύο ευαίσθητων διανοουμένων
πάνω στο θέμα της κριτικής. Του Οσκαρ Ουάιλντ «Ο κριτικός ως
δημιουργός». Εχει μεταφραστεί αριστουργηματικά από το μακαρίτη φίλο και
συμπολίτη Σπύρο Τσακνιά στις έξοχες εκδόσεις «Στιγμή», το 1984. Πριν από
τριάντα χρόνια, και αμφιβάλλω αν διαβάστηκε από όποιους απαραιτήτως
έπρεπε. Και δεν εννοώ τους κριτικούς, αλλά τους πάσης φύσεως
Δημιουργούς, Λογοτέχνες, Εικαστικούς, Μουσικούς, θεατρικούς συντελεστές,
αρχιτέκτονες, χορευτές και κινηματογραφιστές. Και δεν θα το διάβασαν
από τη γνωστή τους αλαζονεία, δίκην αρσενικού γάλου που φουσκώνει φτερά
και υψώνει λειρί περιφρονώντας τα πέριξ. Πόσο συχνά δεν διαβάζουμε
δηλώσεις τέτοιων επηρμένων μηδενικών που κατακεραυνώνουν την κριτική,
χλευάζουν την κριτική σκέψη και με θράσος ρητορεύουν ότι δεν τους
ενδιαφέρει η κριτική, δεν την έχουν ανάγκη κι αν ήταν στο χέρι τους θα
την πυροβολούσαν.
Αν διάβαζαν τον Ουάιλντ θα αντιλαμβάνονταν πως η ίδια η δημιουργία είναι κατ' εξοχήν κριτική, γιατί ο τίτλος του δοκιμίου μπορεί να διαβαστεί και ανεστραμμένος: «Ο δημιουργός ως κριτικός».