Η κυβέρνηση του Μαριάνο Ραχόι ελπίζει ότι θα δοθεί οικονομική βοήθεια δίχως να δεχτεί πιέσεις από τους πιστωτές της για πρόσθετα μέτρα λιτότητας πλην αυτών που έχει ήδη δρομολογήσει. Ενώ έχει εξασφαλίσει δάνειο 100 δισ. ευρώ μόνο για τις τράπεζες, στο δημοσιονομικό μέτωπο ισχυρίζεται ότι αντιμετωπίζει προσωρινό πρόβλημα ρευστότητας. Ο κ. Ραχόι ευελπιστεί ότι ο μόνιμος ευρωπαϊκός μηχανισμός σταθερότητας (ESM) θα καλύπτει τις νέες εκδόσεις κρατικών ομολόγων με μαζικές τοποθετήσεις, ενώ η ΕΚΤ θα παρεμβαίνει στη δευτερογενή αγορά, με αποτέλεσμα να υποχωρήσει το κόστος εξυπηρέτησης του ισπανικού χρέους. Οι σκεπτικιστές θεωρούν πως αυτά τα αισιόδοξα σενάρια καταλήγουν να είναι εξωπραγματικά.
Το 2011, η Ισπανία αποτυγχάνει συστηματικά να καλύψει τους στόχους για μείωση του ελλείμματος και οικονομικές επιδόσεις της προμηνύονται αποδυναμωμένες μέχρι το 2014. Προσπάθειες γίνονται από την κυβέρνηση για τον ισοσκελισμό του προϋπολογισμού. Από τις αρχές του έτους έχει αναγγείλει τέσσερα πακέτα μέτρων δημοσιονομικής λιτότητας. Εως το 2007, όμως, η Ισπανία ήταν υποδειγματικός μαθητής. Παρουσίαζε πλεόνασμα 1,9% επί του ΑΕΠ και το δημόσιο χρέος περιοριζόταν στο 36%. Αλλά η εικόνα αυτή ήταν συγκεχυμένη. Κατ’ αρχάς, τα έσοδα της Ισπανίας ήταν υψηλά λόγω των άμεσων φόρων από τα ακίνητα και των έμμεσων φόρων, όπως ο ΦΠΑ, από τις εισαγωγές. Μετά το σκάσιμο της «φούσκας» στα ακίνητα, η ροή αυτή των φορολογικών εσόδων εξαντλήθηκε απότομα. Ετσι αιτιολογείται η πτώση των εσόδων ως ποσοστό του ΑΕΠ κατά πέντε ποσοστιαίες μονάδες από το 2007 έως το 2011. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη πτώση στην Ε.Ε.
Δεύτερον, η δυνατότητα της Ισπανίας να τιθασεύσει τη δημοσιονομική της κατάσταση παρεμποδίζεται από ένα ελαττωματικό σύστημα χρηματοδότησης των περιφερειών της. Τη μεγαλύτερη ευθύνη για την αποτυχία της Ισπανίας να μειώσει πέρυσι το έλλειμμα επί του ΑΕΠ έχουν 17 περιφέρειες της χώρας, κάτι που αναμένεται να επαναληφθεί και φέτος. Οι περιφέρειες της Ισπανίας απορροφούν από τα δημόσια έσοδα ένα ευρώ και πλέον ανά τρία, ενώ εξασφαλίζουν το ένα πέμπτο των φορολογικών εσόδων.
Οπότε χρειάζονται μεταγγίσεις κονδυλίων από την κεντρική κυβέρνηση για να συμπληρώσουν το κενό. Η χρηματοδότηση των νοσοκομείων και της παιδείας καλύπτεται από τους προϋπολογισμούς των περιφερειών. Συν τοις άλλοις, οι τοπικές κυβερνήσεις αποφεύγουν να προχωρήσουν σε αλλαγές της φορολόγησης των εισοδημάτων, ενώ έχουν αυτήν την εμβέλεια, προτιμώντας την ευκολότερη λύση των κονδυλίων.
Η διόρθωση των ελαττωμάτων απαιτεί την αναδιάρθρωση του φορολογικού συστήματος και είναι προφανές πως η πολιτική αυτή έχει υψηλό κόστος. Ηδη η Καταλώνια, η ισχυρότερη οικονομικά περιφέρεια της Ισπανίας, προχωρεί σε πρόωρες εκλογές στα τέλη Νοεμβρίου, ενώ οι τάσεις αυτονόμησης ενισχύονται από τη μία ημέρα στην άλλη. Εάν η Ισπανία προσφύγει, τελικά, στον μηχανισμό στήριξης τότε η τρόικα θα απαιτήσει ενδελεχείς ελέγχους των περιφερειακών προϋπολογισμών, προκαλώντας ακόμη εντονότερες τάσεις απόσχισης. Παράλληλα, θα αυξάνεται το κόστος δανεισμού της Ισπανίας. Η κυβέρνηση υπολογίζει ότι θα χρειαστεί το 2013 περίπου 207 δισ. ευρώ, υπό την προϋπόθεση ότι το έλλειμμα θα παραμείνει στο 4,5% του ΑΕΠ. Εν τέλει, εάν η Ισπανία ζητήσει οικονομική βοήθεια, οι διασώστες της θα πρέπει να της συμπαρασταθούν επί σειρά ετών, αντίθετα με την πεποίθηση ορισμένων Ευρωπαίων αξιωματούχων πως το ESM επαρκεί για ένα πακέτο διάσωσης της χώρας.
Πηγή: Η Καθημερινή/The Economist
Δημοσιεύτηκε στις 03/11/2012
Aucun commentaire:
Enregistrer un commentaire