Υπό την ομηρεία της S&P οι αγορές

Αλ. Καψύλης  

Ισχυρές πιέσεις σε ευρώ, μετοχές, ευρωπαϊκά ομόλογα και εμπορεύματα

Το ευρώ υπό πίεση: φωτοαπεικόνιση ενός κέρματος στις δαγκάνες γαλλικού κλειδιού [REUTERS/Yiorgos Karahalis]

Αθήνα

Κόλαφος για το ευρώ και την ευρωπαϊκή αγορά ομολόγων ήταν η προειδοποίηση της Standard & Poor's για συλλήβδην υποβάθμιση της ευρωζώνης.
Πτωτικές πιέσεις παρατηρούνται επίσης σε όλες τις αγορές κεφαλαίων στον πλανήτη, ενώ η προοπτική επιδείνωσης της ευρωπαϊκής και της παγκόσμιας οικονομίας - διότι ανησυχητικές ενδείξεις περί αυτού εντοπίζονται και εκτός Ευρώπης - συμπιέζει και τις τιμές των εμπορευμάτων.

Το ευρώ υποχώρησε κάθετα από τα 1,3401 στα 1,3337 δολάρια σήμερα το πρωί, ενώ οι αποδόσεις των περισσοτέρων ευρωπαϊκών ομολόγων ενισχύθηκαν έπειτα από την χθεσινοβραδινή απειλή του οίκου. Η απόδοση του ιταλικού 10ετούς ομολόγου ενισχύθηκε κατά 9 μονάδες βάσης σήμερα το πρωί και έφθασε στο 6,05%, ενώ η απόδοση του αντίστοιχης διάρκειας ισπανικού ομοόγου ενισχύθηκε κατά 5 μονάδες βάσης στο 5,17%.

Το μεγαλύτερο πλήγμα, βεβαίως, υπέστησαν τα ομόλογα των έξι «πρωτοκλασσάτων» (ακόμα) ευρωπαϊκών οικονομιών, που όμως απειλούνται πλέον με απώλεια του τριπλού Α. Ετσι, το spread του 10ετούς ομολόγου της Ολλανδίας σε σύγκριση με το επιτόκιο του αντίστοιχης διάρκειας γερμανικού πήρε πάλι την ανιούσα και έφθασε στις 37 μονάδες βάσης, σε επίπεδο δηλαδή τριπλάσιο από τις 13 μονάδες που ήταν τον περασμένο Μάρτιο. Στις 17 Νοεμβρίου, πάντως, το ολλανδικό spread είχε φθάσει στις 68 μονάδες βάσης, που είναι το υψηλότερο επίπεδο της τελευταίας διετίας.

Το αυστριακό spread, επίσης πήρε και πάλι την ανιούσα για να φθάσει στις 95 μονάδες βάσης συγκριτικά με το γερμανικό - αφού στα μέσα Νοεμβρίου, πάντως, είχε εκτιναχθεί στο επίπεδο-ρεκόρ (επί εποχής ευρωζώνης) των 192 μονάδων βάσης. Το φινλανδικό spread (μιλάμε πάντα για τα 10ετή ομόλογα των χωρών), εκτινάχθηκε στις 79 μονάδες βάσης από τις 7 μονάδες βάσης, που ήταν στις αρχές του έτους.

Κι όλα αυτά ενώ οι αξιολογημένες με ΑΑΑ από όλους τους οίκους οικονομίες βρίσκονται σε πολύ καλύτερη κατάσταση από τις άλλες οικονομίες της ευρφωζώνης. Η ανάπτυξη στην Αυστρία, για παράδειγμα, προβλέπεται να φθάσει στο 2,9% εφέτος, ενώ η ανάπτυξη στη Φινλανδία και στην Ολλανδία αναμένεται να φθάσουν στο 3,1% και 1,8% αντιστοίχως, σύμφωνα με τις προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Επίσης, το δημόσιο χρέος της Αυστρίας προβλέπεται να κυμανθεί στο 73% του ΑΕΠ το 2012, ενώ το χρέος της Ολλανδίας προβλέπεται στο 65% και της Φινλανδίας μόλις στο 52% του αντίστοιχου ΑΕΠ των χωρών. Ο προβλεπόμενος μέσος όρος του δημοσίου χρέους των 17 κρατών-μελών της ευρωζώνης προβλέπεται για την επόμενη χρονιά στο 90% του συνολικού ΑΕΠ.

Ανεκδοτολογικό χαρακτήρα έχουν προσλάβει εδώ και καιρό τα στοιχεία για τις εξελίξεις στην ελληνική αγορά ομολόγων. Σήμερα στις 10 το πρωί η απόδοση του 10ετούς ομολόγου της ελληνικής κυβέρνησης ενισχυόταν κατά 4 μονάδες βάσης στο υψηλότερο (επί ευρωζώνης αλλά και... προ ευρωζώνης πιθανότατα) επίπεδο 32,442%. Την ίδια ώρα η απόδοση των διετών ελληνικών ομολόγων υποχωρούσε κατά... 597 ολόκληρες μονάδες βάσης για να «περιοριστεί» στο 131,80%.

Στα καταφύγια οι επενδυτές

Η χθεσινοβραδινή προαναγγελία... θυέλλης της S&P, που αφορά βεβαίως την Ευρώπη υπό την προϋπόθεση ότι στη σύνοδο κορυφής της 9ης Δεκεμβρίου δεν βρεθεί μια αξιόπιστη λύση στην ευρωπαϊκή κρίση χρέους, έσπειρε τον πανικό στα χρηματιστήρια ολόκληρου του πλανήτη. Οι ευρωπαϊκές αγορές άνοιξαν σήμερα σε σαφώς αρνητικό έδαφος. Μόλις επτά λεπτά έπειτα από την έναρξη των συναλλαγών, στο Λονδίνο ο FTSE-100 υποχωρούσε κατά 0,62%, στο Παρίσι ο CAC-40 υποχωρούσε κατά 0,98% και στη Φραγκφούρτη ο DAX υποχωρούσε κατά 1,54%.

Με απώλειες είχαν κλείσει, άλλωστε, νωρίτερα και οι ασιατικές αγορές, έπειτα από επτά συναπτές ανοδικές συνεδριάσεις. Στο Τόκιο ο δείκτης ΝΙΚΚΕΙ έκλεισε με πτώση 1,39% και στο Χονγκ Κονγκ ο Hang Seng έκλεισε με πτώση 1,24%. «Οι ασιατικές οικονομίες αντιμετωπίζουν πολύ πιο αυξημένους κινδύνους επιβράδυνσης εξ αιτίας της πιθανότητας μιας ύφεσης στις ΗΠΑ και στην Ευρώπη και επίσης εξαιτίας του κινδύνου να διαταραχθούν οι ροές κεφαλαίων σε παγκόσμιο επίπεδο», σημειώνει άλλωστε σε σημερινή έκθεσή της η Ασιατική Τράπεζα Ανάπτυξης.

Από τις δηλώσεις πολιτικών για τις πρόσφατες εξελίξεις, ξεχωρίζει εκείνη που έκανε σήμερα το πρωί μιλώντας στο ραδιόφωνο RTL ο γάλλος υπουργός Εξωτερικών Αλέν Ζιπέ: «Η χθεσινή συμφωνία μεταξύ του προέδρου Σαρκοζί και της καγκελαρίου Μέρκελ αποτελεί την απάντηση στις ανησυχίες της S&P για τη διακυβέρνηση της ευρωζώνης».

Δυστυχώς ο έμπειρος πολιτικός παρέβλεψε την χρονική αλληλουχία των γεγονότων, που καθιστά την «απάντηση» των δύο ηγετών τραγικά... πρωθύστερη στην προαναγγελία της S&P. Βεβαίως ο οίκος δεν περίμενε τη γαλλογερμανική συνάντηση κορυφής για να δημοσιοποιήσει την ήδη προαποφασισμένη απειλή του. Και μάλλον δεν θα έχει τύψεις γι' αυτό...

Υπάρχει, πάντως, και μια θετική πλευρά του ωμού εκβιασμού της S&P και των αγορών εν γένει προς τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις για να δώσουν μια αξιόπιστη απάντηση στην κρίση κατά επικείμενη σύνοδο κορυφής. Η ελπίδα ότι η γερμανική πολιτική ελίτ, αλλά και η οικονομική και τραπεζική ελίτ που την στηρίζουν, θα συνειδητοποιήσουν, έστω και στο «παρά πέντε», ότι πριονίζουν το κλαδί στο οποίο και οι ίδιες κάθονται.