Του Στέφανου Κωνσταντινίδη*
Έχει γίνει της μόδας τα τελευταία χρόνια,
και ιδιαίτερα στις μέρες μας, να βγαίνουν διάφοροι, πολιτικοί και άλλοι, και να
επιρρίπτουν στους Ελληνοκύπριους την συλλογική ευθύνη για μεμονωμένα εκγλήματα
που διαπράχτηκαν σε βάρος των Τουρκοκυπρίων είτε στα γενονότα του 1963-΄64 είτε
σε αυτά του 1974. Είναι μια προσπάθεια ενοχοποίησης ενός λαού για να καμφθεί η
όποια αντίστασή του στα αμερικανο-νατοϊκής έμπνευσης προωθούμενα σενάρια
επίλυσης του Κυπριακού, με επαναφορά ενός μορφώματος όπως το σχέδιο Ανάν το
2004. Η συλλογική ευθύνη όμως είναι τυπικό δείγμα αυταρχικών ή και
ολοκληρωτικών καθεστώτων, με πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα τον ναζισμό που την
υιοθέτησε απέναντι σε κοινωνικές και εθνικές ομάδες, όπως και απέναντι σε
ολόκληρες οικογένειες ή και κοινότητες, όταν ένα μέλος τους βοηθούσε στην
απόκρυψη ή την διαφυγή Εβραίων. Στο
δικαστήριο της Νυρεμβέργης όμως, δικάστηκαν οι ναζί ηγέτες στη βάση της ατομικής
ευθύνης που είχε ο καθένας για τα εγκλήματα πολέμου που διαπράχτηκαν. Καμιά
συλλογική ευθύνη δεν επιρρίφθηκε στον γερμανικό λαό. Τα γνωρίζουν αυτά εδώ στην
Κύπρο, όσοι ανοίγουν το στόμα τους και λένε «διαπράξαμε εγκλήματα, τους θάψαμε
σε πηγάδια, και άλλα παρόμοια»; Έχουν υπόψη τους ότι ο δικαιϊκός πολιτισμός δεν αναγνωρίζει την συλλογική ευθύνη; Αν τα
διαπράξατε αυτά κύριοι, να πάτε στον εισαγγελέα και να καταθέσετε για να
δικαστείτε. Να μην τα φορτώνετε και στους υπόλοιπους. Αν πάλι δεν τα
διαπράξατε, αλλά απλώς εννοείτε ότι τα διαπράξαμε όλοι μαζί σαν λαός, τότε
υιοθετείτε τη ναζιστική αρχή της συλλογικής ευθύνης.