Είναι ζήτημα δημοκρατίας...

Οσα συμβαίνουν τα τελευταία χρόνια στην Ελλάδα και πρόσφατα στην Κύπρο αποκαλύπτουν ότι υπάρχει αγεφύρωτο χάσμα μεταξύ κράτους και κοινωνίας

Αρθρο του ΔΗΜΗΤΡΗ ΜΑΚΡΟΔΗΜΟΠΟΥΛΟΥ πολιτικού μηχανικού

Πώς είναι δυνατόν ο πρόεδρος Νίκος Αναστασιάδης να αναιρεί μέσα σε λίγες μέρες τις προεκλογικές του δεσμεύσεις και να συνεχίζει να παραμένει στο ύπατο αξίωμα της Κύπρου; Πώς είναι δυνατόν να μην υπάρχει σε αυτές τις περιπτώσεις που χαρακτηρίζουν τον ελλαδικό πολιτικό βίο η δυνατότητα ανάκλησής του ή εκπαραθύρωσής του από το προεδρικό μέγαρο, από τους ψηφοφόρους του;

Αλλά και στη χώρα μας: πώς είναι δυνατόν ο κ. Σαμαράς, όπως και οι προκάτοχοί του, άλλα να υπόσχεται προεκλογικά, και την επομένη της εκλογής του να εφαρμόζει τα εντελώς αντίθετα, επικαλούμενος μάλιστα καταχρηστικά και τη βοήθεια μεταφυσικών συμβόλων, όπως της Παναγίας; Είναι το ίδιο να υπόσχεσαι προεκλογικά την επαναδιαπραγμάτευση των Μνημονίων, με την επιμήκυνση των υποχρεώσεων που απορρέουν από αυτά; Είναι το ίδιο να αποκλείεις προεκλογικά νέες επιβαρύνσεις, και μετεκλογικά να υπερβαίνεις τους προκατόχους σου σε κοινωνική αναλγησία;
Πώς είναι δυνατόν ένα κοινωνικό-πολιτικό σύστημα να επιβιώσει όταν στηρίζεται στην εξαπάτηση του εκλογικού σώματος, και να μην οδηγηθεί στην υπέρβασή του ή στην αντίφασή του; Ακόμη να αναζητηθούν τα αίτια της ενδυνάμωσης της Χρυσής Αυγής; Διότι ο πολιτικός πολιτισμός μεταξύ εκλογικού σώματος και κυβερνώντων πρέπει να είναι αμφίδρομος. Δεν μπορείς να εμπαίζεις και να ισοπεδώνεις την τεράστια πλειοψηφία του λαού, και από την άλλη να εξαπολύεις τις ορδές των σωμάτων Ασφαλείας με πρόσχημα την τήρηση της έννομης τάξης.

Είναι χαρακτηριστικό ότι στις συνόδους κορυφής της Ε.Ε. και της Ευρωζώνης, όπου οι αρχηγοί των κρατών-μελών εκπροσωπούν διαμετρικά αντίθετα συμφέροντα, πάντα οι αποφάσεις λαμβάνονται ομόφωνα. Πώς συμβαίνει αυτό; Διότι οι εκπρόσωποι των αδύναμων κρατών αποδέχονται εκ προοιμίου τα κελεύσματα των ισχυρών, χωρίς ποτέ -μα ποτέ- να ασκηθεί το δικαίωμα της αρνησικυρίας, ώστε να αποτραπεί έστω μία απόφαση που ακυρώνει τα δικαιώματα των εργαζομένων. Και όταν διατυπώνονται ενστάσεις, οι οποίες ποτέ δεν οδηγούν σε αδιέξοδο, αυτές αφορούν την εξισορρόπηση των συμφερόντων των τμημάτων του ευρωπαϊκού κεφαλαίου των ισχυρών κρατών.
Οσες φορές μάλιστα απαιτήθηκε η διενέργεια δημοψηφισμάτων λόγω της συνταγματικής επιταγής κρατών-μελών και η ετυμηγορία του λαού ήταν απορριπτική, τότε είτε το δημοψήφισμα επαναλήφθηκε ύστερα από παραπλανητικές υποσχέσεις και απειλές είτε παρακάμφθηκε, όπως στην περίπτωση του Ευρωσυντάγματος το οποίο απέρριψαν οι Γάλλοι και οι Ολλανδοί με ηχηρά ποσοστά, με την υιοθέτηση της μεταρρυθμιστικής Συνθήκης της Λισαβόνας.
Τι αποκαλύπτει αυτή η αντιφατική ομοφωνία; Οτι άπαντες υπηρετούν κοινά συμφέροντα, τα συμφέροντα του ευρωπαϊκού και του παγκόσμιου κεφαλαίου, που είναι ενοποιημένα σε παγκόσμια κλίμακα, σε αντίθεση με τα συμφέροντα των λαών, που επιμερίζονται στα όρια του κάθε κράτους, με αποτέλεσμα την πολυδιάσπασή τους και τον έλεγχο των αντιδράσεών τους στο όνομα της έννομης τάξης.
Οσα όμως συμβαίνουν τα τελευταία χρόνια στην Ελλάδα και πρόσφατα στην Κύπρο αποκαλύπτουν ότι υπάρχει αγεφύρωτο χάσμα μεταξύ κράτους και κοινωνίας, αναδεικνύοντας ως ψευδεπίγραφη την αντιπροσωπευτική δημοκρατία. Αν λειτούργησε επί δεκαετίες σε κάποιο βαθμό, αυτό το όφειλε στην ιδεολογική αντιπαράθεση μεταξύ καπιταλισμού και κομμουνισμού, στο πλαίσιο του ανταγωνισμού Δύσης και ΕΣΣΔ, που ανάγκαζε το κεφάλαιο να ικανοποιεί τις ανάγκες των εργαζομένων των κρατών της Δύσης, μοιράζοντας σε αυτούς ένα τμήμα από το προϊόν της καταλήστευσης των αποικιοκρατούμενων κρατών του Τρίτου Κόσμου.
Από τη μέρα της διάλυσης της ΕΣΣΔ, όταν και εξέλιπε ο ιδεολογικός κίνδυνος, αναδεικνύεται καθημερινά η προσχηματικότητα της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας, η οποία διευρύνει συνεχώς το έλλειμμα της δημοκρατίας, χαρακτηριστικό της οποίας είναι η πλήρης απομόνωση ενός λαού από τις αποφάσεις και τις εξελίξεις που καθορίζουν το μέλλον του.
Γράφει σχετικά ο Κορνήλιος Καστοριάδης:* «Πριν από δύο αιώνες ο Ζαν-Ζακ Ρουσό, ασκώντας ακριβώς κριτική στην αντιπροσωπευτική δημοκρατία, έγραφε στο Κοινωνικό Συμβόλαιο, ότι "οι Αγγλοι πιστεύουν ότι είναι ελεύθεροι, αλλά στην πραγματικότητα είναι ελεύθεροι μία μόνο μέρα κάθε πέντε χρόνια". Ομως ο Ρουσό έκανε λάθος, συνεχίζει ο Καστοριάδης, διότι οι Αγγλοι δεν ήταν ελεύθεροι ούτε καν αυτή τη μία μέρα κάθε πέντε χρόνια, αφού οι υποψήφιοι επιλέγονται από την κορυφή του κομματικού μηχανισμού... Με άλλα λόγια, το παιχνίδι είναι στημένο και το ζήτημα περιορίζεται, λίγο έως πολύ, στο να μπορούμε να επιλέξουμε μεταξύ ενός μελαχρινού και ενός ξανθού βουλευτού».
Οι τελευταίες εκλογές στη χώρα μας επιβεβαίωσαν τον ψευδεπίγραφο χαρακτήρα τους. Ενώ καταψηφίστηκε, ο δικομματισμός επανέκαμψε με διαφορετικό προσωπείο και με την ίδια πολιτική.
*Κορνήλιος Καστοριάδης, «Η δυνατότητα μιας αυτόνομης κοινωνίας», Εκδόσεις Στάσει Εκπίπτοντες, σ. 12.

Ελευθεροτυπία, Δευτέρα 15 Απριλίου 2013