Διαμελίζεται το Σουδάν

Το διαζύγιο του Σουδάν

Της Ξένιας Τούρκη

EINAI εύκολο ένα ζευγάρι να χωρίσει και να τραβήξει ο καθένας το δρόμο του. Το βλέπουμε να συμβαίνει καθημερινά. Ακόμη και στις πιο δύσκολες περιπτώσεις, όπου υπάρχουν παιδιά ή κοινά περιουσιακά στοιχεία που διεκδικούν και τα δύο μέρη, στο τέλος βρίσκεται η «χρυσή» τομή. Τι γίνεται όμως όταν ένα κράτος θέλει να πάρει διαζύγιο; Το Σουδάν πάει για διχοτόμηση. Ακόμη και ο πρόεδρος Ομάρ Χασάν αλ-Μπασίρ αποδέχθηκε επίσημα το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος και ανακοίνωσε ότι δεν θα αντιταχθεί στη θέληση του λαού. Το δημοψήφισμα αποτέλεσε δέσμευση μιας ειρηνευτικής συμφωνίας του 2005 με την οποία τερματίστηκαν πολλές δεκαετίες σύγκρουσης βορρά-νότου, στον μακροβιότερο εμφύλιο πόλεμο στην Αφρική, που υπολογίζεται ότι κόστισε τη ζωή σε δύο εκατομμύρια ανθρώπους, ανάγκασε τέσσερα εκατομμύρια να εγκαταλείψουν τις εστίες τους και αποσταθεροποίησε την περιοχή.
Τα ζητήματα που πρέπει να λυθούν είναι πολλά. Κατ’ αρχήν τα σύνορα. Πώς θα γίνει ο διαχωρισμός; Μια καλή ιδέα, θα ήταν να γίνει όπως επί αποικιοκρατίας, να πάρουν δηλαδή ένα χάρακα και να τραβήξουν ίσιες γραμμές. Αλλά δεν είναι αυτός ο τρόπος που χαράζονται σύνορα σήμερα. Ένα άλλο θέμα, είναι το χρέος του Σουδάν. Τα δύο κράτη που θα προκύψουν θα το μοιραστούν ή θα μείνει «κληρονομιά» στο Σουδάν; Και φυσικά μεγάλο «αγκάθι» είναι ο πλούτος της χώρας. Οι περισσότερες πετρελαιοπηγές βρίσκονται στον Νότο. Η διαχείριση του πετρελαίου ορίστηκε από την ειρηνευτική συμφωνία του 2005 να γίνεται 50-50. Μετά το δημοψήφισμα όμως είναι αμφίβολο αν οι Νότιοι θελήσουν να μοιραστούν τον πλούτο που θα διαθέτουν με τους Βόρειους. Έπειτα, είναι και οι άνθρωποι. Θα επιτραπεί η διακίνησή τους; Θα χωριστούν οικογένειες όπως έγινε με την Κορέα; Θα μπορούν να διαλέξουν πού θα ζήσουν;
Αν όλα πάνε καλά, το νέο κράτος που θα προκύψει από το δημοψήφισμα θα δημιουργηθεί το ερχόμενο καλοκαίρι. Μέχρι τότε, οι δύο πλευρές θα πρέπει να καθίσουν σε ουσιαστικές συνομιλίες και να είναι διατεθειμένες να κάνουν παραχωρήσεις, αν θέλουν το διαζύγιό τους να είναι βελούδινο όπως της Τσεχίας και της Σλοβακίας και να μην το βάψουν με αίμα όπως έγινε με τις χώρες της πρώην Γιουγκοσλαβίας. Το ερώτημα είναι αν μπορούν να χωρίσουν κοινή συναινέσει και να μην αιματοκυλίσει ξανά η χώρα. Δυστυχώς κανένας δεν μπορεί να το εγγυηθεί αυτό.