Τζόζεφ Στίγκλιτζ: «Ζούμε σε μια νέα εποχή μονοπωλίων»
Ο αμερικανός οικονομολόγος γράφει για τις δύο σχολές σκέψης, την κατανομή του εισοδήματος και την οικονομία της αγοράς
«Κάποιες εταιρείες, όπως η Microsoft
και οι φαρμακοβιομηχανίες, έχουν μάθει πώς να εμποδίζουν άλλες να μπουν
στην αγορά και συχνά συνεπικουρούνται από τις συντηρητικές πολιτικές
δυνάμεις» λέει ο νομπελίστας αμερικανός οικονομολόγος Τζόζεφ Στίγκλιτζ
Επί 200 χρόνια δύο είναι
οι σχολές σκέψης που εξηγούν τι είναι αυτό που καθορίζει την κατανομή
του εισοδήματος και το πώς λειτουργεί η οικονομία της αγοράς, γράφει σε
άρθρο του στο «Project Syndicate» ο γνωστός νομπελίστας οικονομολόγος Τζόζεφ Στίγκλιτζ.
Η μία πηγάζει από τον Ανταμ Σμιθ και τους φιλελεύθερους οικονομολόγους
του 19ου αιώνα και εστιάζει στις ανταγωνιστικές αγορές. Και η άλλη έχει
ως σημείο αφετηρίας την ελεύθερη ροπή των αγορών προς το μονοπώλιο.
Σήμερα ζούμε, κατά τον ίδιο, μια νέα εποχή μονοπωλίων.
«Είναι σημαντικό να τις κατανοήσουμε και τις δύο σχολές σκέψης
επειδή οι απόψεις μας για τις κυβερνητικές πολιτικές και τις υπάρχουσες
ανισότητες διαμορφώνονται από το ποια από τις δύο πιστεύει κανείς ότι
περιγράφει καλύτερα την πραγματικότητα» γράφει ο Στίγκλιτζ. Για
τους φιλελεύθερους του 19ου αιώνα και τους μεταγενέστερους
οικονομολόγους, ακριβώς επειδή οι αγορές είναι ανταγωνιστικές, η
ανταπόδοση που θα δεχθεί κάποιος είναι ανάλογη με την κοινωνική του
συνεισφορά - το οριακό προϊόν. Οι καπιταλιστές ανταμείβονται για την
εξοικονόμηση και όχι για την κατανάλωση και οι εισοδηματικές διαφορές
σχετίζονται με την ιδιοκτησία περιουσιακών στοιχείων. Επομένως,
σχολιάζει ο Στίγκλιτζ, «οι ακαδημαϊκοί εστίασαν την προσοχή τους
στους παράγοντες που καθορίζουν την κατανομή των περιουσιακών στοιχείων
και πώς αυτά περνούν από γενιά σε γενιά».
Ο ανταγωνισμός δεν αρκεί ως εργαλείο ανάλυσης
