Τα όρια της πολυπολιτισμικότητας

ΒΕΝΑ ΓΕΩΡΓΑΚΟΠΟΥΛΟΥ 
«Νιώθετε ηθικά ανώτεροι από τους Ταλιμπάν;», μας ρώτησε 
ο περφόρμερ του DV8 Physical Theatre με το που πάτησε το πόδι του
χορεύοντας στη σκηνή της Στέγης Γραμμάτων και Τεχνών. 
Ηθελα να σηκώσω το χέρι μου να δηλώσω «ναι», αλλά ντράπηκα.

 
 Μας έπιασε από τα μούτρα με το καλημέρα ο χορογράφος Λόιντ Νιούσον. Οχι ότι δεν ξέραμε το θέμα της πολυσυζητημένης παράστασής του «Can we talk about this?», δηλαδή την καταπάτηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στη Δύση με άλλοθι το σεβασμό στο Ισλάμ και την προώθηση της πολυπολιτισμικότητας.
Απλώς δεν ήμασταν, ίσως, προετοιμασμένοι γι' αυτόν τον καταιγισμό παραδειγμάτων, που ξεκινούσαν από τα πασίγνωστα (το κυνηγητό του Σαλμάν Ρούσντι, τη δολοφονία του Τέο Βαν Γκογκ και τον ξεσηκωμό για τα σκίτσα του Μωάμεθ) και έφταναν σε εγκλήματα τιμής, καταναγκαστικους γάμους, απαγόρευση θεαμάτων, προώθηση λογοκριτικών νομοθεσιών, που δήθεν προστατεύουν τις θρησκείες από τη δυσφήμηση. Πού; Στην Ευρώπη, που κατεβάζοντας καντήλια κατοχύρωσε τον πολιτισμό και τις αξίες της.

Κι άντε τα κραυγαλέα παραδείγματα να τα καταδικάζουμε ομοφώνως. Στα «ασήμαντα», όμως, κλείνουμε τα μάτια. Εδώ μπαίνουμε σε ξένα χωράφια, λέμε, μήπως μας πουν ρατσιστές και ξενόφοβους. Δεν πάει ο γείτονάς μας να δολοφονεί τη γυναίκα του επειδή τον εγκατέλειψε και να μη στέλνει την κόρη του σχολείο με τις ευλογίες της θρησκείας του. Δεν πάει να υπάρχουν 85 συμβούλια ισλαμικού νόμου στη Μεγάλη Βρετανία και ο αρχιεπίσκοπος του Καντέρμπουρι να θεωρεί «αναπόφευκτη» την υιοθέτηση ορισμένων μέτρων τής σαρία. Δεν πάει να αφήνουμε ξεκρέμαστη και απροστάτευτη μερίδα προοδευτικών μωαμεθανών, κυρίως γυναικών και ομοφυλοφίλων, που ακόμα και στη Δύση δεν μπορούν να γλιτώσουν από το βραχνά της θρησκείας και κοινότητάς τους. Σφυράμε κλέφτικα και αφήνουμε άλλους να βγάλουν το φίδι από την τρύπα. Τον Μάρτιν Εϊμις, τον Κρίστοφερ Χίτσενς και τον Λόιντ Νιούσον.
Γι' αυτό και πάνω από καλλιτεχνικό γεγονός θεωρώ την παράσταση «Can we talk about this?» μέγιστη πολιτική πράξη και ευγνωμονώ τη Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών που την έφερε, ακριβώς πάνω στα πρώτα της γενέθλια. Και ας με συγχωρήσουν οι πιο «arty» θεατές, που ίσως κουράστηκαν από τον υπερβολικό, πυκνό λόγο και τον εξέλαβαν ως κατήχηση ή ήθελαν περισσότερη κίνηση, περισσότερο χορό, περισσότερο θέαμα.

ΒΕΝΑ ΓΕΩΡΓΑΚΟΠΟΥΛΟΥ