Καταδίκη της Κύπρου σε θέμα περιβάλλοντος

Καταδίκη της Κύπρου για το νερόφιδο

Το δικαστήριο της Ε.Ε. αναμένει συμμόρφωση
 της Κύπρου στο θέμα της Λίμνης

ΤΟΥ ΠΑΥΛΟΥ ΞΑΝΘΟΥΛΗ, ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ

Καταδίκη της Κυπριακής Δημοκρατίας για «παράβαση» των ευρωπαϊκών υποχρεώσεων «συμπερίληψης της λίμνης Παραλιμνίου στον εθνικό κατάλογο προτεινόμενων Τόπων Κοινοτικής Σημασίας» και για «ανοχή δραστηριοτήτων» που θέτουν σε κίνδυνο τον πληθυσμό του νερόφιδου natrixnatrix cypriaca, αποφάσισε χθες το δικαστήριο της Ε.Ε., υποχρεώνοντας παράλληλα την Κυπριακή Δημοκρατία στην καταβολή των δικαστικών εξόδων. Ωστόσο, η απόφαση του δικαστηρίου έχει «θετική ουρά» καθώς εισάγει και δύο εξαιρέσεις, τόσο αναφορικά με την οικιστική ανάπτυξη του βορείου τμήματος της λίμνης, όσο και για τη λειτουργία σκοπευτηρίου, κάτι που εκ των πραγμάτων προκαλεί χαμόγελα και ανακούφιση στη Λευκωσία.
Αφενός, το δικαστήριο έκρινε ως «απαράδεκτα» τα επιχειρήματα της Κομισιόν αναφορικά με την οικιστική ανάπτυξη του βορείου τμήματος της λίμνης Παραλιμνίου, για τυπικούς λόγους, διαπιστώνοντας ότι η Κομισιόν δεν μπήκε στον κόπο να αναφερθεί επί του προκείμενου «ούτε στο έγγραφο οχλήσεως, ούτε στην αιτιολογημένη της γνώμη». Κοινοτικές πηγές ανέφεραν στον «Φ» ότι η «περίεργη» στάση που τήρησε η Κομισιόν επί της οικιστικής ανάπτυξης φέρεται να έχει «χαριστικό χαρακτήρα» προς τη Λευκωσία, προκειμένου να μην υποχρεωθεί η Κυπριακή Δημοκρατία να καταβάλει αποζημιώσεις δεκάδων εκατομμυρίων ευρώ σε εταιρεία που έχει ήδη προχωρήσει στην υλοποίηση αναπτυξιακών έργων, κατόπιν έγκρισης των αρμόδιων κυπριακών Αρχών.
Η απόφαση του δικαστηρίου επισημαίνει ότι «όσον αφορά στη λειτουργία σκοπευτηρίου, πρέπει να τονισθεί ότι, όπως και η ίδια η Κομισιόν παραδέχεται, το γεγονός αυτό δεν μνημονεύθηκε κατά την προ της ασκήσεως της προσφυγής διαδικασία, κάτι που και πάλι προκαλεί εύλογα ερωτηματικά. Το δικαστήριο καταλήγει στη θέση ότι «ως εκ τούτου, το επιχείρημα που αντλείται από τη λειτουργία σκοπευτηρίου δεν είναι παραδεκτό».
Η απόφαση του Δικαστηρίου καταγράφει ότι η Κύπρος παραδέχεται ότι ανεχόμενη τη διοργάνωση αγώνων μοτοσυκλέτας, την υπεράντληση υδάτων και την οικιστική ανάπτυξη στην περιοχή της λίμνης Παραλιμνίου, παρέβη τις κοινοτικές της υποχρεώσεις. Το δε διατακτικό της απόφασης είναι αρκετά ευρύ και αποφεύγει να αγγίξει ζητήματα της οικιστικής ανάπτυξης και του σκοπευτηρίου. Αναφέρει τα εξής: Η Κυπριακή Δημοκρατία, «παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει δυνάμει, αντιστοίχως, του άρθρου 4, παράγραφος 1, της οδηγίας 92/43/ΕΟΚ:
Παραλείποντας να συμπεριλάβει την περιοχή της λίμνης Παραλιμνίου στον εθνικό κατάλογο προτεινόμενων Τόπων Κοινοτικής Σημασίας, ?ανεχόμενη δραστηριότητες που θέτουν σε σοβαρό κίνδυνο τα οικολογικά χαρακτηριστικά της λίμνης Παραλιμνίου και μη έχοντας λάβει τα αναγκαία μέτρα προστασίας για να διαφυλαχθεί ο πληθυσμός του είδους natrixnatrixcypriaca (νερόφιδο της Κύπρου), το οποίο αποτελεί το οικολογικό ενδιαφέρον της λίμνης αυτής και του φράγματος Ξυλιάτου, ?και παραλείποντας να λάβει τα αναγκαία μέτρα ώστε να εγκαθιδρυθεί και να εφαρμοστεί ένα καθεστώς αυστηρής προστασίας του είδους αυτού, Το δικαστήριο καταδικάζει την Κυπριακή Δημοκρατία στην καταβολή των δικαστικών εξόδων.

ΤΑ ΕΠΟΜΕΝΑ ΒΗΜΑΤΑ

Τα επόμενα βήματα για την Κυπριακή Δημοκρατία παραπέμπουν στην υποχρέωση συμμόρφωσης με τις διαπιστώσεις της καταδικαστικής απόφασης. Η Κομισιόν έχει τη δυνατότητα να τάξει προθεσμία για την εκτέλεση της εν λόγω αποφάσεως, μετά την εκπνοή της οποίας μπορεί να προσφύγει εκ νέου στο δικαστήριο και να αξιώσει την επιβολή προστίμου. Οι χρηματικές κυρώσεις, δύναται να προσλάβουν διπλό χαρακτήρα, για την καταβολή χρηματικής ποινής ή/και κατ’ αποκοπήν ποσού. Σημειώνεται ότι από τις 12 Ιουλίου 2005 (απόφαση C-304/02, Κομισιόν κατά Γαλλίας), το δικαστήριο θεωρεί ότι οι δύο αυτές κυρώσεις είναι συμπληρωματικές και ότι είναι δυνατόν να σωρευθούν, εφόσον η παράβαση έχει διαρκέσει επί μακρόν και υπάρχει κίνδυνος η τέλεσή της να συνεχιστεί. Η καταβολή των χρηματικών κυρώσεων πραγματοποιείται στον λογαριασμό «Ίδιοι πόροι» του προϋπολογισμού των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

Απόφαση-σταθμός για την προστασία της Φύσης

ΟΡΟΣΗΜΟαποτελεί η απόφαση του ευρωπαϊκού δικαστηρίου να καταδικάσει την Κύπρο για ελλιπή προστασία του νερόφιδου της λίμνης Παραλιμνίου. Αυτή είναι η πρώτη φορά που η Κύπρος παραπέμπεται στο ευρωπαϊκό δικαστήριο για τη μη ορθή εφαρμογή των οδηγιών της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη Φύση.
«Ελπίζουμε ότι η σημερινή απόφαση θα οδηγήσει σε ταχεία δράση για να προστατευτεί σωστά η εξαιρετικά απειλούμενη λίμνη Παραλιμνίου, μια σημαντική περιοχή γι’ αυτό το μοναδικό είδος φιδιού αλλά και για είδη πουλιών», δήλωσε η εκτελεστική διευθύντρια του Πτηνολογικού Συνδέσμου Κύπρου, δρ Κλαίρη Παπάζογλου. «Ελπίζουμε επίσης ότι θα οδηγήσει τις Αρχές στο να λάβουν τις υποχρεώσεις τους για την εφαρμογή ευρωπαϊκών οδηγιών για τη Φύση πολύ πιο σοβαρά», πρόσθεσε η Παπάζογλου.
Την υπόθεση για το Παραλίμνι άνοιξε η Κομισιόν τον Μάρτιο 2007, μετά από καταγγελία της Ομοσπονδίας Περιβαλλοντικών και Οικολογικών Οργανώσεων Κύπρου. Η Κομισιόν προσέφυγε στο ευρωπαϊκό δικαστήριο τον Ιούνιο 2010, μετά την αποτυχία της Κύπρου, παρά τις επανειλημμένες προειδοποιήσεις, να αναλάβει δράση για την προστασία της λίμνης Παραλιμνίου και του ενδημικού φιδιού. Η περιοχή χαρακτηρίστηκε ως Νatura 2000 το 2009, βάσει των προνοιών της οδηγίας της ΕΕ για τους οικοτόπους, λόγω του νερόφιδου, και της οδηγίας της Ε.Ε. για τα πουλιά, λόγω της Πελλοκατερίνας.
Το Κίνημα Οικολόγων Περιβαλλοντιστών καλεί την Κυβέρνηση να λάβει όλα τα αναγκαία μέτρα για την αποτελεσματική προστασία του βιότοπου της λίμνης Παραλιμνίου. Σε ανακοίνωσή του, αναφέρει ότι η Κύπρος τελικά δεν απέφυγε την καταδίκη από το ευρωπαϊκό δικαστήριο για την υπόθεση του νερόφιδου natrixnatrixκαι του βιότοπου της λίμνης Παραλιμνίου.
«Η απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου -που είναι η πρώτη στο είδος της για την Κύπρο- αποτελεί σταθμό για τα θέματα περιβάλλοντος στη χώρα μας», προσθέτει.
«Από σήμερα», σημειώνει, «οφείλουν όλες οι Αρχές να είναι ιδιαίτερα προσεκτικές όταν με τις αποφάσεις τους παραβιάζεται η νομοθεσία που αφορά στους οικότοπους ή άλλη περιβαλλοντική νομοθεσία».