Ευρώπη - Από τον Κέινς στον Κάφκα

Μιχάλης Μητσός 

Είναι μερικές φορές που μια φράση κρύβει μια βόμβα. Η ιταλίδα βατικανολόγος Τζοβάνα Κίρι, για παράδειγμα, έκανε το μεγαλύτερο scoop της καριέρας της όταν αποκρυπτογράφησε μερικές λέξεις στα λατινικά με τις οποίες ο Πάπας έκανε γνωστή την παραίτησή του. Ανάλογη εκρηκτική δύναμη, αλλά για ολόκληρη την Ευρώπη, ενδέχεται να εμπεριέχει μια φράση που δημοσίευσε την περασμένη εβδομάδα η εφημερίδα «Ντι Τσάιτ»: «Ηπια και σιωπηρά, η Ανγκελα Μέρκελ σχεδιάζει την επόμενη μεγάλη αλλαγή στην οικονομία».

Η γερμανική οικονομία δεν πηγαίνει καλά. Στο τέλος του 2012 παρουσίαζε πτώση 0,6% και πολλοί οικονομολόγοι εκτιμούν ότι, λίγους μήνες πριν από τις εκλογές, η χώρα κινδυνεύει να βυθιστεί σε ύφεση. Ούτε η κυβέρνηση πηγαίνει καλά: οι τελευταίες δημοσκοπήσεις δείχνουν πως μόνο το 19% των Γερμανών θεωρεί καλή ιδέα τη συνέχιση του σημερινού κεντροδεξιού συνασπισμού. Η Ανγκελα Μέρκελ έχει έτσι δύο επιλογές. Η μία είναι να συνεχίσει τη σημερινή πολιτική, τόσο στο εσωτερικό (χαμηλή κατανάλωση) όσο και στο εξωτερικό (λιτότητα), ώστε να μην αιφνιδιαστούν οι συντηρητικοί ψηφοφόροι. Η άλλη είναι να κάνει στροφή, ανάλογη με εκείνη που οδήγησε στην εγκατάλειψη της πυρηνικής ενέργειας. Μια στροφή τόσο γιγαντιαία, έγραψε η «Ντι Τσάιτ», που κανείς στο Βερολίνο δεν τολμά να μιλήσει δημοσίως γι' αυτήν.

Η στροφή αυτή είναι προδιαγεγραμμένη. Θα περιλαμβάνει εγκατάλειψη του μοντέλου εξαγωγές/ αποταμίευση και ενίσχυση της ανάπτυξης μέσα από την αύξηση των μισθών, της κατανάλωσης και των εισαγωγών. Το ερώτημα είναι αν όλα αυτά θα συμβούν πριν ή μετά τις εκλογές του Σεπτεμβρίου. Ο Νότος πάντως πιέζει. Στην Πορτογαλία έγιναν το περασμένο Σάββατο τεράστιες διαδηλώσεις, στην Ιταλία τα αντιευρωπαϊκά αισθήματα φουσκώνουν, στην Ελλάδα η κοινωνική αναταραχή έχει φτάσει σε ανησυχητικά επίπεδα. «Χαλαρώστε τη λιτότητα», ζήτησε προχθές ο γάλλος υπουργός Οικονομικών Πιερ Μοσκοβισί από τις Βρυξέλλες, βλέποντας την ανεργία στη χώρα του να ξεπερνά το φράγμα του 10% για πρώτη φορά τα τελευταία 14 χρόνια.

Η Ευρωπαϊκή Ενωση έχει περάσει από τον Κέινς στον Κάφκα, σημειώνει ο καθηγητής Αντρέ Γκρεμπίν στη «Μοντ». Ο κανόνας που κυριαρχεί είναι να θεωρείται καλό οτιδήποτε οδηγεί σε μεγαλύτερη ενοποίηση και μεγαλύτερη συναίνεση και κακό οτιδήποτε οδηγεί προς την αντίθετη κατεύθυνση. Ο στόχος είναι να αποφεύγονται με κάθε τρόπο οι συγκρούσεις. Ομως η δημοκρατία από τις συγκρούσεις τροφοδοτείται! Κάποτε οι ηγέτες καθόριζαν τη στρατηγική τους με βάση τις προεκλογικές τους υποσχέσεις και τους στόχους που έθεταν κάθε φορά. Τώρα είναι έτοιμοι να θυσιάσουν τις δεσμεύσεις τους προκειμένου να συμμορφωθούν με τις οδηγίες του Βερολίνου, των Βρυξελλών και της Φρανκφούρτης. Οταν  προβαίνουν σε παραχωρήσεις, δεν το κάνουν για να πετύχουν τους στόχους τους αλλά για να φτάσουν στην πολυπόθητη «συναίνεση» - όποιες συνέπειες κι αν έχει κάτι τέτοιο.

Με τον τρόπο αυτόν, όμως, η απόσταση ανάμεσα στους ηγέτες και στους ψηφοφόρους μεγαλώνει. Παράλληλα, ενισχύονται λαϊκιστές σαν τον Μπέπε Γκρίλο. Να είναι αυτό άραγε το μέλλον της Ευρώπης;

 

 

Πηγή: Τα Νέα

Δημοσιεύτηκε στις 09/03/2013