Κυπριακό - Αμμοχωστοποίηση

Του Στέφανου Κωνσταντινίδη*

Η κυβέρνηση Αναστασιάδη προσπαθεί να μας πείσει ότι πρωτοτυπεί θέτοντας το θέμα της επιστροφής της Αμμοχώστου, ειδικά ο υπουργός Εξωτερικών Γιαννάκης Κασουλίδης. Το θέμα όμως δεν μπήκε τυχαία στο τραπέζι αυτή την στιγμή. Ούτε άλλωστε είναι η πρώτη φορά που ανακινείται το θέμα της Αμμοχώστου όπως θέλει να το παρουσιάζει η στρεβλή επικοινωνιακή πολιτική της κυβέρνησης. Εδώ και 39 χρόνια κάθε φορά που υπάρχει κάποια κινητικότητα στο Κυπριακό, ή δημιουργείται τεχνητά γιατί αυτό εξυπηρετεί την Άγκυρα, γίνεται λόγος για το πάγιο ελληνοκυπριακό αίτημα της επιστροφής της Αμμοχώστου. Ο κ. Κασουλίδης επομένως δεν ανακάλυψε τον τροχό.
Το θέμα όμως, όπως ανακινήθηκε τώρα, δημιουργεί ακριβώς μια επικίνδυνη τεχνητή κινητικότητα.
Το ανησυχητικό είναι οι περιστάσεις κάτω από τις οποίες αναδεικνύεται το θέμα αυτό σε μια στιγμή που η Κύπρος περνά μια βαθιά κρίση και παρουσιάζει μειωμένες αντιστάσεις. Οι πληροφορίες που υπάρχουν αναφέρουν ότι πίσω από την ανακίνηση του θέματος βρίσκεται ο αγγλοαμερικάνικος παράγοντας που διαμεσολαβεί για την υιοθέτηση μέτρων οικοδόμησης εμπιστοσύνης. Το πιθανότερον είναι πως η αγγλοαμερικάνικη διαμεσολάβηση θα παρουσιαστεί στο τέλος ως συμβιβαστική πρόταση της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αν κρίνει κανείς από τις δηλώσεις των τούρκων επισήμων οι επιδιώξεις της Άγκυρας είναι πολλαπλές αλλά σε τελευταία ανάλυση καταλήγουν στην δημιουργία νέων τετελεσμένων επί του εδάφους και στην αναγνώριση δύο κρατών. Πάγια επιδίωξη της Άγκυρας είναι η αναγνώριση του παράνομου αεροδρομίου της Τύμπου. Η απαίτηση αυτή εξισώνεται τώρα με την πρόταση της Λευκωσίας για το άνοιγμα του λιμανιού της Αμμοχώστου υπό τον έλεγχο είτε των Ηνωμένων Εθνών είτε της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η Άγκυρα είναι έτοιμη να αποδεχτεί «συμβιβαστική» πρόταση που θα υποβάλουν οι φίλοι της, να λειτουργήσει δηλαδή και το αεροδρόμιο της Τύμπου με το ίδιο καθεστώς με αυτό του λιμανιού της Αμμοχώστου. Δεν χρειάζεται ιδιαίτερη διπλωματική οξυδέρκεια για να αντιληφθεί κανείς ότι κάτι τέτοιο σημαίνει αναγνώριση των τετελεσμένων της κατοχής, αναγνώριση κρατικής οντότητας στα κατεχόμενα. Οι τουρκικές αξιώσεις όμως προχωρούν και παραπέρα και κάνουν λόγο και για αγωγό μεταφοράς του κυπριακού φυσικού αερίου μέσω Τουρκίας που θα ξεκινά από το λιμάνι της Αμμοχώστου. Άγγλοι και Αμερικανοί ευνοούν ένα τέτοιο σχέδιο που θα είναι επιπρόσθετο του τερματικού και θα παρουσιαστεί και πάλι ως ευρωπαϊκή συμβιβαστική πρόταση. Επιπλέον όμως η Άγκυρα αξιώνει, στο πλαίσιο των μέτρων οικοδόμησης εμπιστοσύνης, τη συμμετοχή των Τουρκοκυπρίων στη διαχείριση του φυσικού αερίου, χωρίς να έχει επιλυθεί το Κυπριακό.
Είναι καθαρό πως οδηγούμαστε σε μια Αμμοχωστοποίηση του Κυπριακού και σε μια προσπάθεια επίλυσης του στο πλαίσιο ουσιαστικά μιας σειράς μέτρων οικοδόμησης εμπιστοσύνης με επίκεντρο την απατηλή επιστροφή του Βαρωσιού που θα εξυπηρετεί τα συμφέροντα μιας μικρής μερίδας κυπρίων μεταπρατών και θα διασπά τους πρόσφυγες. Φαίνεται δυστυχώς ότι ο Αναστασιάδης και η κυβέρνηση του βλέπουν ευνοϊκά μια τέτοια εξέλιξη που θα την παρουσιάσουν με τον μανδύα της ευρωπαϊκής συμβιβαστικής πρότασης. Γι’αυτό ο Κασουλίδης αγωνίζεται να παρουσιάσει ως κυπριακή την πρωτοβουλία για την Αμμόχωστο. Κανείς φυσικά δεν είναι αντίθετος στην επιστροφή του Βαρωσιού, αρκεί να μή είναι στο τέλος και η λύση του Κυπριακού με άλλες επιπρόσθετες υποχωρήσεις που θα φέρνουν από την πίσω πόρτα κάτι χειρότερο και από την λύση Ανάν και μάλιστα χωρίς δημοψήφισμα. Διότι αυτή φαίνεται να είναι η επιδίωξη και του Αναστασιάδη και των Αγγλοαμερικανών. Όπως και το 2004 μόνο οι πολίτες μπορούν να ανακόψουν αυτή την πορεία διάλυσης της Κυπριακής Δημοκρατίας και την μετατροπή της Κύπρου σε προτεκτοράτο της Άγκυρας, εννοείται υπό την υψηλή επικυριαρχία των Αγγλοαμερικανών που θα διασφαλίσουν φυσικά και τα δικά τους συμφέροντα, αφήνοντας ίσως και στο Βερολίνο μια μικρή σφαίρα επιρροής.
*Ο Στέφανος Κωνσταντινίδης είναι καθηγητής πολιτικών επιστημών στο Κεμπέκ του Καναδά και επιστημονικός συνεργάτης του Πανεπιστημίου Κρήτης.

e-mail m1650@internet.uqam.ca 


Πηγή: Ο Φιλελεύθερος
Δημοσιεύτηκε στις 07/07/2013