Τσόμσκι vs Ζίζεκ: ο πόλεμος των αριστερών διανοουμένων

Ο γνωστός ακτιβιστής και καθηγητής του MIT τα βάζει με τον «Ελβις Πρίσλεϊ της πολιτισμικής θεωρίας»

Γρηγόρης  Μπέκος 

Ο Αμερικανός Νόαμ Τσόμσκι από τη μία - ο ηπίως αναρχικός γλωσσολόγος αλλά και μαχητικός ακτιβιστής κατά του ιμπεριαλισμού - και ο Σλοβένος Σλαβόι Ζίζεκ από την άλλη - ο πληθωρικός κομμουνιστής ψυχαναλυτής που έχει χαρακτηριστεί από φιλοσοφικός «γίγαντας της Λιουμπλιάνας» ως «Ελβις Πρίσλεϊ της πολιτισμικής θεωρίας» - είναι αναμφιβόλως τα πλέον αναγνωρίσιμα «εικονίσματα» της σύγχρονης ριζοσπαστικής Αριστεράς.

Νόαμ Τσόμσκι: Συνασπισμός των Νοτίων μέσα στο ευρώ

Προβατάς Μάκης  

Συγκέντρωση στην Πύλη του Βρανδεμβούργου την ημέρα της πανευρωπαϊκής κινητοποίησης που είχε οργανώσει η Ευρωπαϊκή Συνομοσπονδία Συνδικάτων στις 14 Νοεμβρίου 2012. Το πανό γράφει: «Για την εργασία και την αλληλεγγύη – Οχι στην κοινωνική διαίρεση της Ευρώπης»

  Νόαμ Τσόμσκι... Τα ΜΜΕ παγκοσμίως δεν γίνεται να αγνοήσουν τη γνώμη του, ανεξάρτητα από το αν συμφωνούν ή διαφωνούν με αυτήν. Σε μελέτη που έγινε στις ΗΠΑ την περίοδο 1980-1992 για τις δέκα σημαντικότερες «πηγές» στις οποίες προστρέχουν οι άνθρωποι σε ολόκληρο τον πλανήτη, ο διάσημος γλωσσολόγος, φιλόσοφος και πολιτικός αναλυτής κατετάγη στο Νούμερο 8. Η δεκάδα: Μαρξ, Λένιν, Σαίξπηρ, Αριστοτέλης, Βίβλος, Πλάτωνας, Φρόιντ, Τσόμσκι, Χέγκελ, Κικέρων. O 85χρονος διανοούμενος πριν από 18 μήνες μιλώντας στο «Βήμα» είχε πει ότι «η τρόικα με την πολιτική της θα σας καταστρέψει». Αυτή τη φορά τον συναντήσαμε για να μας πει τη γνώμη του για το «από εδώ και πέρα»... Στο γραφείο του στο Tμήμα Γλωσσολογίας και Φιλοσοφίας του ΜΙΤ δύο «αξίες» παραμένουν σταθερές. Πρώτον, στη βιβλιοθήκη, ενώ υπάρχουν βιβλία σε όλες τις κατηγορίες, συνεχίζει να είναι κενό το ράφι με την ετικέτα «Intelligence». Και, δεύτερον, η τεράστια φωτογραφία του Μπέρτραντ Ράσελ βρίσκεται στο ίδιο κεντρικό σημείο σαν ένα τεράστιο προσωπικό «εικόνισμα» και από κάτω γραμμένη η φράση του Ράσελ η οποία είναι αξίωμα και του ίδιου του Τσόμσκι: «Τρία πάθη, απλά, αλλά κατακλυσμιαία, εξουσιάζουν τη ζωή μου: η λαχτάρα για αγάπη, η αναζήτηση της γνώσης και η ανυπόφορη θλίψη για τα βάσανα του ανθρώπινου είδους».

Ο Νόαμ Τσόμσκυ μιλάει για τα νεανικά του χρόνια, τις σπουδές, το παιχνίδι, τη χειραφέτηση

 

Δουλειά, εκπαίδευση και ελευθερία 

Συνέντευξη του Νοαμ Τσομσκυ 

 * Θα ήθελα να ξεκινήσω με το εξής ερώτημα: Ποια είναι η ενασχόληση που πραγματικά σας γεμίζει; Να ξεκινήσουμε από την προσωπική σας ζωή και τη διπλή σας σταδιοδρομία στη γλωσσολογία και στον πολιτικό αγώνα, τι λέτε;

Αν είχα το χρόνο, θα περνούσα πολύ περισσότερο καιρό ασχολούμενος με τη γλώσσα, τη φιλοσοφία, τη γνωσιολογία, διανοητικά πεδία με εξαιρετικό ενδιαφέρον. Ωστόσο, μεγάλο μέρος της ζωής μου το αφιερώνω στη μία ή την άλλη μορφή πολιτικής δραστηριότητας: διάβασμα, συγγραφή, οργανωτική δράση, ακτιβισμό κ.ο.κ. Όλα αυτά αξίζει πραγματικά να τα κάνουμε, είναι αναγκαίο, αλλά δεν είναι πάντα συναρπαστικά από διανοητική άποψη. Πολλές φορές είτε δεν καταλαβαίνουμε τίποτα είτε μένουμε σε ένα επιφανειακό επίπεδο. Το κάνω ωστόσο, επειδή είναι απαραίτητο. Το είδος της δουλειάς που πρέπει να καταλαμβάνει το βασικό μέρος της ζωής μας είναι αυτό που θέλαμε να κάνουμε αν δεν πληρωνόμασταν γι’ αυτό: η ενασχόληση που προκύπτει από τις εσωτερικές μας ανάγκες, ενδιαφέροντα και ανησυχίες.

* Πιστεύετε λοιπόν ότι ένα άτομο ξέρει πραγματικά τι είναι αυτό που θέλει να κάνει;
Υπό τις κατάλληλες συνθήκες, ναι. Τα παιδιά, για παράδειγμα, είναι εκ φύσεως περίεργα -- θέλουν να μάθουν τα πάντα, θέλουν να εξερευνήσουν τα πάντα, αλλά συνήθως αυτό φροντίζουν να τους το βγάλουν από το κεφάλι τους. Μπαίνουν σε πειθαρχημένες δομές, όπου τα πράγματα οργανώνονται με άκαμπτο τρόπο. Γι’ αυτό το σχολείο είναι βαρετό· κι ωστόσο μπορεί να γίνει συναρπαστικό! Μέχρι τα δώδεκά μου πήγαινα σε ένα σχολείο οργανωμένο με βάση τις παιδαγωγικές αρχές του Τζων Ντιούι. Ήταν μια συναρπαστική εμπειρία, ήθελες να πηγαίνεις στο σχολείο. Δεν υπήρχε κατάταξη και βαθμολογία. Βέβαια, υπήρχε μια κατεύθυνση, δεν έκανες απλώς ό,τι σου κατέβαινε. Υπήρχε μια δομή, αλλά κυρίως μας ενθάρρυναν να καλλιεργούμε τα ενδιαφέροντα και τις κλίσεις μας, και να συνεργαζόμαστε μεταξύ μας.

Νόαμ Τσόμσκι: Οι πολιτικές της ΕΕ στην Ελλάδα είναι ταξικός πόλεμος

«Η λιτότητα είναι αδιέξοδη και καταστρέφει τη χώρα», τόνισε

 
Την θέση ότι οι πολιτικές που εφαρμόζει η Ευρωπαϊκή Ένωση για την αντιμετώπιση της κρίσης όχι μόνο δεν πετυχαίνουν τους στόχους τους αλλά φέρνουν και καταστροφή στην Ελλάδα εξέφρασε σε συνέντευξή του ο Αμερικανός γλωσσολόγος και διανοητής Νόαμ Τσόμσκι. Η επιλογή της λιτότητας είναι οικονομικά αδιέξοδη, λέει, και εκτιμά ότι είναι κάτι περισσότερο από μια εμμονή για την τιθάσευση του πληθωρισμού: «είναι ένας ταξικός πόλεμος» με πολιτικές νεοφιλελεύθερης κοπής που γκρεμίζουν το κοινωνικό κράτος.

Μιλώντας σε ομογενειακή ραδιοφωνική εκπομπή τόνισε ότι «οι πολιτικές της ΕΕ καταστρέφουν την Ελλάδα» –δεν πιστεύει ότι αυτό γίνεται εσκεμμένα, διευκρίνισε– γιατί «δεν καταφέρνουν να ξαναζωντανέψουν την οικονομία ή ακόμη να σβήσουν το χρέος».

Τέτοιες πολιτικές, όπως είπε, «δεν είναι ότι δεν δουλεύουν τώρα· σχεδόν ποτέ δεν δούλεψαν». Αλλά περά από αυτό, αυτές οι νεοφιλελεύθερες πολιτικές που ξεκίνησαν από τον Ρίγκαν και την Θάτσερ, καταστρέφουν το δίχτυ κοινωνικής ασφάλειας στην Ευρώπη.

Νόαμ Τσόμσκι - Στόχος της τρόικας οι κοινωνικές παροχές

Συνέντευξη του διάσημου καθηγητή στην «Tagesspiegel»

«Αυτοκτονική» χαρακτηρίζει την ευρωπαϊκή πολιτική αντιμετώπισης της κρίσης ο διάσημος αμερικανός γλωσσολόγος Νόαμ Τσόμσκι σε συνέντευξή του που δημοσιεύει η γερμανική εφημερίδα «Der Tagesspiegel».

Ο καθηγητής του Τεχνολογικού Ινστιτούτου της Μασαχουσέτης (ΜΙΤ) εκφράζει τη ρηξικέλευθη άποψη ότι κεντρικός στόχος της πολιτικής λιτότητας που εφαρμόζεται δεν είναι η δημοσιονομική εξυγίανση, όπως επικαλούνται οι κυβερνήσεις, αλλά η αποδόμηση του κοινωνικού κράτους, όπου εξακολουθεί να λειτουργεί ακόμη στην Ευρώπη.

Νόαμ Τσόμσκι: «Η Ελλάδα καταστρέφεται βάσει σχεδίου»

Τον έχουν χαρακτηρίσει «Αϊνστάιν της γλωσσολογίας», «Δαρβίνο της εποχής μας» και «κορυφαίο διανοούμενο του κόσμου». Είναι ένας από τους σημαντικότερους ακτιβιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, κάτι που του έδωσε και τον χαρακτηρισμό «ο αντιαμερικανός εξτρεμιστής», τον οποίο χρησιμοποιούν κυρίως οι Αμερικανοί. Η θεμελιώδης πλέον «Ιεραρχία Τσόμσκι», την οποία περιέγραψε το 1956, τον έχει καθιερώσει και ως έναν από τους σημαντικότερους γλωσσολόγους όλων των εποχών. Και όμως, παρ’ ότι έχεις όλα αυτά στο μυαλό σου όταν πηγαίνεις να τον συναντήσεις, ο 83χρονος Νόαμ Τσόμσκι είναι τελικά ακόμη πιο επιβλητικός και εντυπωσιακός από τη φήμη του.
Ο Νόαμ, όπως τον αποκαλούν όλοι στο ΜΙΤ, πηγαίνει κάθε ημέρα στο γραφείο του, στο Τμήμα Γλωσσολογίας και Φιλοσοφίας. Εκεί βρεθήκαμε στις 3.00 το μεσημέρι, 15 λεπτά νωρίτερα από το ραντεβού μας. Η Μπεβ Στολ, η βοηθός του, μας άνοιξε την πόρτα του προθαλάμου του γραφείου του. Είναι αυτή που κανονίζει τα πάντα για εκείνον με κάθε λεπτομέρεια: «Σε πέντε λεπτά θα μπείτε στο γραφείο του, ετοιμαστείτε και ο καθηγητής θα είναι μαζί σας στην ώρα του».
Ένα γραφείο γεμάτο βιβλία παντού. Στην τεράστια βιβλιοθήκη όλα είναι τοποθετημένα σε ράφια με γραμμένη από κάτω την κατηγορία στην οποία ανήκουν. Μια κατηγορία, όμως, ενώ έχει ετικέτα, είναι εντελώς κενή από βιβλία: «Intelligence». Σε κεντρικό σημείο υπάρχει μια τεράστια φωτογραφία του Μπέρτραντ Ράσελ και από κάτω γραμμένη η φράση με την οποία ξεκινά η αυτοβιογραφία του και προφανώς εκφράζει και τον Τσόμσκι: «Τρία πάθη, απλά, αλλά κατακλυσμιαία, εξουσιάζουν τη ζωή μου: Η λαχτάρα για αγάπη, η αναζήτηση της γνώσης και η ανυπόφορη θλίψη για τα βάσανα του ανθρώπινου είδους».

Η φιλία δύο θρύλων της αμερικανικής Αριστεράς, του Χάουαρντ Ζιν και του Νόαμ Τσόμσκι μέσα από τα λόγια του τελευταίου.

«Ο Χάουαρντ θα σας απαντούσε...» 

«Το παραμύθι που γνωρίζω καλά να σας πω και το οποίο ισχύει τώρα και για πάντα είναι αυτό που λέει: “Μια φορά κι έναν καιρό οι άνθρωποι έκαναν κάτι που τελικά το έκαναν πάντα, και πρέπει να το κάνουν και τώρα. Αυτό είναι να παλεύουν με κουράγιο και δύναμη ενάντια στην καταπίεση και στην κάθε σκληρότητα των συστημάτων. Αυτό ξέρω ότι είναι δραματικό, αλλά είναι και η απόλυτη πηγή έμπνευσης καθ’ όλη τη διάρκεια της ανθρώπινης Ιστορίας”».

 

Μάκης Προβατάς

Ο Χάουαρντ Ζιν (αριστερά) και ο Νόαμ Τσόμσκι σε τηλεοπτική 

συζήτηση περί δημοκρατίας.

Ο Νόαμ Τσόμσκι και ο σπουδαίος αμερικανός ιστορικός Χάουαρντ Ζιν υπήρξαν για πολλές δεκαετίες φίλοι και συναγωνιστές. Πρωτοστάτησαν από κοινού και με περίσσιο θάρρος στις εκστρατείες για τα ανθρώπινα δικαιώματα στις ΗΠΑ και ενάντια στον πόλεμο του Βιετνάμ, σε εποχές όπου η αντιπαράθεση με το βαθύ κράτος της Αμερικής δεν ήταν καθόλου εύκολη υπόθεση και είχε προσωπικό τίμημα. Ο Χάουαρντ Ζιν απεβίωσε τον Ιανουάριο του 2010. Οταν η συζήτησή μας με τον Νόαμ Τσόμσκι οδηγήθηκε στην απώλεια του καλού του φίλου, ο καθηγητής βούρκωσε και η φωνή του έγινε ακόμη πιο αδύναμη. Οδήγησε όμως επίσης σε μια ιδιότυπη μετά θάνατον συνέντευξη του Ζιν, καθώς στη συνέχεια ο Τσόμσκι θα μας απαντούσε λέγοντας «ο Χάουαρντ θα σας απαντούσε»...

Θέλω να σας κάνω μια προσωπική ερώτηση αλλά υπάρχει λόγος. Σας λείπει ο Χάουαρντ Ζιν; «Μου λείπει πάρα πολύ. Ημασταν πολύ κοντά ο ένας στον άλλον».

Συνέντευξη Τσόμσκι: "Σταθερότητα

Συνέντευξη Τσόμσκι: "Σταθερότητα 

σημαίνει υπακοή στην κυριαρχία των ΗΠΑ"

Ο Νόαμ Τσόμσκι, γνωστός Αμερικανός συγγραφέας και πολιτικός αναλυτής, με αφορμή την αιματοχυσία στη Λιβύη μίλησε στο Press TV για τις πρόσφατες εξελίξεις στον αραβικό κόσμο. Σύμφωνα με τον Τσόμσκι, για τις ΗΠΑ και τους συμμάχους της στην ΕΕ είναι συμφέρουσα η διατήρηση δικτατορικών καθεστώτων στα πλούσια ενεργειακά κράτη, καθώς παρέχουν μεγαλύτερη σταθερότητα σε σχέση με τις...πραγματικές δημοκρατίες.