Κύπρος - Οι εμπρηστές των δασών

 Σοβαρότατος ο κίνδυνος που επαυξάνεται 

από τις υψηλές θερμοκρασίες 

 

Του Αγγελου Νικολάου 

Η ανθρώπινη αμέλεια και η ανευθυνότητα κατατάσσουν την Κύπρο ανάμεσα στις χώρες με υψηλό και μόνιμο κίνδυνο δασικών πυρκαγιών, σύμφωνα με τα στατιστικά στοιχεία του Τμήματος Δασών. Κυριότερη αιτία πρόκλησης δασικών πυρκαγιών είναι οι γεωργικές δραστηριότητες με ποσοστό 24%. Οι πυρκαγιές που προκλήθηκαν από τους εκδρομείς/ταξιδιώτες ακολουθούν με ποσοστό 16%. Οι πυρκαγιές με άγνωστα αίτια κατέχουν ποσοστό 13% στο σύνολο των δασικών πυρκαγιών της περιόδου. Οι πυρκαγιές που προκλήθηκαν από κακόβουλες ενέργειες κατέχουν το σημαντικό ποσοστό του 15%.
Ακολουθούν διάφορες άλλες αιτίες πρόκλησης δασικών πυρκαγιών σε μικρότερα ποσοστά όπως, δραστηριότητες σε εξοχικές κατοικίες, το κάψιμο σκυβάλων, στρατιωτικές δραστηριότητες, δραστηριότητες κυνηγών, αγώνες αυτοκινήτου και το βραχυκύκλωμα καλωδίων υψηλής τάσης. Τέλος, το ποσοστό των πυρκαγιών που προκλήθηκαν από κεραυνούς, ανέρχεται στο 12%.
Οι πυρκαγιές αποτελούν τον πιο σοβαρό κίνδυνο που απειλεί την ύπαρξη των κυπριακών δασών. Οι δασικές πυρκαγιές είναι ένα περίπλοκο και συνεχώς επιδεινούμενο πρόβλημα που ευνοείται από τις υψηλές θερμοκρασίες, τις παρατεταμένες ξηρασίες, το έντονο ανάγλυφο των εδαφών και τη σύνθεση της βλάστησης των δασών μας. Οι κλιματικές αλλαγές που παρατηρούνται στον πλανήτη μας, δυστυχώς, ευνοούν - ιδιαίτερα στην περιοχή της Μεσογείου - την αύξηση της συχνότητας και της σφοδρότητας των δασικών πυρκαγιών.
Οι κυριότερες συνέπειες από τις πυρκαγιές είναι η καταστροφή του φυσικού περιβάλλοντος, η απώλεια καταφυγίου της πανίδας και χλωρίδας, η διάβρωση του εδάφους και η δημιουργία χειμάρρων και πλημμύρων, η μείωση των υδάτινων αποθεμάτων, οι κλιματικές αλλαγές και η απώλεια ανθρώπινων ζωών και περιουσιών.
Ο μέσος ετήσιος αριθμός πυρκαγιών σε κρατική δασική γη για είναι 27 πυρκαγιές και η μέση ετήσια καμένη έκταση κρατικού δάσους είναι 122 εκτάρια. Συνολικά κατά την περίοδο 2001-2011 σημειώθηκαν 292 πυρκαγιές σε κρατική δασική γη οι οποίες κατέκαψαν 1344 εκτάρια κρατικού δάσους.
Ο μέσος ετήσιος αριθμός πυρκαγιών με σημείο έναρξης σε κρατική δασική γη και σε απόσταση ενός χιλιομέτρου από την οροθετική του κρατικού δάσους είναι 80 πυρκαγιές και η μέση ετήσια καμένη έκταση είναι 380 εκτάρια. Συνολικά κατά την περίοδο 2001-2011 σημειώθηκαν 882 δασικές πυρκαγιές οι οποίες κατέκαψαν συνολικά 4177 εκτάρια κρατικής και ιδιωτικής γης. Ο μέσος χρόνος επέμβασης της περιόδου 2001-2011 είναι 12 λεπτά.
Κάνοντας μια ανασκόπηση των στατιστικών στοιχείων των δασικών πυρκαγιών για τη χρονιά που μας πέρασε, ο διευθυντής του Τμήματος Δασών Δημήτρης Χριστοφίδης ανέφερε ότι ο συνολικός αριθμός των δασικών πυρκαγιών σε κρατική δασική γη ήταν 19 πυρκαγιές οι οποίες έκαψαν 64 εκτάρια κρατικού δάσους. Στη ζώνη του 1 χιλιομέτρου από τα όρια του κρατικού δάσους κατά το 2011 είχαμε 40 πυρκαγιές οι οποίες έκαψαν έκταση 273 εκτάρια ιδιωτικής γης ενώ το Τμήμα Δασών κατά την περσινή χρονιά συμμετείχε επίσης στην κατάσβεση 124 πυρκαγιών σε διάφορες περιοχές της υπαίθρου οι οποίες κατέκαψαν μια έκταση γύρω στα 1.637 εκτάρια. Το Τμήμα Δασών, είπε, δηλώνει και φέτος, πανέτοιμο να ριχτεί με όλες του τις δυνάμεις στη μάχη κατά της φωτιάς.
Έγινε η πρόσληψη 424 δασοπυροσβεστών οι οποίοι έχουν κατανεμηθεί στους διάφορους δασικούς σταθμούς παγκύπρια, καθώς επίσης και στις 3 Μονάδες Ταχείας Επέμβασης, μια σε κάθε Δασική Περιφέρεια. Επίσης προσλήφθηκαν 40 πυροφύλακες για τη στελέχωση των 14 πυροφυλακίων τα οποία θα λειτουργούν πάνω σε 24ωρη βάση καθ’ όλη τη διάρκεια της καλοκαιρινής περιόδου για έγκαιρη ανίχνευση των δασικών πυρκαγιών και των πυρκαγιών υπαίθρου. Επιπρόσθετα για τον σκοπό αυτό θα λειτουργούν κατά τη διάρκεια της ημέρας και 13 θέσεις παρατήρησης.
Έχει ήδη ετοιμαστεί το πρόγραμμα επιφυλακής του Τμήματος, στο οποίο λαμβάνουν μέρος 240 δασικοί υπάλληλοι, ώστε σε περίπτωση πυρκαγιάς κατά τα απογεύματα, τις αργίες και τα Σαββατοκύριακα να διασφαλίζεται η άμεση κινητοποίηση για την κατάσβεσή της. Έχει επίσης καταρτιστεί και τεθεί σε εφαρμογή πρόγραμμα περιπολιών κατά μήκος της οροθετικής γραμμής των δασών με σκοπό την πρόληψη, την ανίχνευση και την έγκαιρη επέμβαση σε περίπτωση πυρκαγιάς, το οποίο σταδιακά θα εντατικοποιηθεί. Ο στόλος των μέσων πυρόσβεσης που διαθέτει το Τμήμα Δασών και που αποτελείται από 2 μικρά πυροσβεστικά αεροσκάφη, 44 μεγάλα και 33 μικρά πυροσβεστικά οχήματα ταχείας επέμβασης, έχει συντηρηθεί, ελεγχθεί και είναι έτοιμος για την αντιμετώπιση των πυρκαγιών. Το Τμήμα Δασών έχει πρόσφατα παραλάβει ακόμη 6 καινούργια μικρά πυροσβεστικά οχήματα, τα οποία θα κατανεμηθούν σε διάφορους δασικούς σταθμούς και θα ριχτούν και αυτά στη μάχη κατά της φωτιάς.

ΝΕΑ ΔΑΣΙΚΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ

Η φετινή χρονιά αποτελεί σταθμό στην ιστορία του Τμήματος Δασών αφού πολύ πρόσφατα έχουν ψηφιστεί από τη Βουλή των Αντιπροσώπων και έχουν τεθεί σε εφαρμογή, ο «Περί Δασών Νόμος του 2012» και οι «Περί Δασών Κανονισμοί του 2012» οι οποίοι αντικαθιστούν τους Περί Δασών Νόμους και Κανονισμούς του 1967 μέχρι 2010. Η νέα Δασική Νομοθεσία εκσυγχρονίζει την υφιστάμενη και ανταποκρίνεται καλύτερα στις σύγχρονες αντιλήψεις και προσεγγίσεις για τη διατήρηση και αειφόρο διαχείριση των δασικών πόρων καθώς και στις νέες προσδοκίες και ανάγκες της σύγχρονης κυπριακής κοινωνίας. Σύμφωνα με τη νέα Δασική Νομοθεσία ο τομέας ευθύνης του Τμήματος Δασών για πρόληψη και κατάσβεση πυρκαγιών αυξάνεται από ένα σε δύο χιλιόμετρα περιμετρικά των ορίων των κρατικών δασών. Επίσης, στη νέα Δασική Νομοθεσία προβλέπονται αυστηρότερες ποινές για την πρόκληση πυρκαγιάς σε κρατικά δάση ή σε απόσταση 2 χλμ από τις παρυφές τους. Για τους παραβάτες σε περίπτωση καταδίκης, προβλέπεται ποινή φυλάκισης μέχρι 5 χρόνια ή χρηματική ποινή μέχρι 25.000 ευρώ ή και οι δύο ποινές μαζί. Πιστεύεται ότι οι αλλαγές αυτές θα αποτελέσουν αποτρεπτικό παράγοντα στην πρόκληση πυρκαγιών τόσο στα κρατικά δάση όσο και στην ύπαιθρο.

Τιμήθηκαν κοινότητες

ΤΑ ΚΟΙΝΟΤΙΚΑ συμβούλια Αγίου Επιφάνιου Ορεινής, Λυσού, Οίκου Μαραθάσας και Οράς τιμήθηκαν για την ενεργό συμμετοχή τους τόσο στην πρόληψη όσο και στην κατάσβεση των δασικών πυρκαγιών, συμβάλλοντας τα μέγιστα στην αντιπυρική προσπάθεια του Τμήματος. Τις πλακέτες και το χρηματικό ποσό των €500 για κάθε κοινότητα επέδωσε ο υπουργός Γεωργίας, Φυσικών Πόρων και Περιβάλλοντος Σοφοκλής Αλετράρης.

Άγιος Επιφάνιος Ορεινής

Οι κάτοικοι και το Κοινοτικό Συμβούλιο του Άγιου Επιφάνιου Ορεινής συνέβαλαν αποφασιστικά στην καταστολή των πυρκαγιών που συνέβησαν κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού του 2011, σπεύδοντας από τους πρώτους στο μέτωπο των πυρκαγιών. Η κοινότητα διαθέτει μικρό πυροσβεστικό όχημα και έχει οργανώσει Ομάδα Εθελοντών Δασοπυροσβεστών. Διοργανώνει σε συνεργασία με τη Δασική Περιφέρεια Τροόδους διαλέξεις για την πυροπροστασία σε εθελοντές δασοπυροσβέστες.

Λυσός

Οι κάτοικοι της Λυσού χωρίς κανένα δισταγμό προστρέχουν σε βοήθεια των δασικών υπαλλήλων και συμμετέχουν μαζί τους στην κατάσβεση πολλών πυρκαγιών. Οι κάτοικοι της κοινότητας σε αρκετές περιπτώσεις ειδοποίησαν έγκαιρα το Τμήμα Δασών για την ύπαρξη καπνού ή φωτιάς στις γύρω περιοχές.

Οίκος Μαραθάσας

Η κοινότητα Οίκος Μαραθάσας έχει οργανώσει Ομάδα Εθελοντών Δασοπυροσβεστών. Σε αρκετές περιπτώσεις κάτοικοι της κοινότητας ειδοποίησαν έγκαιρα το Τμήμα Δασών για την ύπαρξη καπνού ή φωτιάς. Μετά από την ολοσχερή καταστροφή του μικρού κυβερνητικού πυροσβεστικού οχήματος του Δασικού Σταθμού Ορκόντα, λόγω ατυχήματος, οι Αρχές της κοινότητας ανταποκρίθηκαν θετικά στο κάλεσμά μας για άμεση παραχώρηση στο Τμήμα Δασών, του μικρού πυροσβεστικού οχήματος που διαθέτει η κοινότητα.

Ορά

Οι κάτοικοι της κοινότητας Οράς επέδειξαν ζήλο και έντονο ενδιαφέρον στην κατάσβεση της μεγάλης πυρκαγιάς στην τοποθεσία «Πότης» του Δήμου Λευκάρων το καλοκαίρι του 2011. Η κοινότητα διαθέτει μεγάλο πυροσβεστικό όχημα. Οι κάτοικοι της κοινότητας διενεργούν σε εθελοντική βάση περιπολίες κατά τη θερινή περίοδο στην ευρύτερη περιοχή της Ορεινής Λάρνακας. Επίσης συνεργάζονται άψογα με λειτουργούς της δασικής περιφέρειας Λευκωσίας, Λάρνακας και Αμμοχώστου για τον εντοπισμό και διερεύνηση επεισοδίων καπνού που εντοπίζονται από το πυροφυλάκιο των Κιονιών.

Πηγή: www.philenews.com
Δημοσιεύτηκε στις 07/05/2012