Πολλά γράφονται για τις γεωπολιτικές αναταράξεις του πολέμου, για την επίδρασή του στην παγκόσμια οικονομία, για τα αδιέξοδα της χαώδους τραμπικής πολιτικής, για τον επικίνδυνο ρόλο που διαδραματίζει ο Νετανιάχου σε αυτό, για τις καταστροφές των υποδομών των χωρών του Κόλπου, για τις στρατιωτικές επιχειρήσεις γενικότερα, τους ατέλειωτους βομβαρδισμούς Ισραήλ και Αμερικανών στο Ιράν, τις πολιτικές δολοφονίες μελών της ιρανικής ηγεσίας, για τα αδιέξοδα του Τραμπ και πως θα λήξει ο πόλεμος και έναν σωρό άλλα ερωτήματα και ερωτηματικά που δεν έχουν τελειωμό. Υπάρχει όμως μια σκοπιά του πολέμου που μένει κάπως αθέατη και αυτή αφορά την καθημερινότητα των ανθρώπων, τόσο αυτών που υποφέρουν καθημερινά από τα στρατιωτικά χτυπήματα στις εμπόλεμες ζώνες όσο και αυτών που βρίσκονται εκτός ζώνης πολέμου αλλά επηρεάζονται με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, λιγότερο ή περισσότερο.
Η τυχοδιωκτική εμπλοκή και ο ρινόκερος
(Σημειώματα για την αναγκαία απεμπλοκή της χώρας από τον πόλεμο)
του Ρούντι Ρινάλντι
Οι πανηγυρισμοί του κ. Δένδια για την κατάρριψη, από την ελληνική συστοιχία Patriot που είναι εγκαταστημένη στη Σαουδική Αραβία, δύο ιρανικών βαλλιστικών πυραύλων, εξουδετέρωσαν κάθε ισχυρισμό περί μη εμπλοκής της Ελλάδας στον πόλεμο τον οποίο έχουν εξαπολύσει οι ΗΠΑ-Ισραήλ (μαζί με τους συμμάχους τους) ενάντια στο Ιράν και τον Λίβανο. Η ελληνική στρατιωτική δομή υπάγεται και αποτελεί μέρος του επιθετικού και διόλου αμυντικού ΝΑΤΟϊκού μηχανισμού. Όλες οι στρατιωτικές συμφωνίες αλλά και τα εξοπλιστικά προγράμματα καθορίζονται ουσιωδώς από τις αρθρωτές ανάγκες αυτού του συνασπισμού, αποτελούν λειτουργικό του εξάρτημα για όποτε χρειαστεί. Δεν καθορίζονται από τις ανάγκες άμυνας και αποτροπής της χώρας μας απέναντι σε οποιαδήποτε απειλή.
Κώστας Γουλιάμος*
Eurokinissi |
Ο πόλεμος συνεχίζεται με πολλές αντικρουόμενες καθημερινές δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ, χωρίς λογική πολλές φορές, που είναι δύσκολο να αποκωδικοποιήσει κανείς την αμερικανική πολιτική και τους αμερικανικούς στόχους. Έτσι την μια μέρα ο Τραμπ παρουσιάζεται να λέει ότι ουσιαστικά ο πόλεμος τελείωσε και ότι δεν μένει πια κανένας στόχος να χτυπηθεί, ενώ την επομένη επανέρχεται με μεγαλύτερες ακόμη απειλές εναντίον του Ιράν. Είναι πολύ πιθανόν ότι επιδιώκει μια «έξοδο νίκης» από τον πόλεμο ενώ το Ισραήλ από την άλλη επιθυμεί την συνέχισή του, μολονότι και ο Νετανιάχου αντιλαμβάνεται τώρα ότι αυτά που επεδίωκε δεν πρόκειται να πραγματοποιηθούν. Αν και κανείς δεν μπορεί να ξέρει πως θα εξελιχθούν τα πράγματα, υπάρχει έντονη άποψη από πολλούς αναλυτές ότι οι Αμερικανοί και το Ισραήλ βρίσκονται σε αδιέξοδο. Διότι μπορεί το Ιράν να έχει υποστεί τεράστιες καταστροφές, αλλά το καθεστώς επιβιώνει ακόμη και σε ένα άνισο τεχνολογικά πόλεμο, ανταποδίδει τα χτυπήματα και έχει προκαλέσει τεράστιες ζημιές στις χώρες του Κόλπου όπου αποδείχτηκε πως οι αμερικάνικες βάσεις αντί προστασίας επιφέρουν καταστροφή.
Λίγη αμφιβολία υπάρχει ότι οι Βρετανικές κυρίαρχες Βάσεις στο έδαφος ενός ανεξάρτητου κράτους αποτελούν μια πολιτική ανωμαλία, κατάλοιπο της αποικιοκρατίας. Μας προέκυψαν και αυτές με τις συμφωνίες Ζυρίχης-Λονδίνου καθώς οι αποικιοκράτες ήθελαν να κατοχυρώσουν τα στρατηγικά τους συμφέροντά στην περιοχή, σε βάρος όχι μόνο του κυπριακού λαού αλλά και των υπόλοιπων λαών της περιοχής της Μέσης Ανατολής. Είχαν στο μεταξύ υποστεί την ήττα με την κρίση της διώρυγας του Σουέζ και η παρουσία τους στην Κύπρο γινόταν ακόμη πιο ζωτική. Το αποτέλεσμα το βλέπουμε σήμερα με τον πόλεμο των Αμερικανών-Ισραήλ εναντίον του Ιράν. Μάλιστα παρά τις διαψεύσεις, φαίνεται ότι οι βάσεις χρησιμοποιούνται.και από τους Αμερικανούς και ξεπερνούν κατά πολύ το νομικό πλαίσιο λειτουργίας τους.
Του Στέφανου Κωνσταντινίδη*
Συμπληρώθηκαν εφέτος 67 χρόνια από την υπογραφή στο Λονδίνο, στις 19 Φεβρουαρίου 1959, των συμφωνιών Ζυρίχης-Λονδίνου και υπήρξε μια σχετική αναζωπύρωση των συζητήσεων γύρω από ένα γεγονός που δεν έπαψε ποτέ να επηρεάζει την μετέπειτα πορεία αυτού του τόπου. Οι συμφωνίες από τη μια δημιουργούσαν το ανεξάρτητο κυπριακό κράτος αλλά με πολλαπλές σοβαρές και επικίνδυνες αγκυλώσεις, ένα κράτος που εστερείτο από τότε της "κανονικότητας" και από την άλλη επανέφεραν την Τουρκία στην Κύπρο, με στρατεύματα και ως εγγυήτρια δύναμη, μολονότι με τη συνθήκη της Λωζάνης είχε αποποιηθεί κάθε δικαιώματος επί της νήσου. Οι συμφωνίες αυτές απετέλεσαν θρίαμβο για τη βρετανική πολιτική του διαίρει και βασίλευε που πέτυχε να χρησιμοποιήσει τον τουρκικό παράγοντα για να αποπροσανατολίσει τον εθνικοαπελευθερωτικό-αντιαποικιακό αγώνα του κυπριακού λαού.
Στα χρόνια της Μεταπολίτευσης υπήρξαν κυβερνήτες μακράς διαρκείας στη χώρα μας. Οι περισσότεροι των οποίων άφησαν πίσω τους στίγμα πολιτικό και έργο διακριτό, μνημονευόμενο στον χρόνο.
Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής αποκατέστησε τη δημοκρατία, εγγυήθηκε τη μακροημέρευσή της και ήταν αυτός που χάραξε τον ευρωπαϊκό μας δρόμο, επιτυγχάνοντας την ένταξη της χώρας στην τότε Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα.
Παρά τη σφοδρή ρητορική του Αμερικανού Προέδρου και την εκφρασμένη πρόθεσή του να ανατρέψει τους κανόνες της διεθνούς τάξης που υιοθετήθηκαν μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, τα χειροπιαστά αποτελέσματα της εξωτερικής του πολιτικής παραμένουν περιορισμένα. Η προσέγγισή του συχνά βασίζεται σε γρήγορες, δημοσιοποιημένες ενέργειες που αποσκοπούν στη δημιουργία άμεσης εντύπωσης, προβολή ισχύος και αποφασιστικότητας που του επιτρέπουν να προβάλλει ως θριαμβευτής. Ωστόσο, τέτοιες ενέργειες συχνά στερούνται μακροπρόθεσμης στρατηγικής σημασίας και εξυπηρετούν περισσότερο την εγχώρια πολιτική επικοινωνία παρά να αλλάζουν τις δομικές ισορροπίες ισχύος.
Παρότι έχει αποδυναμωθεί σημαντικά, το Ιράν έχει στη φαρέτρα του, σύμφωνα με ειδικούς, μία σειρά όπλων: από στοχοποίηση αμερικανικών και ισραηλινών συμφερόντων έως ενεργοποίηση ενόπλων οργανώσεων και πρόκληση οικονομικών αναταράξεων με παγκόσμιες συνέπειες
Δεκάδες ηγέτες χωρών και εθνικές αντιπροσωπείες θα συναντηθούν στην Ουάσινγκτον την Πέμπτη, για την εναρκτήρια συνεδρίαση του «Συμβουλίου Ειρήνης» του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για την ανοικοδόμηση της Λωρίδας της Γάζας.
Μπορεί να μην είναι αληθινές, αντανακλούν όμως υπαρκτές κοινωνικές κακοδαιμονίες, όπως η δυσπιστία προς τις ελίτ
Οι θεωρίες συνωμοσίας δεν δημιουργούνται στο κενό. Ερχονται να αναδείξουν κοινωνικές παθογένειες, γι’ αυτό έχει αξία να τις μελετάμε. Αυτή είναι η γνώμη του ειδικού στο ζήτημα, Μίχαελ Μπούτερ, καθηγητή Αμερικανικής Λογοτεχνικής και Πολιτισμικής Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο του Τούμπινγκεν και συγγραφέα του βιβλίου «The Nature of Conspiracy Theories» (Polity, 2020) για τη φύση των θεωριών συνωμοσίας με αφορμή την υπόθεση Επσταϊν.
Λίγη αμφιβολία υπάρχει ότι Κυπριακό πρόβλημα και ελληνοτουρκικά περνούν μια φάση σε τεντωμένο σχοινί. Η επίσκεψη του Έλληνα Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη στην Άγκυρα έγινε μέσα σε ένα κλίμα κορύφωσης των τουρκικών προκλήσεων στις οποίες η Αθήνα απέφυγε να απαντήσει. Προκλήσεις συνεχούς αμφισβήτησης της ελληνικής εθνικής κυριαρχίας. Με τις συνομιλίες η Άγκυρα το μόνο που επιδιώκει είναι την προώθηση των επεκτατικών της σχεδίων, επιβάλλοντας σε αυτές τη δική της ατζέντα. Η περίφημη πολιτική των «ήρεμων νερών» ερμηνεύεται από την Άγκυρα ως υποταγή στις τουρκικές απαιτήσεις τις οποίες πρέπει η Αθήνα να αποδέχεται αδιαμαρτύρητα.
Η επόμενη τακτική Σύνοδος Κορυφής του ΝΑΤΟ θα πραγματοποιηθεί στην Άγκυρα στις 7-8 Ιουλίου 2026. Η Τουρκία θα φιλοξενήσει τους ηγέτες των κρατών-μελών για την καθιερωμένη ετήσια σύνοδο. Στη σύνοδο αυτή, οι ηγέτες αναμένεται να συζητήσουν την ενίσχυση της συμμαχίας, τα διεθνή προβλήματα και την αντιμετώπιση κρίσιμων προκλήσεων ασφάλειας και γεωπολιτικών ισορροπιών. Δύο προσωπικότητες θα κυριαρχήσουν σε αυτή τη σύνοδο. Ο Ερντογάν που θα δεχτεί όλο αυτό τον κόσμο στο παλάτι του και ο απρόβλεπτος Αμερικανός Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ. Ως τότε βέβαια θα κυλήσει πολύ νερό στο αυλάκι και είναι δύσκολο να προβλέψει κανείς σε ποια κατάσταση θα βρίσκεται ο πλανήτης. Το σίγουρο είναι ότι ο Τραμπ θα βρίσκεται στην περιοχή μας και κανείς δεν ξέρει ποια θα είναι τα πολιτικά κέφια του εκείνη την περίοδο και πώς θα μπορούσαν να μας επηρεάσουν.
Ρουνικές πέτρες, ηλικίας μέχρι και χιλίων ετών, ανακαλύπτονται στη Σουηδία και σε άλλες σκανδιναβικές χώρες, φέρνοντας στο φως ιστορίες αγάπης
Ρουνικές επιγραφές από την εποχή των Βίκινγκς εξακολουθούν να εμφανίζονται στη Σουηδία 1.000 χρόνια αφότου χαράχτηκαν, αποκαλύπτοντας συναρπαστικές ιστορίες αγάπης.
Πριν από λίγα χρόνια, ο Μάγκνους Κέλστρεμ, Σουηδός ιστορικός, ταξίδεψε σε ένα αγρόκτημα λίγες ώρες νότια της Στοκχόλμης για να εξετάσει μια πέτρα στην οποία είχε χαραχθεί μία φράση στη ρουνική γραφή.
Η εκλογή του Γιώργου Βασιλείου στην προεδρία της Κυπριακής Δημοκρατίας το 1988 ήταν μια τομή στο κυπριακό πολιτικό σύστημα ως αποτέλεσμα ανακατατάξεων στους κόλπους του κυπριακού κοινωνικού σχηματισμού. Ο Βασιλείου, εκπρόσωπος μιας τεχνοκρατικής τάσης μέσα στην αστική τάξη, παρουσιάστηκε ως ο εκφραστής του εκμοντερνισμού-εκσυγχρονισμού στο χώρο της οικονομίας και της διοίκησης και ως ο εκπρόσωπος εκείνων των νέων αστικών στρωμάτων της μετανεξαρτησιακής περιόδου, τα οποία δεν ήταν συνδεδεμένα με τον αγώνα της ΕΟΚΑ και είχαν περιορισμένες σχέσεις με την εμπορομεσιτική μεταπρατική μερίδα της κυπριακής αστικής τάξης. Από τις προτεραιότητες του ήταν να λύσει το Κυπριακό χθες.
Το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ πραγματοποίησε και φέτος όπως κάθε χρόνο τη συνάντηση του στο Νταβός της Ελβετίας από 19 έως 23 Ιανουαρίου. Από την ίδρυσή του το 1971, το Οικονομικό Φόρουμ του Νταβός έγινε σταδιακά μια από τις πιο σημαντικές συναντήσεις της παγκόσμιας οικονομικής και πολιτικής ελίτ. Τον Ιανουάριο κάθε χρόνο, για μια εβδομάδα όλα τα μάτια είναι στραμμένα σε αυτό το ελβετικό θέρετρο που οποιαδήποτε άλλη εποχή του χρόνου δεν έχει κάτι αξιοσημείωτο, εκτός του ότι είναι ένα δημοφιλές χιονοδρομικό κέντρο. Οι ελίτ από όλο τον κόσμο συζητούν τη μελλοντική κατεύθυνση της ζωής στον πλανήτη μας και τα επείγοντα ζητήματα της εποχής. Τα τελευταία χρόνια και ειδικά φέτος, το Φόρουμ από οικονομικό μετατράπηκε περισσότερο σε πολιτικό βήμα.
Η Ευρώπη πήγε «από τη μία εξάρτηση στην άλλη», λένε αναλυτές στους New York Times
Οταν η Ρωσία εισέβαλε στην Ουκρανία το 2022, προσπάθησε επίσης να ασκήσει πίεση στην Ευρώπη περιορίζοντας τις ροές φυσικού αερίου. Παρ’ όλα αυτά, οι εισαγωγές αερίου από άλλες χώρες -σε μεγάλο βαθμό από τις ΗΠΑ– βοήθησαν στη διαχείριση αυτής της πίεσης.
Πλέον, όμως, οι εντάσεις που επικρατούν ανάμεσα στην Ουάσιγκτον και στις Βρυξέλλες θα μπορούσαν να καταστήσουν την ανάγκη της Ευρώπης για αμερικανικό φυσικό αέριο ένα παρόμοιο πεδίο άσκησης πολιτικών πιέσεων, σύμφωνα με αναλυτές που επικαλούνται οι New York Times.
Μέρες δύσκολες, μέρες αβεβαιότητας σε πλανητικό επίπεδο αλλά και σε τοπικό που μας αφορά άμεσα, Ελλάδα και Κύπρο. Δύσκολες μέρες για τον κόσμο με το τραμπικό χάος να διαχέεται παντού, δύσκολες μέρες για Ελλάδα και Κύπρο με εσωτερικές αναταράξεις και αντιπαραθέσεις που διασυνδέονται, όμως, και με εξωγενείς παράγοντες. Φαίνεται μάλιστα να έρχονται ακόμη πιο δύσκολα και χειρότερα.
Για δεκαετίες, το Χάρβαρντ υπήρξε το σύμβολο της αμερικανικής ακαδημαϊκής υπεροχής. Σήμερα, όμως, η εικόνα αλλάζει. Σύμφωνα με την τελευταία κατάταξη Leiden, που αξιολογεί τα πανεπιστήμια με βάση τον όγκο και τον αντίκτυπο της επιστημονικής παραγωγής τους, το Χάρβαρντ υποχώρησε στην τρίτη θέση. Παράλληλα, οκτώ από τα δέκα κορυφαία πανεπιστήμια στον κόσμο είναι πλέον κινεζικά.
Η αλλαγή αυτή δεν αφορά μόνο αριθμούς και θέσεις σε πίνακες. Αποτυπώνει μια βαθύτερη μετατόπιση στη διεθνή ισορροπία της γνώσης και της επιστήμης. Η Κίνα φαίνεται να ανεβαίνει με ταχύτητα που προκαλεί ανησυχία στις Ηνωμένες Πολιτείες και στο παγκόσμιο ακαδημαϊκό στερέωμα.
Ο πολιτικός Παπαδιαμάντης είναι πάντα επίκαιρός: Περιγράφει τα πολιτικά ήθη της εποχής του, τις κοινωνικές ανισότητες,τη διαφθορά και το πελατειακό σύστημα που ίσχυε τότε και που διαιωνίζεται ως τις μέρες μας. Παρατηρεί και ανατέμνει το πολιτικό σύστημα και τις αξίες του
Με μια πολιτική ανάγνωση του θα ασχοληθεί σήμερα η στήλη, αφήνοντας την πολιτική επικαιρότητα που μας βασανίζει ολόχρονα. Μέρες που είναι, και αφού πολλοί τον μνημονεύουν, ιδού μια διαφορετική ανάγνωση ενός από τους γενάρχες της νεοελληνικής γραμματείας,του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη(1851-1911). Μια ανάγνωση πολιτική.
Το Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης (Musée d’Art Moderne) του Παρισιού δέχτηκε μία «εντυπωσιακά γενναιόδωρη» δωρεά από την οικογένεια του μεγάλου Γάλλου ζωγράφου, Ανρί Ματίς.
Είναι συνήθεια παλιά ο απολογισμός στις μέρες αυτές για τη χρονιά που πέρασε και η προσπάθεια ενατένισης με προβλέψεις αυτής που έρχεται. Δύσκολος και ο απολογισμός, δύσκολη αν όχι και επικίνδυνη η πρόβλεψη. Απαισιόδοξος συνήθως ο απολογισμός, με λιγοστές ελπίδες το μέλλον σ’ένα κόσμο με πολέμους, κοινωνικές ανισότητες, καταστροφή του περιβάλλοντος και μιας γενικής αταξίας. Και όμως καθώς ο κόσμος προχωρεί κι η ζωή τραβάει την ανηφόρα μας χρειάζεται ο απολογισμός έτσι για να ανασυντάξουμε τις δυνάμεις μας και να ατενίσουμε το μέλλον, αν όχι πάντα αισιόδοξα, τουλάχιστον με κάποια ελπίδα.
Οταν αναλυτές περιγράφουν την εξωτερική πολιτική του Αμερικανού προέδρου, Ντόναλντ Τραμπ, τον πρώτο χρόνο της δεύτερης θητείας του, συχνά συμφωνούν με δύο χαρακτηρισμούς: «Ευμετάβλητος» και «συναλλακτικός».
Υπάρχει ένα νέο στοιχείο στην εξωτερική πολιτική του Ντόναλντ Τραμπ με την νέα του θητεία και αυτό αφορά την παράκαμψη των θεσμικών πλαισίων άσκησής της. Ούτε το Στέιτ Ντιπάρτμεντ, ούτε το Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας, ούτε και οι άλλοι θεσμοί που χάραζαν την αμερικανική εξωτερική πολιτική διαδραματίζουν πια τον ρόλο που είχαν στο παρελθόν. Σήμερα η εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ χαράζεται και ασκείται εξωθεσμικά μέσα από ένα δίκτυο προσώπων, στενών φίλων του Τραμπ ή συγγενών του που εκφράζουν κατά κανόνα διάφορα συμφέροντα. Γύρω από τον Αμερικανό πρόεδρο υπάρχει ένας συνασπισμός διαφορετικών και πολλές φορές αντιθετικών συμφερόντων και αυτό φαίνεται στις αλλαγή των αποφάσεών του που είναι πολύ συχνές.
Λεωνίδας Βουρλιώτης