Η νέα... Γιάλτα

Του ΔΗΜΗΤΡΗ ΝΙΚΟΛΑΚΟΠΟΥΛΟΥ

Η άρνηση της Κύπρου να υποταχθεί αμαχητί στα κελεύσματα της Μέρκελ δεν αποτελεί απλώς ένα δείγμα αξιοπρέπειας, μία συμβολική πράξη αντίστασης και μία κραυγή απόγνωσης, απέναντι στον πολιτικό και οικονομικό αμοραλισμό των ισχυρών της Ευρώπης, αλλά έφερε ταυτοχρόνως στην επιφάνεια και μία «αθέατη πλευρά» των εξελίξεων στην περιοχή.

Μοιάζει, από αυτή την άποψη, σαν να άνοιξε το «κουτί της Πανδώρας», από το οποίο «απελευθερώθηκαν» ανεξέλεγκτες, εκ πρώτης όψεως, δυνάμεις.
Τα νέα ενεργειακά κοιτάσματα σε χώρες της Νοτιοανατολικής Μεσογείου, η «Αραβική Ανοιξη» στη Μέση Ανατολή που σάρωσε «παραδοσιακά» καθεστώτα και δημιούργησε νέους συσχετισμούς πολιτικών δυνάμεων, η απώλεια στρατηγικών ερεισμάτων σε διάφορες περιοχές από τους ισχυρούς του κόσμου και η διαδικασία αναδιαμόρφωσης των αγορών που βρίσκεται σε εξέλιξη, έχουν δημιουργήσει ένα νέο τοπίο. Πίσω από τις κουρτίνες παίζεται ένα παιχνίδι, η έκβαση του οποίου παραμένει -προς το παρόν τουλάχιστον- αβέβαιη, πριν σχηματοποιηθεί σε μία νέα... Γιάλτα.
Η πίεση, λοιπόν, της Μέρκελ για άνευ όρων υποταγή της Κύπρου με το φόβο της ανεξέλεγκτης χρεοκοπίας, ο εκβιασμός που της ασκείται ώστε η δημοσιονομική της προσαρμογή να περάσει αποκλειστικά και μόνον μέσα από την απομείωση του τραπεζικού της τομέα και τα «παιχνίδια» για τον έλεγχο των ενεργειακών της κοιτασμάτων δεν είναι άσχετα από τις γενικότερες εξελίξεις στην περιοχή. Από τον πόλεμο συμφερόντων για... τις νέες σφαίρες επιρροής που διαμορφώνονται στο παρασκήνιο.

Μέσα σε αυτό το πολύπλοκο τοπίο, η Λευκωσία -ανεξάρτητα αν τελικά αποδώσει το «άνοιγμά» της προς τη Μόσχα ή οι εναλλακτικοί τρόποι χρηματοδότησης του χρέους της ή, το πιθανότερο, αναγκαστεί να υποταχθεί, με τον έναν ή τον άλλο τρόπο, στα κελεύσματα της Μέρκελ- κατέδειξε ότι μπορούν να αναζητηθούν κι άλλοι δρόμοι εξόδου από την κρίση. Δεν παρέμεινε, δηλαδή, απλός θεατής των εξελίξεων, δεν αποδέχθηκε αδιαμαρτύρητα το «μνημονιακό μονόδρομο» και δεν προσδέθηκε χωρίς καμία αντίσταση στο άρμα της Μέρκελ, όπως ακριβώς κάνει η Ελλάδα, παρά τις φραστικές κορόνες των δύο εκ των τριών κυβερνητικών εταίρων, οι οποίοι μίλησαν για «ιστορικό λάθος της Ευρωζώνης». Η στάση της απ' ό,τι φαίνεται δυσαρέστησε και τον πρωθυπουργό κ. Α. Σαμαρά, ο οποίος επέλεξε τη σιωπή, οχυρωμένος (όπως ακριβώς έκαναν ηγέτες της χώρας μας και στο παρελθόν, όταν για παράδειγμα συζητούνταν το σχέδιο Ανάν) πίσω από το δόγμα «η Λευκωσία αποφασίζει και η Ελλάδα συμπαρίσταται». Κι αυτό γιατί διαισθάνεται ότι χαλάει η σούπα τής άνευ όρων υποταγής στο Μνημόνιο.
Η τακτική της κυβέρνησης απέναντι στις εξελίξεις στην Κύπρο είναι ενδεικτική και της γενικότερης στρατηγικής που έχει επιλέξει. Εγκλωβισμένη στη ζοφερή πραγματικότητα του Μνημονίου, πιστή στα κελεύσματα της Μέρκελ και υποταγμένη πλήρως στα παιχνίδια της εγχώριας διαπλοκής, οδηγεί τη χώρα στην άβυσσο και στην εξαθλίωση. Ταυτόχρονα όμως χάνει (ακόμη) μία ιστορική ευκαιρία: να διαδραματίσει ενεργό και αποφασιστικό ρόλο στις εξελίξεις στην περιοχή.