Ταξίδια - Η Μόσχα αποκαλύπτεται

Η βαριά ιστορία της ξεπροβάλλει σε κάθε βήμα, οι σύγχρονες αντιθέσεις της εκπλήσσουν ακόμη και τον πιο υποψιασμένο επισκέπτη, ο πλούτος και η φτώχεια βρίσκονται σε μια διαρκή αναμέτρηση… Καλωσορίσατε στην πρωτεύουσα της Ρωσίας, μια από τις πιο συναρπαστικές πόλεις του κόσμου.

ΚΕΙΜΕΝΟ: ΚΥΡΙΑΚΗ ΒΑΣΣΑΛΟΥ,
ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: ΕΦΗ ΠΑΡΟΥΤΣΑ

Η άφιξη στη Μόσχα, ένα μεσημέρι Πέμπτης, μας επιφύλασσε μια δυσάρεστη μάλλον έκπληξη, η οποία ωστόσο για τους κατοίκους αποτελεί την απόλυτη πραγματικότητα. Η πρωτεύουσα της Ρωσίας, των 15 εκατομμυρίων κατοίκων, έχει τόσο πολλή κίνηση, που είναι ανέφικτο να φτάσει κανείς στον προορισμό του σε λιγότερο από μιάμιση με τρεις ώρες. Και αυτό, βεβαίως, καθιστά τη μετακίνηση τρομακτικά δύσκολη, είτε είσαι κάτοικος Μόσχας και πηγαίνεις ή επιστρέφεις από τη δουλειά σου είτε είσαι ένας κουρασμένος από το ταξίδι επισκέπτης. Και όμως, παρότι η πόλη φημίζεται για το τεράστιο μετρό της, πλέον όλο και λιγότεροι είναι αυτοί που το χρησιμοποιούν. Κάτι η βομβιστική ενέργεια του Μαρτίου του 2009, κάτι η πολύ χαμηλή ακόμα τιμή της βενζίνης (0,60 ευρώ το λίτρο), οι περισσότεροι Μοσχοβίτες προτιμούν να περνούν αρκετές ώρες στα αυτοκίνητά τους, κολλημένοι στην κίνηση. «Καλά, και πώς αντέχουν τόσες ώρες;» η εύλογη δική μας απορία, για να μας δώσει ένα στοιχείο από τις συνήθειές τους, σε άπταιστα Ελληνικά, ο ξεναγός μας Βασίλι: «Αγαπημένη τους συνήθεια, τις ώρες της αναμονής, είναι να ακούνε CD, όπου γνωστοί Ρώσοι ηθοποιοί αναγιγνώσκουν βιβλία της παγκόσμιας λογοτεχνίας».

Εδώ, πάντως, συγκριτικά με την υπόλοιπη χώρα (εξαιρουμένης της Αγίας Πετρούπολης), συγκεντρώνονται οι περισσότεροι πλούσιοι Ρώσοι, εκ των οποίων ορισμένοι τα τελευταία χρόνια έχουν κάνει αμύθητες περιουσίες. Αυτό, σε μια πρώτη ανάγνωση, φαίνεται από τα πολυτελέστατα αυτοκίνητα που κυκλοφορούν στο κέντρο της πόλης· πλάι βεβαίως στα ουκ ολίγα Lada των φτωχότερων και συνήθως νοσταλγών του προηγούμενου καθεστώτος...
ΠΛΟΥΣΙΟΙ ΚΑΙ ΦΤΩΧΟΙ
Στη Μόσχα υπάρχουν, θα μπορούσαμε να πούμε, τρεις κατηγορίες πολιτών: οι πολύ πλούσιοι (ο τρόπος που απέκτησαν τόσο πλούτο αξίζει να αποτελέσει ξεχωριστό -όχι ταξιδιωτικό- θέμα), που μένουν στα πλέον προστατευμένα «πολυτελή» προάστια της πόλης, χτισμένα πάνω σε δάση κατά τη σχετικά βίαιη επέκταση της πόλης τα τελευταία χρόνια· οι μικροαστοί, που προέρχονται από οικογένειες Μοσχοβιτών, που κατά τη μετάβαση από τον υπαρκτό σοσιαλισμό στον καπιταλισμό έμειναν με ένα μικρό ιδιόκτητο διαμέρισμα και μια δουλειά - αν και πλέον, για να τα βγάζουν πέρα, χρειάζεται να κάνουν και δεύτερη, ακόμη και τρίτη δουλειά· τέλος, οι μετανάστες, οι περισσότεροι από την ενδοχώρα της αχανούς χώρας, καθώς και από τα γύρω κράτη-πρώην μέλη της ΕΣΣΔ. Και φυσιογνωμικά να το δει κανείς όμως, υπάρχει σαφής διαχωρισμός, που οι ψηλοί ξανθοί και γεροδεμένοι Ρώσοι φροντίζουν να τον επισημαίνουν ειδικά απέναντι στους πιο μελαχρινούς και μικροκαμωμένους Καυκάσιους - συνήθως εσωτερικούς μετανάστες.
Οι Ρώσοι είναι ένας λαός που έχει περάσει πολλά -επαναστάσεις και πολέμους-, σκληραγωγημένος και συνάμα, λόγω και της γεωγραφικής θέσης της χώρας σε συνδυασμό με τις καιρικές συνθήκες, ψυχρός και ελάχιστα χαμογελαστός. Υπάρχουν βέβαια και πολλές εξαιρέσεις, σε γενικές γραμμές πάντως είναι κάπως απότομοι και, θα λέγαμε, δύσκολοι στην επικοινωνία. Συν το ότι οι περισσότεροι -πλούσιοι και φτωχοί- δεν μιλούν καθόλου Αγγλικά. Ακόμη και στο πλέον εμπορικό και τουριστικό κομμάτι της πόλης, στην Κόκκινη Πλατεία για παράδειγμα, δύσκολα θα βρεθεί κανείς να σου δώσει πληροφορίες σε άλλη γλώσσα πλην των Ρωσικών. Αν δεν χαθείς στο μετρό, όπου όλοι οι σταθμοί είναι γραμμένοι στο κυριλλικό αλφάβητο, το πιθανότερο είναι να περάσεις αρκετή ώρα προσπαθώντας να αποκρυπτογραφήσεις το όνομα του σταθμού όπου βρίσκεσαι. Γι' αυτό και όσοι δεν έχουν μεγάλη εμπειρία στα ταξίδια, είναι προτιμότερο να την επισκεφτούν οργανωμένα, σε γκρουπ.
Από τον ξεναγό μας, τον Βασίλι, μαθαίνουμε ότι η πόλη, που πήρε το όνομά της από τον ποταμό Μόσχοβα που τη διαρρέει, δημιουργήθηκε στα τέλη του 9ου αιώνα ως χωριό των Ακριτών, ενώ εμφανίζεται ως μεγάλη πόλη πλέον ήδη από τις αρχές του 12ου αιώνα. Ο Μόσχοβας έχει μήκος 502 χλμ., εκ των οποίων τα 87 χλμ. περνούν μέσα από τη Μόσχα. Η Ρωσία, γενικά, έχει πάνω από 2 εκατ. ποτάμια και παραπόταμους, που κατά 60% είναι πλωτά και αποτελούν εμπορικούς δρόμους, ενώ περίπου δεκαοκτώ από αυτά έχουν μήκος πάνω από 1.000 χλμ. Υπάρχουν επίσης και τεχνητά κανάλια που ενώνουν τα μεγάλα ποτάμια.
Εξίσου εντυπωσιακό, όμως, είναι και το σιδηροδρομικό δίκτυο της χώρας. Παλιά έλεγαν ότι όπου δεν πάει δρόμος πάει σιδηρόδρομος (!), γι' αυτό και μέσα στην πόλη υπάρχουν περισσότερα από 800 χλμ. σιδηροδρομικών γραμμών, με εννέα σταθμούς μόνο στο ιστορικό κέντρο. Σε αυτό το εντυπωσιακό νούμερο έρχεται να προστεθεί το εξίσου τεράστιο δίκτυο του μετρό των 15 γραμμών και των 170 σταθμών. Ιστορικό το μετρό της Μόσχας, χτίστηκε στα χρόνια της Σοβιετικής Ενωσης (ΕΣΣΔ) με τη συμμετοχή του περισσότερου κόσμου, που δούλευε εθελοντικά για την ολοκλήρωση αυτού του τόσο μεγάλου και σημαντικού έργου για την πόλη. Οι περισσότεροι σταθμοί, μάλιστα, ειδικά αυτοί που δημιουργήθηκαν τα πρώτα χρόνια, είναι αληθινά έργα τέχνης («υπόγεια λαϊκά παλάτια» τα ονόμαζαν) και συγκαταλέγονται στα βασικά αξιοθέατα της πόλης.
ΣΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ
Εντεκα ακτίνες, δηλαδή λεωφόροι, καταλήγουν στο ιστορικό κέντρο της πόλης, ενώ περί τους επτά πανύψηλους επιβλητικούς πύργους, που σήμερα στεγάζουν από υπουργεία μέχρι ξενοδοχεία, υπενθυμίζουν στον οδηγό ότι εισέρχεται στο κέντρο της Μόσχας και συγχρόνως βοηθούν στον καλύτερο δυνατό προσανατολισμό. Οι δε κεντρικές λεωφόροι, που είτε καταλήγουν στο κέντρο είτε κινούνται παράλληλα με αυτό, δημιουργώντας έναν δακτύλιο, είναι τόσο φαρδιές, που σε ορισμένες περιπτώσεις φτάνουν έως και τα οκτώ ρεύματα κυκλοφορίας και βεβαίως είναι ριψοκίνδυνο να τις διασχίσει κανείς πεζή. Γι' αυτόν το λόγο, στη Μόσχα, και δη στο κέντρο, όπου θα κινηθείτε -τουλάχιστον την πρώτη φορά που θα την επισκεφτείτε-, θα μάθετε να χρησιμοποιείτε (υποχρεωτικά) τις υπόγειες διαβάσεις, οι οποίες μάλιστα έχουν το δικό τους ενδιαφέρον και απαιτούν επίσης τη δέουσα προσοχή. Αφενός θα σας τραβήξουν την προσοχή τα μικροσκοπικά μαγαζιά που φιλοξενούν αριστερά και δεξιά, όπου πωλούνται κάθε λογής εμπορεύματα (από τσιγάρα και ξηρούς καρπούς μέχρι παντόφλες, μάλλινες κάλτσες και πιτζάμες), αφετέρου πρέπει να έχετε το νου σας, δηλαδή να προσέχετε τις τσάντες σας, για να μη σας κλέψουν τουλάχιστον το πορτοφόλι.
Βγαίνοντας, πάλι, στην επιφάνεια της γης, είναι βέβαιο ότι δεν θα σταματήσετε να χαζεύετε τα πάμπολλα παλαιά αλλά και πιο σύγχρονα κτίρια τριγύρω. Στο κέντρο της Μόσχας υπάρχουν οι πρώτες πολυκατοικίες, που χτίστηκαν στα τέλη του 19ου αιώνα, αλλά και τεράστια γκρίζα κτίρια από τα χρόνια της Σοβιετικής Ενωσης πλάι στα υπερσύγχρονα γυάλινα κτίρια του 21ου αιώνα. Την τελευταία δεκαετία, άλλωστε, ίσως και λίγο παραπάνω, τα έργα υποδομών έχουν τον πρώτο λόγο στη ρωσική πρωτεύουσα, όπου τα παλαιά κτίρια ανακαινίζονται πλήρως, φροντίζοντας ωστόσο να διατηρούν τις προσόψεις τους, εκκλησίες ξαναχτίζονται από την αρχή, ενώ, μεταξύ άλλων, ετοιμάζεται γοργά και το σίτι της μοντέρνας μητρόπολης, αποτελούμενο από αρκετούς εντυπωσιακούς ουρανοξύστες.
ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
Για τους περισσότερους Ελληνες, η ξενάγηση στη Μόσχα αρχίζει με μια σύντομη επίσκεψη στο ναό της Γέννησης του Χριστού, ο οποίος χτίστηκε μετά την αλλαγή του καθεστώτος στο σημείο ακριβώς όπου προϋπήρχε ο ίδιος ναός, προτού γκρεμιστεί στα χρόνια της Σοβιετικής Ενωσης. Αποτελεί, μάλιστα, πιστό αντίγραφο του πρώτου και ολοκληρώθηκε μέσα σε μόλις τέσσερα χρόνια. Ορθόδοξοι χριστιανοί και οι Ρώσοι, αλλά παλαιοημερολογίτες, θα παρατηρήσετε ότι ειδικά οι γυναίκες ουδέποτε επισκέπτονται την εκκλησία χωρίς μαντίλι στο κεφάλι, κάτι που σπάνια συμβαίνει στην Ελλάδα.
Αλλες εκκλησίες που μπορείτε να επισκεφτείτε ή έστω να δείτε απέξω είναι της Γέννησης της Θεοτόκου (19ος αιώνας) στην περιοχή των Γερακιών -λίγο πιο μακριά από το κέντρο-, εκεί δηλαδή όπου ο πατέρας του τσάρου Πέτρου πήγαινε για να κυνηγήσει αρπακτικά, αλλά και η κόκκινη εκκλησία των Αγίων Πάντων, όπου στεγάζεται η ελληνική ενορία, η εκκλησία του Αγίου Νικολάου, επίσης του 19ου αιώνα, ή του Αγίου Συμεών του Στυλίτη του 16ου αιώνα.
Και η βόλτα συνεχίζεται... Πρώην βιομηχανικά κτίρια της πόλης έχουν μετατραπεί σε πολυκαταστήματα και ακριβά εστιατόρια, ενώ εδώ θα συναντήσετε και ορισμένα από τα ακριβότερα ξενοδοχεία του κόσμου, όπως το Ukrania Radisson, το οποίο είναι χτισμένο στις όχθες του Μόσχοβα και το χειμώνα ναυλώνει μέχρι και παγοθραυστικό για να μπορέσουν να λειτουργήσουν τα πλωτά του εστιατόρια!
Ενα ταξίδι στη Μόσχα, όμως, δεν θα μπορούσε παρά να εμπεριέχει μεγάλες αναφορές στην ιστορία και στον πολιτισμό. Μεταξύ των μουσείων που αξίζει να σημειώσετε -και ανάλογα με το χρόνο σας να επισκεφτείτε- είναι του Μαγιακόφσκι, του Τολστόι και του Τσέχοφ, ενώ στην περιοχή των Κινηματογράφων δεν μπορεί παρά να μνημονεύσετε μεγάλα ονόματα της έβδομης τέχνης, όπως του Ταρκόφσκι και του Αϊζενστάιν.
Οσο για τη συνέχεια της περιήγησης, θα σας εντυπωσιάσουν οπωσδήποτε κτίρια όπως αυτό της Μυστικής Υπηρεσίας KGB στην ομώνυμη πλατεία, το κτίριο της Βουλής (Ντούμα) ή το επιβλητικό Επιτελείο του Στρατού -έξι στρατιωτικές ακαδημίες φιλοξενεί, παρεμπιπτόντως, η Μόσχα-, αλλά και η Βιβλιοθήκη, με το άγαλμα του... προβληματισμένου Ντοστογιέφσκι απέξω.
ΣΤΗΝ ΚΟΚΚΙΝΗ ΠΛΑΤΕΙΑ
Εδώ αρχίζει και τελειώνει ένα ταξίδι στη Μόσχα. Είναι το σημείο μηδέν της ρωσικής πρωτεύουσας, στο οποίο θα εισέλθετε από την πλευρά του Ιστορικού Μουσείου για να επισκεφτείτε (ή και όχι) το μαυσωλείο του Λένιν, να θαυμάσετε τον πολύχρωμο Αγιο Βασίλη στο βάθος, που μοιάζει με καραμελόσπιτο, το επιβλητικό Κρεμλίνο αριστερά και το τεράστιο εμπορικό κέντρο Γκουμ δεξιά. Εντυπωσιακή μέρα και νύχτα, φωταγωγημένη όπως της αξίζει και μοναδική στον κόσμο, στην Κόκκινη Πλατεία έρχονται μνήμες από τη μακρά ιστορία της χώρας, και πολύ περισσότερο από την επανάσταση του 1917, συγχρόνως όμως καθρεφτίζεται εδώ και το παρόν μιας Ρωσίας που κινείται πλέον στους ρυθμούς του θεάματος και της κατανάλωσης. Το εμπορικό κέντρο Γκουμ φιλοξενεί τις ακριβότερες ετικέτες του κόσμου, ενώ στους χώρους του, αλλά και στην πλατεία έξω, φωτογραφίζονται καθημερινά αμέτρητα νιόπαντρα ζευγάρια. Είναι must!
Από το Γκουμ όμως έχουν τη δυνατότητα να ψωνίζουν μονάχα οι πολύ πλούσιοι Μοσχοβίτες, ενώ για τους τουρίστες υπάρχουν οι υπαίθριοι πάγκοι μπροστά από το Ιστορικό Μουσείο, όπου πωλούνται σύμβολα και σουβενίρ από τα χρόνια της ΕΣΣΔ. Ισως μονάχα εδώ θα βρείτε κάποιες αναφορές στον Στάλιν (μια κονκάρδα, μια κούπα ή ένα μαγνητάκι με το πρόσωπό του), αφού στο πλαίσιο της αποσταλινοποίησης που ξεκίνησε πριν από αρκετές πια δεκαετίες επί Χρουστσόφ, το όνομά του δεν υπάρχει ούτε καν στα μνημεία της πόλης.
Κι αν η αστυνομία σάς φανεί κάπως πιο δραστήρια απ' ό,τι συνήθως... το νου σας. Ερχεται ο Πούτιν!
ΠΡΑΚΤΙΚΑ ΚΑΙ ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΑ
Η Μόσχα είναι μία από τις ακριβότερες πρωτεύουσες του κόσμου. Τα μόνα φθηνά πράγματα που μπορείτε να βρείτε είναι η βενζίνη, τα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς, τα τσιγάρα, οι μπίρες και προς το παρόν τουλάχιστον... τα θέατρα - μια παράδοση που έρχεται από την ΕΣΣΔ. Γι' αυτό και οι χαμηλές τάξεις των Μοσχοβιτών αναγκάζονται να κάνουν πάνω από μία ή και δύο δουλειές για να αντεπεξέλθουν, και γι' αυτό, επίσης, για να μπορούν να κάνουν τα ψώνια τους όλοι οι σκληρά εργαζόμενοι πολίτες, θα βρείτε στη Μόσχα σούπερ μάρκετ, φαρμακεία, αλλά και βιβλιοπωλεία, με 24ωρη λειτουργία.
Το τοπικό νόμισμα είναι το ρούβλι και η ισοτιμία κυμαίνεται περίπου στο 1 ευρώ προς 40 ρούβλια.
Για αναμνηστικά δώρα επισκεφτείτε τη λεωφόρο Αρμπάτ, αναζητήστε τον κύριο που μοιάζει στην όψη με τον Αϊ-Βασίλη και αγοράστε χειροποίητες μπαμπούσκες!

ΠΩΣ ΠΑΜΕ
Από την Αθήνα πετούν απευθείας στην πρωτεύουσα της Ρωσίας η ελληνική Aegean(www.aegeanair.com) και η ρωσική Aeroflot (www.aeroflot.ru).
Και θυμηθείτε: Η Μόσχα έχει έξι αεροδρόμια, κι εσείς ως καλοί ταξιδιώτες πρέπει να σημειώσετε σε ποιο από αυτά προσγειώνεστε και απογειώνεστε, ώστε να οργανώσετε τη μετακίνησή σας με Μέσα Μαζικής Μεταφοράς.
ΔΙΑΜΟΝΗ
Novotel (Novoslobodskaya 23, www.novotel.com). Τυπικό τετράστερο ξενοδοχείο με όλες τις ανέσεις και πολύ κοντά σε δύο στάσεις μετρό.
Moscow Suites Apartments Arbat (Noviy Arbat 16, www.moscowsuites.ru). Μοντέρνα, πλήρως εξοπλισμένα διαμερίσματα σε απόσταση 15 λεπτών με τα πόδια από το Κρεμλίνο. Μπορούν να φιλοξενήσουν από 2 έως 4 άτομα. 150 - 160 ευρώ τη βραδιά.
Maxima Panorama Hotel (Masterkova 4, www.maximahotels.com). Βρίσκεται δίπλα στο σταθμό του μετρό Avtozavodskaya, και διαθέτει ωραία, μοντέρνα δωμάτια. Από 97 ευρώ το δίκλινο με πρωινό.
Holiday InMoscow Suschevsky (Suschevsky Val Street 74, Meshchansky, www.holidayinn.com). Μόλις 300 μ. από το σταθμό Rizhskaya, το τετράστερο ξενοδοχείο διαθέτει φωτεινά διακοσμημένα δωμάτια και γυμναστήριο. Από 120 ευρώ.
ΦΑΓΗΤΟ - ΠΟΤΟ
Κάτι που θα παρατηρήσετε και μπορεί να σας φανεί και λίγο αστείο είναι ότι τα ονόματα ακόμα και των Mac Donald's ή των Starbucks και των Subway αναγράφονται στα κυριλλικά! Τις ευρωπαϊκές και αμερικανικές αλυσίδες, όμως, μην τις υποτιμήσετε, γιατί μπορεί να αποβούν μια αρκετά οικονομική λύση. Σε αυτή την κατηγορία σημειώστε και το μάλλον γαλλικό και πολύ καλό για σάντουιτς και σούπες Le PainQuotidien(www.lpq.ru), αλλά και τη ρωσική αλυσίδα Kofe XAY3 για καφέ, γλυκό και ελαφρύ γεύμα. Ολα τους θα τα συναντήσετε σε διάφορα σημεία του κέντρου! Σε όλα σχεδόν τα εστιατόρια, σημειώστε επιπλέον ότι υπάρχει χώρος καπνιστών και μη.
• Coffee Mania Vernada (Bolshaya Nikitskaya 13/6, www.coffeemania.ru). Είναι 24ωρο και σερβίρει εξαιρετικό καφέ και τσάγια, νοστιμότατα γλυκά και φαγητό υψηλών προδιαγραφών. Ακριβό, αλλά must, καθώς εδώ συχνάζει ο «καλύτερος» κόσμος του κέντρου!
• The Ritz Carlton (Tverskaya 3, www.ritzcarlton.com). Εδώ είναι κάπως δύσκολο να έρθετε για να μείνετε, εκτός και αν ο προϋπολογισμός σας είναι πολύ υψηλός. Αξίζει, ωστόσο, να έρθετε για ένα ποτό ή κοκτέιλ στον τελευταίο όροφο του ξενοδοχείου με την καλύτερη θέα στην πόλη!
• All Time Bar (B. Dimitrovka 7/5, www.alltimebar.ru). Δεν είναι το μοναδικό μπαρ που έχει ενδιαφέρον στην περιοχή, αλλά οπωσδήποτε ένα από τα πιο γουστόζικα, με καλή μουσική και τεράστια κάβα. Ελάτε για κοκτέιλ και οπωσδήποτε τριγυρίστε στους γύρω δρόμους και πεζοδρόμους κοντά στο θέατρο και το άγαλμα του Τσέχοφ. Επίσης, αναζητήστε την πλατεία με το άγαλμα και το καφέ-ζαχαροπλαστείο του Πούσκιν.
ΜΗ ΧΑΣΕΤΕ
Στη βόλτα σας στην πόλη και αν απομακρυνθείτε λίγο από το κέντρο, σημειώστε να επισκεφτείτε οπωσδήποτε το Μουσείο Αστροναυτών, το Πανεπιστήμιο της Μόσχας με την εξαιρετική θέα στην πόλη και τη Λίμνη των Κύκνων, απ' την οποία εμπνεύστηκε ο Τσαϊκόφσκι!


Πηγή: www.kathimerini.gr
Δημοσιεύτηκε στις 03/05/2013