Ελληνική Λογοτεχνία - Συνέντευξη με τον Κώστα Μουρσελά: " Ο φανατισμός έχει καταστρέψει τα πάντα στη ζωή μας "

Μάκης Προβατάς

Τέλος του περασμένου Απριλίου, ο Κώστας Μουρσελάς με κάλεσε ένα μεσημέρι στο σπίτι του. «Ελα για να τα πούμε λίγο». Μου είχε προσφέρει την ευκαιρία να βρεθούμε αρκετές φορές στο σπίτι του, και πολλές φορές σε αρκετά άλλα μέρη. Είχε έρθει στον BHMAfm, είχαμε βρεθεί με ακροατές του σταθμού στον πολυχώρο Αλεξάνδρεια, όπου παίζονταν επιλογές κειμένων από το «Εκείνος κι Εκείνος», είχε έρθει καλεσμένος σε συναντήσεις με συγγραφείς σε διάφορους χώρους.

Τέλος πάντων, αυτός είναι ένας αμήχανος πρόλογος για τον πολύ σημαντικό Κώστα Μουρσελά. Ετσι κι αλλιώς τα πολύ σημαντικά ήταν αυτά που έγραφε και έλεγε ο ίδιος για τα διάφορα θέματα, και όχι οι άλλοι για εκείνον.

Εκείνη την ημέρα αρχίσαμε μια συζήτηση στην αρχή για την υγεία του, που γρήγορα πήγε στην πολιτική και γενικά για την Ελλάδα και τους Ελληνες. Επειδή, όπως πάντα, έλεγε πολύ ενδιαφέροντα και σημαντικά πράγματα, μετά από κάποια ώρα κουβέντας τον ρώτησα:

Ελλάδα - Βιβλίο - Πως λειτουργούν οι εκδόσεις στην Ελλάδα της κρίσης ;

 

Σάκης Ιωαννίδης

Σε πρόσφατη «οικογενειακή» εκδήλωση μεγάλου εκδοτικού οίκου, ένα από τα πεζογραφικά βιβλία της πρόσφατης σοδειάς που είχε φτάσει αισίως τις 4.000 αντίτυπα, χαρακτηρίστηκε από τους ιθύνοντες ως «best seller». Γιατί όχι; Στην κρίση, με την έννοια της «προσαρμογής» να αναδεικνύεται σε αρετή και την ενιαία τιμή του βιβλίου να παραμένει υπόσχεση, εκδότες και συγγραφείς ρίχνουν «νερό» στα ποσοστά και τις προσδοκίες τους, ενώ εμφανίζονται νέες προσπάθειες με διαφορετική φιλοσοφία.

Συνέντευξη - Η συγγραφέας Νίκη Αναστασέα, που έλαβε το Κρατικό Βραβείο Μυθιστορήματος 2013: «Είμαστε σε συνεχή διχογνωμία»

Η λογοτεχνία και τα προβλημάτα της σύγχρονης ελληνικής κοινωνίας

«Με ενοχλεί που δημιουργούμε γνώμες και θέσεις πολύ εύκολα και 

οι οποίες δεν μας βασανίζουν καθόλου» λέει η Νίκη Αναστασέα

 

Γρηγόρης Μπέκος  

Τις προάλλες πήγε βόλτα με τον μεγαλύτερο εγγονό της στον Εθνικό Κήπο. Ο δίχρονος Εκτορας στάθηκε μπροστά στον ατάραχο εύζωνα και άρχισε να τον παρατηρεί ώσπου ο τελευταίος άρχισε να σηκώνει το δεξί του πόδι για τα προβλεπόμενα. «Εχει μπαταρίες!» αναφώνησε τότε ο μικρός προς τη γιαγιά του Νίκη Αναστασέα. Αυτή είναι η πιο πρόσφατη ιδιότητα που μπήκε στο βιογραφικό της - «τι ωραίο πράγμα!» είπε η ίδια - δίπλα σε αυτήν της μητέρας και της συγγραφέως. Η ίδια διαμένει στη Ραφήνα και γράφει «με θέα τον Ευβοϊκό».

Λογοτεχνία - Ιωάννα Καρυστιάνη: "Πρέπει να αγωνιστούμε για να μην μας πνίξει το κύμα"

Το βιβλίο που κέρδισε Κρατικό Βραβείο Μυθιστορήματος και πούλησε περισσότερα από 100 χιλιάδες αντίτυπα επανακυκλοφορεί και μεταφέρεται στο σινεμά απ’ τον Παντελή Βούλγαρη. Η Ιωάννα Καρυστιάνη, μια απ’ τις σημαντικότερες συγγραφείς της Ελλάδας, μιλά για τα κύματα της εποχής, για την ανεργία και την παντοτινή αγάπη για τη χώρα της.

 

Λογοτεχνία - Αύγουστος Κορτώ (κατά κόσμον Πέτρος Χατζόπουλος, συγγραφέας και μεταφραστής)

«Οι μέρες που δεν γράφω είναι χαμένες μέρες...» 

Και τα πλέον αυτοβιογραφικά μου κείμενα είναι ιλαροτραγωδίες, όπου στην πραγματικότητα απλώς διακωμωδώ παλιά βάσανα

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ στη Γεωργία ΛΙΝΑΡΔΟΥ

Τοποθετεί το στύφτη μπροστά τού και τον παρατηρεί προσεκτικά. Υστερα γεμίζει τη χούφτα του με λέξεις και αρχίζει να τις πιέζει μέχρι να αποκαλύψουν τη μυστική ουσία της ζωής.

 


Οταν γεμίσει το δοχείο, το σηκώνει και αδειάζει το περιεχόμενο στο κεφάλι του, τιμώντας έτσι ένα διαρκές παιχνίδι αυτογνωσίας, μα και πικρής αλήθειας. Εάν ο συγγραφέας και μεταφραστής Αύγουστος Κορτώ ζούσε στις αρχές του 19ου αιώνα, ο Αλφρέντ ντε Βινί θα τον κατέτασσε στους «καταραμένους» δημιουργούς;

Γιάννης Ξανθούλης: "Επαναστατική πράξη σήμερα είναι να ψηφιστεί νόμος που να υποχρεώνει τους Ελληνες στην εκπαίδευση χειρωνακτικών εργασιών, πέραν από φραπέδες και μπαρ."

Ο Γιάννης Ξανθούλης ασχολήθηκε, από τις αρχές της δεκαετίας του 1980, με το μυθιστόρημα και τελικά αφοσιώθηκε αποκλειστικά σ' αυτό.

 

Γιάννης Ξανθούλης

Λευτέρης ΜΠΙΝΤΕΛΑΣ

Είναι ένας από τους δημοφιλέστερους Ελληνες συγγραφείς και τα βιβλία του σκαρφαλώνουν στην κορυφή των μπεστ σέλερ. Ο συγγραφέας μιλά για τους Σαμαρά, Βενιζέλο και Κουβέλη, σκιαγραφεί το προφίλ του Νεοέλληνα στην κρίση και προτείνει μια επαναστατική πράξη. Το τελευταίο του βιβλίο «Ο γιος του δάσκαλου» κυκλοφορεί από τις εκδόσεις «Διόπτρα».

Μαρία Φακίνου: '' Ανέφικτο να ζήσεις από τη συγγραφή βιβλίων ''

Του Γιάννη Ε. ΣΤΑΜΟΥ

Το 2007 με το μυθιστόρημά της «Το καπρίτσιο της κυρίας Ν.» υπήρξε υποψήφια για το βραβείο πρωτοεμφανιζόμενου συγγραφέα του περιοδικού «Διαβάζω». Εχει συμμετάσχει με διηγήματά της σε συλλογικά έργα και ασχολείται συστηματικά με τη μετάφραση αγγλικής λογοτεχνίας. Ο λόγος για την 37χρονη Μαρία Φακίνου. Κόρη των γνωστών συγγραφέων Ευγενίας και Μιχάλη Φακίνου. 

 

Ελληνική λογοτεχνία - Σαράντα χρόνια από το θάνατο του Ηλία Βενέζη

Φως στο αρχείο του

 

 

 

Του Βασίλη Κ. ΚΑΛΑΜΑΡΑ

Δεν είναι μία συνηθισμένη επέτειος μνήμης για τον Ηλία Βενέζη. Δεν εξαντλείται σε πανηγυρικούς τόνους για το πόσο σημαίνων συγγραφέας υπήρξε. Η Γεννάδειος Βιβλιοθήκη μας δίνει έναν μπούσουλα για τη ζωή και το έργο του. Τα σαράντα χρόνια από το θάνατο του Ηλία Βενέζη (ψευδώνυμο του Ηλία Μέλλου, 1904 Αϊβαλί - 1973 Αθήνα) τα γιορτάζει με την ανακοίνωση της ολοκλήρωσης του Αρχείου Ηλία Βενέζη. 

 

Ελλάδα - Γιάννης Μακριδάκης: συγγραφέας, ακτιβιστής.

Ζει στην ύπαιθρο της Χίου, παράγει την τροφή του και ευαγγελίζεται μια ποιητική επιστροφή στη φύση. 

 

 

 

 

Ηλίας Νικολαΐδης 

 

- Πώς είναι ο χειμώνας στην ύπαιθρο; «Είναι η εποχή που η φύση πέφτει σε νάρκη, ξεκουράζεται από τον οργασμό και την καρποφορία της ανοιξιάτικης και θερινής περιόδου και παίρνει δυνάμεις για την επόμενη. Το ίδιο συμβαίνει και με τον άνθρωπο, που είναι πλάσμα της φύσης. Εχει ανάγκη τη χειμερία ξεκούραση ο άνθρωπος, ο οποίος για πολλούς μήνες έχει εργαστεί καλλιεργώντας, συλλέγοντας τροφή και κάνοντας εργασίες για τη διατήρησή της. Ο χειμώνας στο χωριό περιγράφεται από μεγάλες νύχτες, ξυλόσομπα και τζάκι, τραχανάδες, λαχανόρυζα και αποξηραμένα λαχανικά».

Αλέξης Σταμάτης: «Είμαστε σε έναν μεσαίωνα παιδείας»

Ο συγγραφέας Αλέξης Σταμάτης σάλπαρε ξανά, με πανιά τις σελίδες του «Μπαρ Φλωμπέρ», για έναν διάπλου ενδοσκόπησης και αυτογνωσίας, με τη νέα συμπληρωμένη έκδοση του βιβλίου του, που κυκλοφόρησε στην Ελλάδα και την Πορτογαλία

ΓιώργοςΣ. Κουλουβάρης
Μιλώντας για το αγαπημένο βιβλίο των Ελλήνων αναγνωστών, που πέρασε τα σύνορα και «μίλησε» σε επτά ακόμα γλώσσες και, παράλληλα, με τη νέα ελληνική κυκλοφορία του πριν το καλοκαίρι, ταξίδεψε για ακόμα μία φορά στα πορτογαλικά βιβλιοπωλεία, σημειώνοντας μεγάλη επιτυχία, αφού ήδη θεωρείται ένα από τα βιβλία της χρονιάς, ο Αλέξης Σταμάτης στέκεται απέναντι στην ελληνική πραγματικότητα και εκφράζει σκέψεις και επιθυμίες του.

Λογοτεχνία - Θοδωρής Καλλιφατίδης - Τα πέτρινα χρόνια και η μεγάλη φυγή

Ο 74χρονος συγγραφέας διηγείται την ιστορία της ζωής του και της μετανάστευσής του στο «Τα περασμένα δεν είναι όνειρο»

Δήμητρα Ρουμπούλα
dirouboula@pegasus.gr
«Πώς μπορεί να ζήσει κανείς χωρίς τη ζωή του;». Το οξύμωρο ερώτημα χρειάστηκε δύο φορές να απαντηθεί στη ζωή του 74χρονου σήμερα Θοδωρή Καλλιφατίδη: Στα οκτώ του χρόνια όταν, το 1946, με ανθισμένες τις αμυγδαλιές, τον πήρε από το χέρι ο παππούς του στους Μολάους Λακωνίας και τον άφησε μέχρι που βρήκαν τους γονείς του στην Αθήνα. Και στα 26 του όταν, το 1964, με μια μισοάδεια βαλίτσα, αποχαιρέτησε τους γονείς του στον Σταθμό Λαρίσης με προορισμό μια άγνωστη χώρα, τη Σουηδία. Τώρα, αναγνωρισμένος και πολυμεταφρασμένος συγγραφέας, εξηγεί στο αυτοβιογραφικό του βιβλίο γιατί η φυγή ήταν αναγκαία και γιατί τα οδυνηρά περασμένα δεν ήταν όνειρο.

Μένης Κουμανταρέας: «Η λογοτεχνία είναι υπόθεση μιας μειοψηφίας φανατικών»

Με αφορμή τα 50 χρόνια του στον χώρο, κυκλοφόρησε σε επανέκδοση «Η Φανέλα με το εννιά» και ακολουθεί στις 9 του μήνα αφιέρωμα στο Μέγαρο

Δήμητρα Ρουμπουλα  /  dirouboula@pegasus.gr

Γεννημένος στην Πλατεία Βικτωρίας το 1931, έναν τόπο τον οποίο ουσιαστικά ποτέ δεν εγκατέλειψε, ο Μένης Κουμανταρέας αυτοπροσδιορίζεται «κατεξοχήν και κατ΄εξακολούθησιν αθηναιογράφος»

Ενα από τα εμβληματικά έργα και μπεστ σέλερ της νεοελληνικής λογοτεχνίας, «Η φανέλα με το εννιά» του Μένη Κουμανταρέα, μια τοιχογραφία της Ελλάδας στη δεκαετία του '80, που γνώρισε μεγάλη επιτυχία στα είκοσι έξι χρόνια από την πρώτη του έκδοση το 1986 -δεκαέξι επανεκδόσεις και μεταφορά στον κινηματογράφο από τον Παντελή Βούλγαρη- κυκλοφορεί, πάντα από τον «Κέδρο», σε συλλεκτική επανέκδοση, με νέο εξώφυλλο σε σχέδιο του Δημήτρη Μυταρά. Η σημερινή είναι η πρώτη μέρα κυκλοφορίας.

Λογοτεχνία - Στράτης Μυριβήλης

Αντιμιλιταριστής πατριώτης και λυρικός πεζογράφος 

 

 

Ράνια Πολυκανδριώτη*

Ο Στράτης Μυριβήλης, ένας από τους κυριότερους εκπροσώπους της γενιάς του '30, αντιμιλιταριστής πατριώτης και λυρικός πεζογράφος του Αιγαίου, ένας «αδιάλλακτος της λογοτεχνίας» σε συνεχή αναζήτηση της ελληνικότητας, γεννήθηκε στην υπόδουλη ακόμη Συκαμιά της Λέσβου το 1890. Ανήκει στη γενιά εκείνη που πολέμησε για την ανόρθωση του ελληνισμού κατά τους βαλκανικούς πολέμους, που παρακολούθησε με πόνο τη Μικρασιατική Καταστροφή και την κατάρρευση της Μεγάλης Ιδέας και τελικά στράφηκε σε έναν ενδοσκοπικό εθνικισμό, αναζητώντας με πάθος τα διακριτικά της ελληνικής συνείδησης στην ελληνική γη και στη λαϊκή παράδοση.

Λογοτεχνία - Επίτιμη διδάκτορας η Άλκη Ζέη

Το Πανεπιστήμιο Κύπρου τιμά την προσφορά της

στα γράμματα

Λαμπρινή Κουζέλη 

Μία ακόμη διάκριση προστίθεται στο βιογραφικό της συγγραφέως Άλκης Ζέη. Μετά τη βράβευσή της το 2010 από την Ακαδημία Αθηνών για το σύνολο του έργου της, θα αναγορευθεί επίτιμη διδάκτορας του Τμήματος Κοινωνικών Επιστημών και Επιστημών της Αγωγής του Πανεπιστημίου Κύπρου.

Αγαπημένη συγγραφέας παιδιών και μεγάλων, η 87χρονη συγγραφέας συμπληρώνει εφέτος 68 χρόνια παρουσίας στα ελληνικά γράμματα, από την πρώτη της εμφάνιση, το 1944, με διήγημα στο περιοδικό Νεανική Φωνή.

Το Ανθρωπάκι και η πολιτική

Του Στέφανου Κωνσταντινίδη

Στην κλασική μυθιστορηματική τριλογία του, «Ακυβέρνητες Πολιτείες», ο Στρατής Τσίρκας παρουσιάζει ανάμεσα στα άλλα εμβληματικά πρόσωπα της τριλογίας και το Ανθρωπάκι όπως ονομάζει ένα καθοδηγητικό στέλεχος του παράνομου κομματικού μηχανισμού της Μέσης Ανατολής. Είναι ένα πρόσωπο που ενσαρκώνει τον δογματισμό, ένας επαναστάτης που πιστεύει πως ο σκοπός αγιάζει τα μέσα. Ταυτόχρονα όμως είναι και ένας οπορτουνιστής, ικανός για όλα, «που μπορεί με την ίδια ψυχραιμία να κάνει την πιο θαρραλέα, μα και την πιο βρόμικη και προδοτική πράξη», όπως σημείωσε η Μαντώ Αραβαντινού, μελετήτρια του έργου του Τσίρκα.

Λογοτεχνία - Η διάρκεια του Καραγάτση

  

Δημήτρης Τζιόβας 
Ανο Κοσμάς Πολίτης θεωρείται ο καλύτερος πεζογράφος που εμφανίστηκε στη δεκαετία του 1930, ο Καραγάτσης θα μπορούσε να θεωρηθεί ο συνδετικός κρίκος της παλαιότερης και της σύγχρονης πεζογραφίας. Δεν είναι μόνο οι αναφορές στον Παπαδιαμάντη που τον συνδέουν με την παλαιότερη πεζογραφία αλλά μπορεί να πει κανείς ότι έχει και κάτι από την ατμόσφαιρα του Βουτυρά ή τη «λαϊκότητα» του Ξενόπουλου. Αλλά ο Καραγάτσης είναι και ο μεσοπολεμικός συγγραφέας που βρίσκει συνεχιστές στη μεταπολεμική πεζογραφία.

Γιατί διαβάζεται και σήμερα ο συγγραφέας της «Αργούς» και του «Ελεύθερου Πνεύματος» ;

Μάρη Θεοδοσοπούλου 

Ως Ετος Θεοτοκά δεν κατοχυρώθηκε τελικά το 2005, όπως υποθέταμε πέρυσι τέτοιον καιρό παρουσιάζοντας τη δίτομη «Βιβλιογραφία Γιώργου Θεοτοκά» (University Studio Press). Αλλωστε, ούτε κανένας άλλος πνευματικός άνθρωπος τιμήθηκε, αφού τα επετειακά έτη, που ξεκίνησαν με τυμπανοκρουσίες, απέβησαν ένας ακόμη πολιτισμικός θεσμός πρόωρα φυλλορροήσας. Πάντως, το έργο του Θεοτοκά εντός του 2005 τακτοποιήθηκε περαιτέρω, με την προσθήκη μιας ακόμη συναγωγής κειμένων του από τα διάσπαρτα σε εφημερίδες και περιοδικά μιας 40ετίας. Οσο για την αναμενόμενη, κατά τα ειωθότα σε ιστορικές χρονολογίες, επανεκτίμηση του έργου του, δεν φαίνεται ότι θα γίνει στο εγγύς μέλλον. Το παράξενο στην περίπτωση του Θεοτοκά ή και του Τερζάκη είναι ότι μελετητές και κριτικοί που καταπίνουν πλείστα όσα αναιμικά σύγχρονα μυθιστορήματα, διυλίζουν τα βιβλία τους, επιμένοντας στο αίολο ερώτημα κατά πόσον διαβάζονται σήμερα.

Λογοτεχνία: Άγγελος Τερζάκης - Η ζωή του, το έργο του και οι ιδεολογικές αναζητήσεις του συγγραφέα που βίωσε από κοντά τα γεγονότα μιας ταραγμένης εποχής

Πολυξένη Μπίστα*

 

Η αγωνία του Μεσοπολέμου
«Ε λοιπόν: σε μιαν εποχή όπου όλη η αρετή είναι ν' ακουμπάει ο ένας στον άλλον πλάτη με πλάτη, όχι για την αλληλεγγύη αλλά για τη συναλλαγή, σε μιαν εποχή όπου αρετή είναι η δειλία, εγώ τουλάχιστο στάθηκα ολομόναχος κι ολόρθος. Η έννοια της ηθικής είναι σχετική, σχετική κ' η έννοια της τιμής. Η έννοια του αντρισμού όμως είναι απόλυτη.
Να ο απόλογός μου».
(Αφηγητής-ήρωας. «Μυστική ζωή», 1957)

 
Ο Αγγελος Τερζάκης γεννήθηκε στο Ναύπλιο στις 16 Φεβρουαρίου 1907. Ο πατέρας του ήταν για αρκετά χρόνια δήμαρχος της πόλης. Ο Αγγελος, μοναχοπαίδι, με ιδιαίτερα ασθενικό οργανισμό, εξελισσόταν σε ένα λεπτό, ευγενικό αλλά και υπερευαίσθητο άτομο.

Λογοτεχνία - O «Εξώστης» του Νίκου Καχτίτση σε νέα έκδοση

Η περίπτωση του πεζογράφου Νίκου Καχτίτση (1926-1970), μοναδική στην ελληνική λογοτεχνία, ως προς την ιδιομορφία της, τον ξεχωριστό στοχασμό και την ευρεία μεταθανάτια αναγνώριση, επανέρχεται συχνά πλέον στην επικαιρότητα χάρη σε επιμελημένες επανεκδόσεις έργων του.
Η πιο πρόσφατη είναι η επανέκδοση του «Εξώστη», πεζογραφήματος που πρωτοκυκλοφόρησε το 1964, με ήρωα έναν άνδρα που, όπως λέει ο Καχτίστης σε επιστολή του στον ποιητή Γιωργή Παυλόπουλο, «για να γλιτώσει, καταφεύγει στην Αφρική. Αλλά, ενώ γλιτώνει από τους εχθρούς του, δεν μπορεί να διαφύγει την τιμωρία από τον κυριότερο κατήγορο: τον εαυτό του».

Βασίλης Βασιλικός - Ο Φελίνι, οι Ρώσοι, ο Ανδρέας κι εγώ

Eπειτα από 45 χρόνια ο συγγραφέας επανεκδίδει σε ένα δίτομο (εκδόσεις Παπαζήση) όλες τις χειροποίητες εκδόσεις

Σκίτσο του Αλέκου Φασιανού. Διακρίνονται ο Βασίλης Βασιλικός (δεξιά),

δίπλα του ο Διονύσης Σαββόπουλος, ο Στέλιος Ράμφος και (πάνω αριστερά)

ο ζωγράφος στο Cafe Saint Claude (Παρίσι, 1969).

Γιάννης Ν. Μπασκόζος 

Eπειτα από 45 χρόνια ο Βασίλης Βασιλικός επανεκδίδει σε ένα δίτομο (εκδόσεις Παπαζήση) όλες τις χειροποίητες εκδόσεις «8½» που εξέδιδε ο ίδιος με πρόχειρους συνήθως τρόπους στο εξωτερικό, στη Ρώμη, στο Παρίσι, στη Γερμανία, στη Σουηδία μεταξύ των ετών 1967-1973. Είναι «η λογοτεχνία της εξορίας», όπως την ονοματίζει ο επιμελητής και μελετητής του έργου του Β. Βασιλικού, Κώστας Καλφόπουλος. Είναι βιβλία που μιλάνε για το τι συζητούσαν οι πολιτικοί εξόριστοι στα καφενεία. Διάφοροι μονόλογοι. Η ιστορία του αγωνιστή Νίκου Ζαμπέλη, εξάδελφου του Αλέξανδρου Παναγούλη. Για τους Τουπαμάρος από τον Ρεζί Ντεμπρέ.