ΗΠΑ - Η δεύτερη θητεία του Ομπάμα

Στέφανος Κωνσταντινίδης
Περισσότερο και από τους Αμερικανούς φαίνεται να ένοιωσε ικανοποίηση ο υπόλοιπος κόσμος από την επανεκλογή του Μπαράκ Ομπάμα στο Λευκό Οίκο. Η δεύτερη αυτήεκλογή δεν είχε τον ίδιο θριαμβευτικό τόνο της εκλογής του προ τεσσάρων χρόνων. Από τη μια έχασε το φωτοστέφανο της πρώτης εκλογής του λόγω της φθοράς της εξουσίας και από την άλλη λόγω του ότι δεν ανταποκρίθηκε σε πολλές από τις προσδοκίες που δημιούργησε η εκλογή αυτή.
Εξάλλου η λαϊκή αποδοχή του σε αυτές τις εκλογές, σε σχέση με τις προηγούμενες, είναι σχετικά περιορισμένη. Εντούτοις πέτυχε κάτι πολύ σημαντικό: τη δημιουργία ενός συνασπισμού κοινωνικών και πολιτικών δυνάμεων από τις πιο ζωντανές της αμερικανικής κοινωνίας. Είναι χαρακτηριστικό ότι έτυχε πλειοψηφικής στήριξης από τις γυναίκες, τους νέους και από τις ανερχόμενες εθνικές μειονότητες, όπως οι Αφροαμερικανοί και οι ισπανόφωνοι. Έτυχε επίσης πλειοψηφικής στήριξης από τους κατοίκους των μεγάλων πόλεων και των πιο ανεπτυγμένων περιοχών των ΗΠΑ, όπως η Καλιφόρνια και η Νέα Αγγλία.
Αντίθετα, ο υποψήφιος των Ρεπουμπλικάνων Μιτ Ρόμνεϊ είχε πλειοψηφική στήριξη σε αγροτικές περιοχές, στις μεγαλύτερες ηλικίες, στις πολιτείες του Νότου και στους λευκούς. Όπως επισημαίνουν οι πολιτικοί αναλυτές, το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα απομονώθηκε, κυρίως λόγω των ακραίων πολιτικών μιας συνισταμένης του, του λεγόμενου Κόμματος του Τσαγιού, που υποχρέωσε και τον Ρόμνεϊ να υιοθετήσει, τουλάχιστον στην πρώτη περίοδο, ακραίες θέσεις που τον έβλαψαν. Οι ίδιοι αναλυτές τονίζουν ότι το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα δεν έχει μέλλον όσον θα άγεται και θα φέρεται από τις πιο ακραίες συντηρητικές δυνάμεις που το απομακρύνουν από τις μειονότητες και τους κεντρώους ψηφοφόρους.
Η δεύτερη θητεία του Ομπάμα θα είναι πολιτικά δύσκολη, αφού θα έχει απέναντί του
τη Βουλή των Αντιπροσώπων στην οποία πλειοψηφούν οι Ρεπουμπλικάνοι. Το γεγονός πάντως ότι οι Δημοκρατικοί διατήρησαν την πλειοψηφία στη Γερουσία, του δίνει κάποιες δυνατότητες διαπραγμάτευσης με το Κογκρέσο στα δύσκολα θέματα του προϋπολογισμού και γενικότερα της οικονομίας που έχει να αντιμετωπίσει. Οι σχέσεις του με το Κογκρέσο πάντως θα εξαρτηθούν κατά
πολύ από την ικανότητά του να διαπραγματευτεί με τους πιο μετριοπαθείς Ρεπουμπλικάνους αντιπρο-
σώπους στη Βουλή των Αντιπροσώπων. Πολλοί του καταλογίζουν ότι δεν έδειξε αυτή την ικανότητα
τα τελευταία δύο χρόνια.
Στα διεθνή θέματα αναμένεται ότι θα συνεχίσει μια πολιτική σχετικής μετριοπάθειας, τόσο απέναντι στους συμμάχους του της Ευρώπης όσο και απέναντι στην Κίνα και τη Ρωσία, χώρες με τις οποίες οι σχέσεις δεν είναι πάντα εύκολες. Το μεγάλο αγκάθι που θα έχει να αντιμετωπίσει θα είναι η περιοχή της Μέσης Ανατολής με τον πόλεμο στη Συρία να μαίνεται, την πίεση του Ισραήλ για να αντιμετωπισθεί δυναμικά η πυρηνική πολιτική του Ιράν και φυσικά το άλυτο παλαιστινιακό πρόβλημα. Σε κάθε περίπτωση, καθώς είναι η τελευταία του θητεία, θα έχει περισσότερες δυνατότητες να επενδύσει σε πολιτικές, τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό με τις οποίες θα αφήσει τα σημάδια του περάσματός του από την αμερικανική προεδρία. Οι ζωντανές κοινωνικές και πολιτικές δυνάμεις που τον στήριξαν για την εκλογή του σε μια δεύτερη θητεία περιμένουν πολλά από αυτόν. Όμως παραμονεύουν και οι χρηματοδότες, πολυεθνικές και κάθε λογής οργανωμένα συμφέροντα που θα θέλουν να εξαργυρώσουν επίσης την στήριξη που του έδωσαν.
Στα καθ’ημάς, το λεγόμενο ελληνοαμερικανικκό λόμπι στο Κογκρέσο εξήλθε μάλλον
αποδυναμωμένο από αυτές τις εκλογές, ειδικά στη Γερουσία , με την απουσία της Ολυμπίας Σνόου η οποία δεν διεκδίκησε επανεκλογή, μάλλον απογοητευμένη από τις ακραίες θέσεις των Ρεπουμπλικάνων συναδέλφων της.
Υ.Γ. Πήρα πολλά μηνύματα για το άρθρο μου της περασμένης Κυριακής αναφορικά με την
κυπριακή Αριστερά, τα περισσότερα επιδοκιμαστικά αλλά και κάποια αρνητικά. Σε κάθε
περίπτωση, η θέση ενός διανοούμενου αν δεν είναι κριτική απέναντι στα γεγονότα, δεν έχει
και λόγο να εκφράζεται. Κριτική άλλωστε ήταν και η θέση που εξέφρασα απέναντι στον υποψήφιο της Δεξιάς Νίκο Αναστασιάδη, του οποίου όμως τον δρόμο προς την εξουσία έχει ανοίξει μια Αριστερά χωρίς σχέδιο και όραμα. Οι πολίτες βεβαίως έχουν, σε τελευταία ανάλυση, και άλλες επιλογές πέρα από τον καταστροφικό διπολισμό που πάει να τους επιβληθεί.

*Ο Στέφανος Κωνσταντινίδης είναι καθηγητής Πολιτικών Επιστημών στο Κεμπέκ του Καναδά και επιστημονικός συνεργάτης του Πανεπιστημίου Κρήτης.
E-mail stephanos.constantinides@gmail.com


Πηγή: Ο Φιλελεύθερος
Δημοσιεύτηκε στις 11/11/2012